Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/11764 K.2025/6822

10. Hukuk Dairesi         2024/11764 E.  ,  2025/6822 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2023/323 E., 2024/103 K.
Taraflar arasında görülen maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
Mahkeme kararı davalı ... Asansör San. ve Tic A.Ş. ve davalı... Kongre Merkezi Tur. Sey. İnş. San. ve Tic A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili verdiği dava dilekçesinde özetle: davacı müvekkillerinin oğlu 'nın davalı ...'nın yanında, 2012 Ağustos ayında işe başladığını, işe başladıktan yaklaşık 1 ay sonra öldüğü gün 14.09.2012 tarihinde sanki 2 gün önce işe başlamış gibi Sosyal Sigorta Kurumuna işçi sıfatı ile kaydının yapıldığını, 14.09.2012 tarihinde, müteveffanın davalı ... Asansör San ve Tic. A.Ş. de firmanın taşeron olarak üstlendiği ... isimli kongre merkezinin asansör işlerinin tesisatı sırasında vefat vefat ettiğini, vefat etme nedeninin işlerin yapıldığı yerde topraklama hattının bulunmaması nedeni ile elektrik akımına kapılması olduğunu, kazanın ardından, müteveffanın kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetmiş olup, otopsi raporunda da belirtildiği üzere, elektrik akımına kapıldığı için vefat ettiğini, müteveffanın ..., metal isleri alanında sac işleri alanında kalfalık belgesine sahip olduğunu, kazanın oluşumunda kendi kusurunun olmadığını, davalı firmaların ihmalinden kaynaklanan ve yetersiz önlem alınmasından doğan bir ihmaller silsilesi neticesinde kazanın oluştuğunu, davalı ... Kongre Merkezi Tur. Sey. İnş. San ve Tic. A.Ş. ile yüklenici ... Asansör San. ve Tic. A.Ş arasında 27.02.20l2 tarihinde 13 maddelik bir sözleşme tanzim edildiğini, bu sözleşmeye göre Korner kongre Merkezindeki asansör işlerinin ... Asansör firması tarafından yapılacağını, iş emniyeti gereğince, yüklenici ... firmasının, her türlü emniyet tedbirlerini almakla; işveren Korner Kongre binasının ise bu tedbirlerin alınması için yükleniri firmaya imkan vermekle yükümlü olduğunu, bütün görevlerin yüklenici ve taşeron firmalarm sorumluluğu olduğunu, davacının oğlunun vefatı ile destekten yoksun kaldığını, ihmali davranışlar zinciri sonucunda manevi anlamda evlat kaybı nedeni ile telafisi mümkün olmayan bir üzüntüye düştüğünü, ölümlü iş kazasının meydana geldiği tarih itibari ile yapılan işin, henüz profesyonel nitelikte bir eleman olmayan ... tarafından yerine getirildiğini, olay tarihinden itibaren, davalı firmalarınn hiçbirinin davacı ... ailesi ile hiçbir surette irtibata geçmediğini, mevcut bir maddi zararları var ise bunu giderme yoluna gitmediklerini belirtip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutup davacı ... için 5.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 275.000 TL manevi tazminatın, ... için 5.000 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 275.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle: diğer davalılar ... Asansör San ve Tic. A.Ş. ile... Kongre Merkezi Tur. Sey. İnş. San ve Tic. A.Ş. arasında akdedilen 27.02.2012 tarihli sözleşme hükümlerine göre, ... Kongre Merkezindeki asansör işlerinin ... firması tarafından yapılacağını,davalı müvekkili ile diğer davalı ... Asansör San ve Tic. A.Ş. arasında 09.07.2012 tarihli “Montaj Taşeronu Sözleşmesi“nin olduğunu, bu sözleşmeye göre davalı müvekkili ...nın taşeron, ... ise işveren sıfatında olduğunu, 14.09.2012 tarihinde, ... Kongre Merkezinin şantiye alanında, davalı müvekkilin, henüz yeni işe aldığı işçisi 'nın elektrik çarpması neticesinde vefat ettiğini, vefat eden işçinin, davalı müvekkilinin aynı zamanda yakın akrabası olduğunu, gerçekleşen elim kazadan dolayı müvekkilinin halen daha derin bir üzüntü içerisinde olduğunu, davalı müvekkilin sigortalı işçisi olan müteveffanın, henüz yeni işe başladığı için eğitim safhasında olduğu için davalı müvekkili tarafından risk taşıyan işlerin kendisine yaptırılmadığını, bu nedenle, iş alanında sadece arkadaşlarına malzeme taşımakla görevlendirildiğini, asansör kuyusu dışında iken asansör montajını yapan iş arkadaşlarına malzeme taşıdığı esnada, iş alanındaki demir raylara teması ile elektriğe kapılarak vefat ettiğini, söz konusu kazanın meydana gelişinde davalı müvekkilinin kusurlu olmadığnı, ölüm olayının meydana gelişindeki hareket ve netice arasındaki illiyet silsilesine göre, diğer davalılardan ... İnşaat ve Ticaret A.Ş.‘nin asli kusurunun söz konusu olduğunu, ... İnşaat Şirketinin sorumluluğu olan elektrik işleri ile ilgili 6631 sayılı yasa kapsamında gerekli tedbir ve önlemlerini yerine getirmediğini, kazanın meydana geldiği anda, şantiye alanındaki enerji panosunda kurulu bulunan kaçak akım rölesinin devreye girmeyip, çalışmadığını, elektrik akımı kesilmediği için de, mütevaffa işçi ’nın ölümünün gerçekleştiğini, davalı müvekkilinin de davacılar kadar acı içerisinde olduğunu, davacı baba ...’nın, müteveffanın bir meslek sahibi olabilmesi için, kendisine ısrarda bulunması nedeni ile müteveffayı işe aldığını, iyi niyetli olarak, akrabasına ekonomik olarak yardımda bulunmak ve yeğenini meslek sahibi yapabilmek için işe aldığını, davacıların ise, sağlıkları yerinde olmasına rağmen, düzenli çalışmadıklarını, kendileri çalışmak yerine her iki çocuğunu da eğitim dönemlerinde dahi çalıştırmayı tercih ettiklerini, olayı ekonomik bir fırsat olarak değerlendirdiklerini savunup davanın reddini istemiştir.
