Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15954 K.2025/4160

10. Hukuk Dairesi         2024/15954 E.  ,  2025/4160 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya sağlık sorunları nedeniyle % 45 engellilik raporuna dayanılarak yaşlılık aylığı bağlandığını, ancak ... Cumhuriyet Savcılığınca yürütülen 2019/7714 numaralı Soruşturma kapsamında ... İl Emniyet Müdürlüğü Sahtecilik ve Dolandırıcılık Soruşturma Bürosunun 30.11.2022 tarih EBYS-2022.11.30-15.20.00.733-44 sayılı yazısına istinaden davacının aylığının durdurulduğunu ve o tarihe kadar almış olduğu aylıkların faiziyle birlikte geri istendiğini belirterek söz konusu Kurum işleminin iptalini, davacının dava tarihi itibariyle Kuruma olan faizleri hariç 3.502,00 TL yersiz maaş ödemesi konulu borcun kaldırılmasını, davacının emekliliğinin tespitini, davacının 19.12.2022 tarihinden itibaren alamadığı aylıklarının faizleri ile birlikte davalı Kurumdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili özetle, Kurum işlemlerinin mevzuata uygun olup iptalini gerektirecek bir husus bulunmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Sosyal Güvenlik Kurumunun 29.04.2024 tarihli yazısında Kurum ... T.C. kimlik numaralı sigortalısı ...'un, 30.11.2022 tarihi itibariyle durdurulan yaşlılık aylığının, sigortalının, güncel maluliyet oranının belirtildiği Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulunun kararına istinaden kesintisiz olarak devam ettirildiği, sigortalıya tahakkuk ettirilen borçların terkin edilerek hak etmiş olduğu aylık tutarlarının geçmişe dönük olarak tarafına ödendiği belirtilmiştir. Bu durumda davanın konusuz kaldığı anlaşılmış olup esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Yargılama giderleri hakkında HMK m.331 gereği aşağıdaki şekilde değerlendirme yapılmıştır:
Davalı Kurumun ... Cumhuriyet Başsavcılığının yazısına istinaden davacının aylığını iptal ettiği ve borç tahakkuk ettirdiği anlaşılmaktadır. Soruşturma sonuçlanmadan ve davacı hakkında yeniden rapor aldırılmadan doğrudan bu şekilde işlem yapılması yerinde olmamıştır. Davacının maluliyet oranı hakkında bir şüphe doğmuş ise bunun yeniden hakem hastaneye sevk edilerek alınacak sağlık kurulu raporu ile giderilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda Kurum işlemi yerinde olmayıp iptali gerekmektedir. Kurum anılan işlemleri dava açıldıktan sonra yerine getirmiş ve sonucunda davanın konusuz kaldığı anlaşılmıştır. Ancak bu durumda dava tarihinde davacının davasında haklı olduğu anlaşıldığından davacı lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmetmek gerektiğine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili özetle, dava süresinde açılmadığından davanın süre yönünden reddini talep ettiklerini, ... Cumhuriyet Savcılığınca yürütülen Soruşturma dosyası, ... İl Emniyet Müdürlüğü Sahtecilik ve Dolandırıcılık Soruşturma Bürosunun yazıları ve 5510 sayılı Kanun gereğince davacıya ödenen yaşlılık aylıkları yersiz ödeme niteliği kazandığından yasal faiziyle birlikte geri ödenmelerinin gerektiğini, Kurum işlemlerinin hukuka ve mevzuata uygun olduğunu belirterek temyiz talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, aylık kesme ve borç çıkarma işlemlerinin iptali ile ödenmeyen aylıkların yasal faiziyle tahsili istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.