Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11585 K.2025/7411
10. Hukuk Dairesi 2024/11585 E. , 2025/7411 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1066 E., 2024/1728 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 33. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/440 E., 2024/54 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı ... İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı iş yerinde inşaat kalıp ustası olarak çalışmakta iken 10.03.2013 tarihinde geçirdiği iş kazası nedeniyle sürekli iş göremezliğe uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 3.000,00 TL maddi, 3.000,00 TL işgücü kaybı ve 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında maddi tazminata ilişkin istemini sürekli iş göremezlikten dolayı 2.114.036,79 TL, geçici iş göremezlikten dolayı 3.216,00 TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; üniversite rektörlüğüne husumet yöneltilemeyeceğini, yapım işinin ayrı bir tüzel kişiliği olan ... A.Ş. tarafından yürütüldüğünü, zamanaşımı süresinin dolduğunu, asıl işverenlik ilişkisinin kabul edilemeyeceğini, dava dilekçesi ile talep edilen manevi tazminat talebinin fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının 10.03.2013 tarihli kazadan önceki şikayetlerinin tamamını son kazaya bağlamak suretiyle kötü niyetle kazanç sağlamaya çalıştığını, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp 2.Üst Kurulunun 08.07.2021 tarihli raporunda davacının 10.03.2013 tarihinde geçirmiş olduğu iş kazasına bağlı yaralanması nedeniyle 11.10.2008 tarihli Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kapsamında ve kalıpçı olduğu anlaşılmakla meslek grup numarası (6) alınarak SGK kararlarındaki yaşına göre %24 oranında meslekte kazanma gücünde kaybetmiş sayılacağı, bu orana 2005 tarihli kazanın etkisinin bulunmadığının mütalaa olunduğu, 05.04.2018 tarihli kusur raporunda, davalı ... Teknik Üniversitesi Rektörlüğünün kusursuz olduğunun, dava dışı asıl işveren müessese ... Teknoloji Geliştirme Bölgesi ... A.Ş. ile davalı alt işveren müessesenin ... İnşaat Ltd. Şti. müşterek toplam %90 oranında kusurlu olduklarının, kazalı ...'un %10 oranında kusurlu olduğu kanaatinin bildirildiği 05.04.2018 tarihli hesap raporunda davacının maddi zararının 2.117.252,79 TL olduğunun belirlendiği, kaza tarihi, kazanın oluş şekli, tarafların iş kazasının oluşumunda sorumlu oldukları kusur oranları, davacının yaşı, ekonomik ve sosyal durumları, ülkenin ekonomik koşulları, paranın satın alma gücü, 26.06.1966 gün 1966/7-7 sayılı içtihadı birleştirme kararının içeriği ve öngördüğü koşulların olayda gerçekleşme biçimine göre manevi tazminatın belirlendiği gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile "davanın davalı ... yönünden reddine, davacının maddi tazminata ilişkin davasının kabulü ile 2.117.252,79 TL (sürekli ve geçici iş göremezlik) maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 10.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine, davacının manevi tazminata ilişkin talebinin kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 10.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... İnşaat Şirketi vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... İnşaat Ltd. Şti. vekili; kısmi dava olarak açılan davanın, belirsiz alacak davası olarak nitelendirildiğini ve bu yöndeki itirazları değerlendirilmeden hüküm kurulduğunu, davacının ıslah dilekçesi ile arttırdığı miktarın, BK 146. madde hükmüne göre olay tarihi itibariyle 10 yıllık süre geçtiğinden zamanaşımına uğradığını, bu bakımdan ıslah dilekçesindeki talebin kabulünün mümkün olmadığını, davacının sürekli iş göremezlik oranının tespiti için açtıkları davanın henüz istinaf aşamasında olup kesinleşmediğini, bilirkişinin kesinleşmemiş maluliyet oranına göre yaptığı hesaplamayı esas alan mahkeme kararının hatalı olduğunu, davacı vekilinin, dava dilekçesinde talep ettiği (iş gücü kaybı alacağını) ıslah dilekçesinde değiştirerek (geçici iş göremezlik alacağı) aynı alacak kalemleriymiş gibi (3.216,00 TL) arttırarak talep etmesinin de usulsüz olduğunu, bilirkişi raporunda toplam maddi zarar 2.114.036,79 TL olarak hesaplanmış iken, Mahkemenin buna ıslah dilekçesinde "geçici iş göremezlik" adı altında talep edilen 3.216,00 TL'yi daha ekleyip (2.114.036,79+3.216,00=) 2.117.252,79 TL maddi tazminat alacağı bulunduğuna karar vermesinin hatalı olduğunu, 3.126,00 TL'nin reddine karar verilmesi gerektiğini, manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacı ve diğer davalı için belirlenen kusur oranlarının hatalı olduğunu, tazminat hesabında davacının bakiye yaşam süresinin TRH 2010 erkek yaşam tablosuna göre belirlenmesinin ve %90 kusur oranının esas alınarak rapor düzenlenmesinin de yerinde olmadığını belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.
A) Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366. maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.
Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarların Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir.
B) Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin maddi tazminata ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre temyiz eden davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Hükme esas alınan hesap raporunda davacının geçici iş göremezlik dönemi zararının 3.216,00 TL olarak hesaplandığı, sürekli iş göremezlik dönemi zararının ise %90 davalı kusuru ve %24 iş göremezlik oranının tenzili ile geçmiş dönem: 223.146,82 TL, aktif dönem: 1.487.156,47 TL, pasif dönem: 433.458,43 TL olmak üzere toplam 2.143.761,72 TL olarak hesaplandığı, ilk peşin sermaye değerinin işveren kusur oranı karşılığı olan 32.940,94 TL'nin tenzili ile sürekli iş göremezlik dönemi zararının toplam 2.110.820,78 TL olarak belirlendiği, böylece davacı için hesaplanan geçici iş göremezlik dönemi zararı 3.216,00 TL ile sürekli iş göremezlik dönemi zararı olarak hesaplanan 2.110.820,78 TL'nin toplamının 2.114.036,78 TL olduğu anlaşılmaktadır. Mahkemece bu husus gözden kaçırılarak geçici iş göremezlik zararı için hesaplanan 3.216,00 TL'nin mükerrer şekilde tazminat tutarına eklenmesi ile davacının 2.117.252,79 TL maddi tazminat alacağı bulunduğuna karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... İnş. Ltd. Şti. vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının miktardan REDDİNE,
2.Davalı vekilinin maddi tazminat alacağına yönelik temyiz istemi yönünden;
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
a. İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçe kısmında yer alan; "10.03.2013 tarihli iş kazasına ilişkin uğradığı açık olan maddi zararın 2.117.252,79 TL olduğu belirlenmiş" ibaresinin çıkarılarak yerine "10.03.2013 tarihli iş kazasına ilişkin uğradığı açık olan maddi zararın 2.114.036,78 TL olduğu belirlenmiş" ifadesinin yazılmasına,
b. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının tamamen silinerek yerine geçmek üzere;
HÜKÜM: Gerekçede belirtildiği üzere;
1-Davanın kısmen kabulü ile
a- Davanın, davalı ... yönünden reddine,
b-Davacının maddi tazminata ilişkin davasının kabulü ile 2.114.036,78 TL (sürekli ve geçici iş göremezlik) maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 10.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... inşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
c-Davacının manevi tazminata ilişkin talebinin kabulü ile 40.000,00 TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 10.03.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacıya verilmesine,
2-Bu dava sebebi ile 147.142,25 TL karar harcı alınması gerekirken, peşin alınan 36.212,04 TL'nin mahsubu ile eksik alınan 110.930,21 TL'nin davalı ... inşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak hazineye gelir kaydına,
3-Maddi tazminat yönünden Avukatlık Tarifesi gereğince davacı vekili için takdir edilen 241.122,94 TL nispi vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
4-Manevi tazminat yönünden Avukatlık tarifesi gereğince davacı vekili için takdir edilen 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
5-Davalı ... vekili için takdir edilen 17.900,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ... tarafına verilmesine,
6-Davalı ... inşaat Taah. Tic. Ltd. Şti. vekili için takdir edilen 3.216,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'ye verilmesine,
7-Bu dava sebebi ile davacının yapmış olduğu 36.237,94TL harç toplamının davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı tarafa verilmesine,
8-Bu dava sebebiyle davacının yapmış olduğu 2.300,00 TL bilirkişi ücreti, 739,70-TL PTT masrafları olmak üzere toplam 3.039,70 TL'nin davalı ... İnşaat Taah. Tic. Ltd. Şti.'den alınarak davacı tarafa ödenmesine,
9-Yatırılan gider avanslarından kullanılmayan kısımların dosya kesinleştiğinde talep halinde yatırana iadesine dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin ilgili dairesine, istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 25.01.2024"ibarelerinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.