Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1701 K.2025/5405

10. Hukuk Dairesi         2025/1701 E.  ,  2025/5405 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2665 E., 2024/813 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aksaray 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2020/162 E., 2021/350 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde özetle; .... Şube Müdürlüğü emrinde çalışırken 29.10.2016’da 675 sayılı KHK ile memuriyetten ihraç edildiğini, 2017 yılı Ağustos ayı itibari ile Aksaray-Ortaköy’de bulunan ...Tesisat isimli firmada çalışmaya başladığını, toplam 28 ay 16 gün bu firmada çalıştığını, 26 Aralık 2019’da OHAL Komisyonunun vermiş olduğu karar ile ... Müdürlüğü emrinde tekrar hizmet etmeye başladığını, Kanun gereği işten çıkartıldığı döneme ait tüm Emekli Sandığı primlerinin Devlet tarafından geriye dönük olarak yatırıldığını, Emekli Sandığı primleri ile çalışmış olduğu 28 ay 16 günün primlerinin çakıştığını, adına yatırılan primlerin çakışmadan kaynaklı olarak tarafına iadesi için Aksaray SGK İl Müdürlüğüne dilekçe verdiğini, verilen cevapta işyeri sahibinin hiç bir primi ödemediği gerekçesiyle tarafına ödeme yapılamayacağının bildirildiğini belirterek, toplam 28 ay 16 gün özel şirkette çalışmış olduğu sigorta primlerinin (çakışan sigorta primleri) hesaplanıp güncel fiyat üzerinden ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çakışan sigortalılıklardan yalnızca birisi için (4/c) prim ödendiğini, ...Sıhhi Tesisat isimli firma tarafından Kuruma (4/a) kapsamında ödenen bir prim ödemesi bulunmadığını, bu nedenle davacının (4/c) kapsamında yatırılan primlerinin bu sigortalılık kolunun primleri olarak tahsil edilmiş olduğunu, davacının (4/a) kapsamına ait dönemdeki primlerinin işverence yatırılmamış olması nedeniyle davaya konu olay bakımından davacıya geri ödenecek bir prim ödemesi bulunmadığını, bu nedenle davacının davadan önceki dilekçesine karşı yasa gereği olumlu bir işlem yapılamadığını ve Kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 5510 sayılı Kanun' un 4/I-a bendi kapsamında çalıştığı 11.08.2017 - 25.12.2019 tarihleri arasında işveren tarafından kesilen %14 sigorta primi işçi hissesi ile %1 oranında işsizlik sigortası priminin davalı Kurum tarafından davacıya iadesi gerekmekte ise de prim tutarları Kurumca tahsil edilmemiş olduğundan söz konusu primlere yasal faiz işletilmesinin mümkün bulunmadığı gerekçeleriyle
Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
1-)9.447,40 TL prim alacağının davalı Kurumdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Davacı tarafın faiz talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkeme kararının usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından, davacı ... ile davalı vekilinin istinaf başvurularının, HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle, davacının hizmetlerinin çakıştığı dönemde çalıştığı (4/a) işvereni tarafından Kuruma (4/a) kapsamında ödenen bir prim ödemesinin bulunmadığı, davacının çakışan dönemde (4/c) sigortalısı olduğu, kamu işverenince (4/c) kapsamında yatırılan primlerin (4/a) kapsamına aktarılabilmesinin yasal yönden mümkün olmadığı, davacının (4/c) kapsamında yatırılan primlerinin bu sigortalılık kolunun primleri olarak tahsil edildiği, (4/a) kapsamına ait dönemdeki primlerinin işverenince yatırılmamış olması nedeniyle davacıya geri ödenecek bir prim ödemesinin de bulunmadığı gerekçeleriyle, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, davacının çakışan sigorta primlerinin davalı Kurumdan tahsili istemine ilişkindir.
Eldeki davada; davacının ... Şube Müdürlüğü emrinde çalışırken 29.10.2016 tarihinde 675 sayılı KHK ile memuriyetten ihraç edildiği, 11.08.2017 tarihinden itibaren dava dışı ...’e ait ... sicil sayılı işyerinde 5510 sayılı Kanun kapsamında çalışmaya başladığı, bu çalışmasının 25.12.2019 tarihinde sona erdiği, Olağanüstü Hal İşlemleri İnceleme Komisyonunun davacı hakkında verdiği 28.11.2019 tarihli karardan sonra davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c bendi kapsamındaki primlerinin Kurumunca davalı Kuruma ödendiği, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c bendi kapsamındaki hizmetleri ile çakışan 11.08.2017-25.12.2019 tarihleri arasındaki 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamındaki çalışmalarının iptal edildiği, davacının 31.01.2020 tarih ve 1819057 varide sayılı dilekçesi ile iptal edilen 4/1-a bendi kapsamındaki sigortalılık süresine ilişkin prim tutarlarının iadesini talep ettiği, Aksaray/Ortaköy SGM’nin 13.03.2020 tarihli yazısı ile prim tutarlarının işveren tarafından ödenmediği gerekçesi ile talebinin reddedildiği, davacının 4/1-a kapsamındaki çalışmasının devam ettiği 25.12.2019 tarihine kadar 2 yıl, 6 aylık süre içinde işverence prim ödemesinde bulunulmadığı, davalı Kurum tarafından da primlerin tahsili yönünde herhangi bir işlem yapılmadığı, bu durumda Kurumun yetkilerini kullanmamasının ve primleri tahsil etmemesinin sonuçlarından davacının sorumlu tutulamayacağı, davalı Kurumun prim alacaklarını tahsil etmemesi sonucu iptal edilen 5510 sayılı Kanun'un 4/I-a bendi kapsamında ödediği işçi hisselerinin, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c bendi kapsamında sigortalılık süresine ait primlerine mahsup edilememesi sonucu 5510 sayılı Kanun'un 4/1-c bendi kapsamındaki sigortalılık işçi hisseleri mahsup yapılmaksızın davacının maaşından kesilmesi sonucu davacının 9.447,40 TL zarara uğradığı, bu nedenle davacının 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a bendi kapsamında çalıştığı 11.08.2017-25.12.2019 tarihleri arasında işveren tarafından kesilen %14 sigorta primi işçi hissesi ile %1 oranında işsizlik sigortası priminin davalı Kurum tarafından davacıya iadesinin gerektiği ancak prim tutarlarının davalı Kurumca tahsil edilmemiş olduğu göz önüne alındığında talep edilen primlere yasal faiz işletilmesinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verildiği anlaşılmakla, karar yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup bozmayı gerektirmiştir.
Davanın yasal dayanağını oluşturan ve yersiz alınan primlerin iadesini düzenleyen 506 sayılı Kanun'un 84. maddesine göre, (5510 sayılı Kanun'un 89. maddesi) primin Kuruma yatırılma şartı olduğu, dosya kapsamından davacının prim iadesi talebinde bulunduğu çalışmalarına ilişkin primlerin işvereni tarafından Kuruma yatırılmamış olduğunun Kurumca bildirildiği dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.