Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/4724 K.2025/3227

10. Hukuk Dairesi         2024/4724 E.  ,  2025/3227 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2332 E., 2024/158 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalılardan ... Müh. Gayr. İnş. Taah. Ltd. Şti. vekili ve ... Müh. Mand. Mad. İnşaat A.Ş. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 27.03.2012 tarihli iş kazasında davalıların kusur ve ihmalleri sonucu ağır yaralanarak bir gözünü kaybettiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere kaza nedeniyle uğramış olduğu maluliyetten dolayı iş ve güçten yoksun kalmasına karşılık olarak 500 TL, kaza nedeniyle hastanede tedavi altında olduğu ve çalışamadığı ayların ücretine karşılık olarak 500 TL maddi tazminatın ve 15.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında 29.06.2019 tarihli dilekçesi ile maddi tazminata ilişkin talebini 424.731,60 TL olarak artırmış, 08.05.2023 tarihli dilekçe ile de 750,824,20 TL olarak ıslah etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekilleri, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabul kısmen reddine," 424.731,60 TL iş gücü kaybından kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 27.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Mühendislik Gayrimenkul İnş. Taah. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Mühendislik Gayrimenkul İnş. Taah. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı tarafından davalı ... İdaresi Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 27.03.2012 tarihinde davalılar ... Mühendislik ile ... Mühendislik'e ait iş yerinde çalışması sırasında, karo taşlarını spiral makinesi ile kesmeye çalışırken sol gözüne bir parça çarpması sonucu meydana gelen kazada yaralandığı, Yüksek Sağlık Kurulu'nun 17.11.2021 raporunda iş kazasına bağlı maluliyet oranının %39.2 olduğu, kontrol muayenesi gerekmediğinin belirtildiği, 27.01.2023 tarihli ek kusur raporuna göre dava konusu kazanın meydana gelmesinde davalı ... Mühendislik'in % 50 oranında, davalı ... Mühendislik'in % 30 oranında, davacının ise % 20 oranında kusurlu olduğu, raporun önceki raporları değerlendirir, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, bu nedenle rapora itibar edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, T.C. Başbakanlık... İdaresi Zonguldak İli Devrek İlçesi ... Beldesi 192 adet konut, konvansiyonel kalıp sistemi ile 1 adet ticaret merkezi ile altyapı ve çevre düzenlemesi işine yönelik ince inşaat işlerinin müteahhit ... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından taşeron ... Mühendislik Gayrimenkul İnş. Taah. Ltd. Şti.'ne verildiğinin anlaşılması karşısında, davalı ... Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin asıl işveren konumunda olduğu ve kusur raporunda belirlendiği üzere kazanın oluşumunda kusurlu olduğunun tespit edilmesi karşısında,davalının davacının kendi çalışanları olmadığı, sorumluluklarının bulunmadığı yönündeki itirazının yerinde görülmediği, ... İdaresi Başkanlığı ile ... Mühendislik arasında imzalanan sözleşme incelendiğinde, idare ve yüklenici arasında yapılan sözleşmeye göre, yapılacak inşaat işlerinin yükleniciye anahtar teslimi iş kapsamında ihale edildiği, yüklenicinin üstlendiği bu işi taşeron ... Mühendislik'e sözleşme ile verdiği, davalı ... İdaresi Başkanlığı’nın iş sahibi idare olduğu, üst işverenlik sıfatı taşımadığı yönündeki mahkeme kararında isabetsizlik bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince, gerekçede davacının ücretinin asgari ücret olarak kabul edilmesine rağmen ücretin asgari ücretin 2,294 katı olmasına göre sunulan ıslah dilekçesindeki miktarın kabul edilmesi suretiyle hatalı ve çelişkili değerlendirme yapıldığı, ancak davacının ücretine ilişkin dosyada mevcut emsal ücret araştırmaları, davacının hizmet dökümünden ve SGK inceleme raporundan anlaşıldığı üzere davacının yaptığı işin niteliğine göre 10.06.2019 tarihli hesap bilirkişi raporundaki davacının ücretinin asgari ücretin 2,294 katı olduğu seçeneğinin kabul edilmesi gerektiği, davacı vekilinin 29.06.2019 tarihli bedel arttırım dilekçesi ile talebini 424.731,60 TL olarak arttırdığı, bölge adliye mahkemesinin kaldırma kararı öncesinde İlk Derece Mahkemesince verilen ilk hükme ilişkin istinaf sebepleri gözetilerek ve davalılar lehine oluşan usuli kazanılmış hak gereği artık yeni hesaplanan miktara göre bedel arttırım yapılamayacağı, sonuç olarak davacının ücretinin asgari ücretin 2,294 katı olduğu kabul edildiğinde de mahkemece hüküm altına alınan maddi tazminat miktarı doğru bulunduğundan, davacının ilk bedel arttırım dilekçesi ile talep etmiş olduğu, 424.731,60-TL maddi zararın kabulü yönündeki kararda değişikliğe gidilmediği gerekçesiyle "davacının ve davalı ...'nin istinaf başvurularının ayrı ayrı kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, 424.731,60 TL iş gücü kaybından kaynaklanan maddi tazminatın kaza tarihi olan 27.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Mühendislik Gayrimenkul İnş. Taah. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine, 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 27.03.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Mühendislik Gayrimenkul İnş. Taah. Ltd. Şti. ve ... Mühendislik San. ve Tic. Ltd. Şti.’den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, davacı tarafından davalı ... İdaresi Başkanlığı aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle usulden reddine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, davanın belirsiz alacak davası olduğunun kabulü gerektiği emsal ücrete göre asgari ücretin 2.294 katı ücret dikkate alınarak hesaplama yapılmasını talep ettiklerini, Toplu Konut İdaresi Başkanlığına anahtar teslimi iş verildiği gerekçesiyle kusur atfedilmemesinin ve davacıya %20 kusur izafesinin hatalı olduğunu beyanla temyiz yoluna başvurmuştur.
