Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15891 K.2025/5909

10. Hukuk Dairesi         2024/15891 E.  ,  2025/5909 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/393 E., 2024/59 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, davalı iş yerinde 10.09.1984 - 30.03.1992 tarihleri arasında yer altı maden işlerinde asgari ücretin iki katı üzerinde hizmet akdi ile çalışmış olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1- Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacının hizmet süresinin eksiksiz olarak SGK'ya bildirildiğini, davacının çalışmasının kesintili olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2- Davalı .... Şti. vekili cevap dilekçesinde; davacının hizmet süresinin eksiksiz olarak SGK'ya bildirildiğini, davacının çalışmasının kesintili olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
3- Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; davacının iş verenler tarafından dava kuruma bildirimi yapılan dönemlere ilişkin aksini iddia etmeye çalışmadığını, yazılı belgeler ile ispat etmesi gerektiğini, tanık dinletilmesine muvafakat etmediklerini, hizmet tespitine ilişkin davaların kamu düzenini ilgilendiren nitelikte olduğunu ve özel bir duyarlılıkla incelenmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2016 tarihli kararı ile
"Davanın kısmen kabulü ile
A-Davacı ...'ın (08.06.1960 doğumlu, ... ve ... oğlu, ... no.lu ), ... kurum sicil no.lu işveren ... nezdinde;
-10.09.1984-30.09.1984 tarihleri arasında kesintisiz ve kurum taban ücreti karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı halde hizmet süresinin 20 gün yerine 10 gün olarak bildirildiği ve böylece davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 10 günlük hizmetinin eksik bildirildiğinin tespitine,
Fazlaya İlişkin taleplerin reddine..." dair karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
İlk Derece Mahkemesinin 29.03.2016 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Bu yasal düzenleme ve açıklamalar ışığı altında inceleme konusu dava değerlendirildiğinde, davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde Mahkemece davacının çalışmasının mevsimlik mi sürekli bir çalışma mı olduğunun belirlenmesi, işyerinin kapsam ve niteliğinin de göz önüne alınması, re'sen belirlenecek bordro ve çevre işyeri tanıklarının da dinlenmek suretiyle uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek, varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.
Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmaksızın, eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
O halde, davacı avukatı ile davalı Kurum avukatının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır." gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
''Davanın kabulü ile
1-Davacının .... sicil numaralı davalı iş veren ... nezdinde:
-10.09.1984 -30.03.1985 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 160 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1985-30.03.1986 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 180 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1986-30.03.1987 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 180 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1987-30.03.1988 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 180 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1988-30.03.1989 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 150 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1989-30.03.1990 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 180 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1990-30.03.1991 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 180 günlük hizmetinin eksik bildirildiği,
-01.09.1991-30.03.1992 tarihleri arasında kesintisiz ve asgari ücret karşılığında yeraltı maden işlerinde çalıştığı, davacının bu döneme ilişkin asgari ücret üzerinden 180 günlük hizmetinin eksik bildirildiğinin tespitine,'' karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davasının ispatlanamadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, tanık beyanlarının yetersiz olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının hizmet tespiti ve prime esas kazancın tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.