2.Davalı ... Asansör San.ve Tic. A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle: Raporda ölüm sebebinin elektrik akımı sonucu olduğu kabul edilmesine rağmen elektrik işlerinden sorumlu olmayan müvekkilinin 1. derecede sorumlu gösterilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ölüm vakasının, asansör montajı işi ile ilgili olmayıp, ... isimli firmanın gerekli önlemleri almaması nedeniyle elektrik kaçağından dolayı meydana geldiğini, elektrik işlerinin müvekkilinin taahhüdü dışında kalan işlerden olduğunui, diğer davalı ... ile müvekkilimi arasında imzalanan 27.12.2012 tarihli sözleşme hükümleri gereğince ölüme sebep olan elektrik kaçağından dolayı müvekkilinin hiçbir sorumluluğunun olmadığını, sözleşme gereği emniyet tedbirlerinin alınmasından, çalışanların seçiminden ve eğitiminden taşeron olarak faaliyet gösteren ...'nın sorumlu olduğunu, 9.07.2012 tarihli “Montaj Taşeronu Sözleşmesi”nin 3. maddesi gereğince montajdan mesuliyetin tümüyle taşerona ait olduğunu, sözleşmenin 4. maddesinde iş güvenliğinin gerektirdiği her türlü tedbileri, ilgili mevzuata uygun olarak almanın yine taşeronun sorumluluğunda olduğunu, davalı müvekkilinin asansör sektöründe dünyanın en büyük firması olduğunu, güvenlik konusunun müvekkili için en önde gelen konu olduğunu, en ufak kazanın olmaması için gerekenin çok daha üzerinde bir özen ve dikkat gösterdiğini, müvekkilinin tüm taşeronlarına yaptığı gibi davalı ...’ya da gerekli eğitimleri verdiğini, gerekli denetimleri yaptığını, hatta davalının bu tedbirlere uymasını sağlamak için de bir ceza sistemi geliştirdiğini, üzerine düşen özen yükümlülüğünü fazlasıyla yerine getirdiğini, hem sözleşmesel olarak, hem fiili olarak hem de vicdani olarak bir sorumluluklarının bulunmadığını savunup davanın reddini istemiştir.
3.Davalı... Kongre Merkezi Turizm Seyahat A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle; ... 'nın, davalılardan ...'nın sigortalı çalışanı olduğunu, dolayısıyla ... ile müvekkili şirket arasında herhangi bir işçi-işveren ilişkisinin bulunmadığını, davalılardan ... ile diğer davalı ... Asansör San. ve Tic. A.Ş arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin olaydan sorumluluğunu gerektirir hiçbir hukuki sebep ve illiyetinin bulunmadığını, kongre merkezi yapım işleri konusunda diğer davalı yüklenici ...arasında anlaşma yapıldığını, sözleşme kapsamında, "Korner Kongre Merkezi" inşaatında tesis edilecek 11 adet asansör ve 2 adet yürüyen merdivenin, imal ve temin edilerek montajının yapılması ve çalışır durumda binanın asansör ve yürüyen merdivenlerinin imal ve inşası konusunda anlaşıldığını, yüklenici olarak işin yapımı ve tüm sorumluluğun ... şirketine ait olduğunu ve bu şirketin müvekkili şirket ile arasında yapılan sözleşmeye aykırı bir şekilde, işyerinde her türlü emniyet tedbirini alma yükümlülüğünü ve işi kendisi yerine getirmeyi üstlendiği halde; yetkisiz ve deneyimsiz olduğu kaza dolayısıyla da sabit olan diğer davalı ... ile muvafakatleri dışında işi yaptırmak üzere anlaştığını, davalı ...'nın, deneyimsiz bir eleman kullanması sonucunda kazanın gerçekleştiğinin açık ve sabit olduğunu, kazanın oluş biçiminden de ... 'nın da diğer davalılar ... ve ... ile birlikte kusurlu olduğunu, iş kazasının ... işçi, ... şirketi ve ...'nın ağır kusurundan oluştuğunu, ...'nın, elektrik çarpmasından değil de ...'nın, gerekli güvenlik tedbir ve önlemlerini almaması nedeniyle, işçinin düşmesi ile kazanın oluştuğunun kuvvetle muhtemel olduğunu, davalı ...'nin, işbu kazanın oluşunda hiçbir kusurunun bulunmadığını, talep edilmiş olan manevi tazminat tutarının fahiş olduğunu, ilgililerin kusur ve gelir durumu dikkate alındığında zenginleşmeye neden olabileceğini, haksız ve fahiş manevi tazminat talebini kabul etmediklerini, olayın meydana gelmesinde herhangi bir kusurlarının olmadığını savunup davanın reddini istemişitir.