2.Davalı ... Mühendislik... Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davalı şirketin işveren sıfatı olmadığını, işi sözleşme ile Beşkar şirketine verdiğini ,kusurun davacıda olduğunu, davacının asgari ücretle çalıştığını, Mahkemece hükmedilen tazminat miktarının hatalı kabuller ile belirlendiğini belirterek temyiz yoluna başvurmuştur.
3.Davalı ... Müh. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle, davacının ... Mühendislik Şirketinin işçisi olduğunu, asıl işveren olarak kabul edilerek sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, iş kazasının meydana gelmesinde kusurun davacıda olduğunu, kusur oranına ilişkin rapora itirazlarının değerlendirilmediğini, ceza dosyasında davacının asli kusurlu olduğunun tespit edildiğini, iş göremezlik oranına itirazının değerlendirilmediğini, Adli Tıp Kurumu raporunun uygun olmadığını, hesap raporuna itirazının dikkate alınmadığını, iş göremezlik oranı %60'ın altında olduğundan pasif dönem hesabı yapılamayacağını, talep arttırımına konu miktarın zamanaşımına uğradığını beyanla temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
A)Davalı ... Mühendislik...Ltd. Şti. vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Dava açmada hukuki yararın bulunması dava şartlarından olduğu gibi temyiz Kanun yoluna başvuracak olan tarafın da temyiz yoluna başvuruda hukuki yararının bulunması gerekir. Davada haklı çıkmış olan taraf da hukuki yararı bulunmak şartıyla temyiz yoluna başvurabilir. (HMK m. 361/2). İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurmayan veya süresini geçirdiği için istinaf yoluna başvurmamış olan taraf yönünden, verilen karar kesinleşeceği için artık bu tarafın temyiz yoluna başvurmasında hukuki yararı yoktur. Şayet, karşı tarafın istinaf yoluna başvurması üzerine bölge adliye mahkemesi tarafından yeniden esas hakkında karar verilmiş ise, o takdirde karara karşı istinaf yoluna başvurmamış olan taraf temyiz yoluna gidebilir. Zira, bunda hukuki yararı vardır.
İnceleme konusu eldeki davada, davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına karşı istinaf yoluna başvurmadığı, İstinaf Mahkemesince verilen kararda davalı yönünden İlk Derece Mahkemesince tesis edilen karardan farklı ve aleyhe bir hüküm kurulmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinde beyan ettiği temyiz sebeplerine göre davalı vekilinin temyiz yoluna başvurmasında hukuki yarar bulunmamaktadır.
B)Davacı ... davalılardan ... Müh. Mand. Mad. İnş. A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde;
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere ve davalı ... Mühendislik Mand. Mad. İnş... San. ve Tic. A.Ş. yönünden temyiz kapsam ve nedenlerine göre usul ve kanuna uygun olup davacı ... davalı ... Mühendislik Mand. Mad. İnş. San. ve Tic. A.Ş. vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1.Davalı ... Mühendislik Ltd. Şti. Gayr. İnş. Taah. Ltd. Şti. vekilinin temyiz dilekçesinin hukuki yarar yokluğundan REDDİNE,
2.Davacı ... davalı ... Mühendislik Mand. Mad. İnş... San. ve Tic. A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,
Peşin alınan temyiz harcının ... Mühendislik Gayrimenkul İnşaat Taah. Ltd. Şti.'ye iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.