Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/4582 K.2025/7331

10. Hukuk Dairesi         2025/4582 E.  ,  2025/7331 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2088 E., 2024/2252 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Samsun 3. İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/30 E., 2024/337 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının fiilen 15.11.1997-31.03.2016 tarihleri arasında şehirlerarası otobüs firması olan ...'a ait Samsun'daki iş yerinde sürekli ve kesintisiz bir şekilde çalıştırıldığını, müvekkilinin bu iş yerinde 15.11.1997-31.03.2016 tarihleri arasında sürekli, kesintisiz ve tam zamanlı bir şekilde çalışmıştır. Ancak müvekkil 01.08.2001 tarihine kadar sigortasız olarak çalıştırıldığını, müvekkilinin belirtilen iş yerinde SGK kaydı bulunmakla birlikte prim ödemelerinin yapılmamış olması sebebi ile müvekkilinin emekliliğe hak kazanacağı tarihin geciktiğini, müvekkilinin kazanılmış hakkı olan emeklilik hakkını elde etmesinin haksız bir biçimde geciktirilmesi başta Anayasa olmak üzere usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle ... Seyahat Nak. A.Ş.'ye ait iş yerinde asgari ücret mukabilinde 15.11.1997 tarihinde en az bir gün süre ile çalıştığının tespitine, ... Seyahat Nak. A.Ş.'ye ait iş yerinde ilk işe girişi olan 15.11.1997 tarihinden itibaren olan çalışmalarından dolayı 15.11.1997 tarihinde en az bir günlük asgari ücretle çalışması olduğunun kabulü ile tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde, Kuruma idari başvuru yapmamış olan davacının iş bu davayı ikamesinde de hukuki yarar bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... Tüm dosya kapsamına göre, davacının hizmet tespiti talebinin 15.11.1997-31.03.2016 tarihleri arasındaki döneme ilişkin olduğu, ilk defa işe giriş bildiriminin davalıya ait iş yerinden 01.08.2001 tarihinde olduğu, davacının davalıya ait 5501200102821 sicil no.lu iş yerinden çıkış tarihinin 09.07.2015 tarihi olduğu, bu tarihten sonra da başka işverenler nezdinde sigortalılık hizmet tescilinin bulunduğu anlaşılmaktadır. Buna göre davacının 15.11.1997-31.03.2016 tarihleri arasındaki sürelere yönelik talebinin davalı tarafından hizmet bildirimleri yapılan tarihlerden öncesine dayandığı, bu dönem yönünden Kurum kayıtlarında davalıya ait iş yerinden davacı adına yönetmelikle tespit edilen belgelerin hiçbirinin Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmediği dolayısıyla davacının sigortalılık hizmet bildirimlerinin davalı tarafından yapılmadığı gibi davacının davalı iş yerinde çalıştığına dair re'sen tespitin de yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Dosya kapsamında yapılan incelemede davacının işe giriş bildirgesinin ... Seyahat Nakliyat A.Ş. tarafından 01.08.2001 tarihinde verildiği anlaşılmıştır.... Davanın blok çalışma olsa dahi bildirilmediği iddia olunan çalışmalar yönünden Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilen çalışmaların bittiği tarihin yıl sonundan başlayarak beş yıllık hak düşürücü sürede davanın açılması gerektiği içtihatından hareketle kesintisiz sürenin sona erdiği tarih 01.08.2001 tarihi olup davacının yıl sonu itibariyle yani 31.12.2006 tarihinden sonraki 5 yıl içinde yani 31.12.2006 tarihine kadar hizmet tespiti davasını açması gerektiği, ancak eldeki davanın bu tarihten çok uzun süre sonra 13.01.2023 tarihinde açılması sebebiyle, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı anlaşılmış olup davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde karar verilmiştir..." gerekçesiyle davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Bu açıklamalar doğrultusunda somut olay değerlendirildiğinde; davacı tarafından 15.11.1997-31.03.2016 tarihileri arasında ... Otobüs Firmasının iş yerinde sürekli ve kesintisiz çalıştığını belirterek 15.11.1997 tarihinde bir gün sigortalı olarak çalıştığının tespiti talep edilmiş olup ... Seyahat Nakliyat Anonim Şirketi tarafından davacının 01.08.2001-04.09.2002, 05.09.2002 - 31.03.2003 - 01.07.2003 - 30.11.2008, 04.12.2008 - 31.07.2012 - 01.01.2014 - 09.07.2015 - 10.07.2015 - 06.10.2015, 07.10.2015-31.03.2016 tarihleri arasında bildirimlerin yapıldığı, çalışmanın kesintili olduğu gibi 01.08.2012-31.12.2013 tarihleri arsında Varan Otobüs İşletmeleri Tur.Seyh. ve Nakl. A.Ş. tarafından bildirimleri bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının işveren tarafından aralıklı bildirimleri yapılan 01.08.2001-31.03.2016 tarihleri arasında çalışmanın kesintisiz olduğunun ve başka işveren tarafından bildirim yapılan 01.08.2012-31.12.2013 tarihleri arasında da işveren nezdinde çalıştığının kabulü halinde dahi dava açılan işveren nezdindeki çalışmasının 31.03.2016 tarihinde sona erdiği, eldeki davanın da 13.01.2023 tarihinde açıldığı, dava tarihi itibarıyla bildirim öncesi dönem yönünden hak düşürücü sürenin dolduğu belirgin olup 15.11.1997 tarihinde çalıştığına ilişkin tespit hükmü kurulamayacağı anlaşıldığından İlk Derece Mahkemesinin kararında bir isabetsizlik bulunmamaktadır...." gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın süresi içerisinde açıldığını, Mahkemenin ret gerekçesinin hatalı olduğunu, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Sonuç
Uyuşmazlık, (1) gün süre ile sigortalı çalıştığının ve sigorta başlangıcının tespitine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
30.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.