4.Davalı ... Tic. A.Ş. vekili verdiği cevap dilekçesinde özetle: ... Kongre Merkezinin iş kazasının meydana geldiği inşaatın sahibi olduğunu, asansör işini aralarında sözleşmeye istinaden yüklenici ... Asansör San ve Tic A.Ş.'ye yaptırdığını ve yüklenici firma olarak ... Şirketinin her türlü emniyet tedbirini almakla yükümlü olduğunu, ...'nın ... A.Ş. firmasının sözleşme gereğince montaj taşeronu konumunda olduğunu, asansör kurulumu işini yaptığını, malzemeleri ...'in vereceğim, montajı ise ...'nın yapacağını, ... 'nın diğer davalı ...'nın yanında çalıştığını, müvekkili firmanın ne inşaat sahibi, ne asıl işveren olan asansör imalatçısı ne de taşeron asansör montajcısı olmadığını, vefat edenin ölümü ile ilgili ortada bir illiyet bağı bulunmadığını ve müvekkili firmaya karşı bir husumetten bahsetmenin mümkün olmayacağını, işçinin ölümüne vücudundan geçen elektrik akımının sebebiyet verdiğini, elektrik akımının vücudundan geçmesinin, asansör kuyusu aydınlatılmasında kullanılan uzatma kabloları ve bu kablolardan birine bağlı olan projektördeki olumsuzluklardan kaynaklandığını, müvekkili şirketin aydınlatma için ...'le sözleşmesinin olduğunu, bu sözleşme uyarınca aydınlatma ve montaj işlemlerini yaptığını, sözleşmede kesinlikle diğer çalışan firma ve taşeronlarına elektrik sağlama gibi bir yükümlülüğünun bulunmadığı gibi, bir uzlaşmasının da söz konusu olmadığını, taşeron şirketin kendi inisiyatifiyle panoya müdahale ettiğini, işveren veya müvekkili firmadan izinsiz olarak kendine ait deforme olmuş uzatma kablolarınnı, fişsiz uçlarının açıkta olduğu elektrik kablolarını ve toprak teli kesilmiş uzatma kablolarını kullanarak ölümlü iş kazasının gerçekleşmesine neden olduğunu, dava dilekçesinde istenen tazminat miktarlarının çok fahiş olduğunu, müvekkilinin olayda sorumluluğunun bulunmadığını savunup davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalılardan... Kongre Merkezi Turizm Seyahat İnş. San. ve Tic. A.Ş., ... Asansör San. ve Tic. A.Ş. ve ... vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.
2.Daire kararında özetle; “... davacı anne ve baba tarafından Türk Borçlar Kanunu'nun 50. maddesi hükmüne göre; ölen sigortalının gelirinden kendisine sürekli destekte bulunduğu ileri sürülüp, Türk Borçlar Kanununun 55. maddesine göre maddi delillerle hesaplanabilir sürekli ve düzenli fiili bir desteğin varlığı da kanıtlanmamıştır.
O halde Mahkemece, sigortalının anne ve babasına destek olacağı karine olarak kabul edilerek, Türk Borçlar Kanunu'nun 50.i ve 51. maddeleri uyarınca, somut olayın özelliğine göre hesap edilebilir mahiyette destek yoksunluk maddi tazminatı alacağının varlığının açıkça ispat edilememiş olması nedeniyle davacı anne ve baba yararına hakkaniyete uygun muhik maddi tazminatlara hükmedilmesi gerekirken yazılı şekilde gelir bağlanan süre ile sınırlı ve bariz miktarda az olan maddi tazminatların hüküm altına alınması isabetsiz görülmüştür. Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin, eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir,” denilerek karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... Asansör San. ve Tic A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı... Kongre Merkezi Tur. Sey. İnş. San. ve Tic A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... Asansör San. ve Tic A.Ş. ve davalı... Kongre Merkezi Tur. Sey. İnş. San. ve Tic A.Ş. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgililerden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.