Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15386 K.2025/3221

10. Hukuk Dairesi         2024/15386 E.  ,  2025/3221 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
EK KARAR : 17.10.2024
Bölge Adliye Mahkemesi kararı ile 17.10.2024 tarihli ek kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkilinin 2004 yılında şiddetli geçimsizlik nedeni ile boşandığını, kendisine babasından ölüm aylığı bağlandığını, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından boşandığı eşi ile birlikte yaşadığı gerekçesi ile bağlanan ölüm aylığının kesildiğini ve ödenen aylıkların iadesinin talep edildiğini, boşandığı eşinin boşandıktan sonra annesi (kayınvalidesi) ile birlikte oturduğunu, evlerinin farklı semtlerde olduğunu, boşandıktan sonra birlikte yaşamadıklarını belirterek, kurum işleminin iptali ile kesilen yetim aylığının yeniden bağlanması ve davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine, ödenmeyen aylıkların ve diğer sosyal haklarının faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine, karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin 17.10.2024 tarihli ek kararında ise davacı vekiline karar ilamının 04.05.2024 tarihinde tebliğ edildiği, kararı tebliğ alan davacı vekili tarafından 23.07.2024 tarihinde kararın temyiz edildiği, bu nedenle davacı vekilinin temyiz dilekçesinin HMK 346/1 maddesi uyarınca süre yönünden reddine, karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde, eski hale getirme talebinin kabulü ile gerek sunulan nedenlerle gerekse incelemede ortaya çıkacak diğer nedenlerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir.
2.Davacı vekili ek kararın temyizinde ise Bölge Adliye Mahkemesin 10. Hukuk Dairesinin kararının tarafına e-tebligat olarak 29 Nisan 2024 günü tebliğ edildiğini, tebligatların telefonuna bildirim olarak geldiğini, ekli ankara cebeci hastanesi kalp damar bölümü raporuna göre 26 Nisan 2024 günü 21 gün raporlu olduğunu, hastalığı nedeni ile gelen tebligatlara bakamadığını belirterek temyiz süresi açısından eski hale getirme talebinde bulunmuş olup devamında ek kararın ve karar ilamının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Sonuç
Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 95. maddesi; “Elde olmayan sebeplerle, Kanun'da belirtilen veya hâkimin kesin olarak belirlediği süre içinde bir işlemi yapamayan kimse, eski hâle getirme talebinde bulunabilir.
Süresinde yapılamayan işlemle ulaşılmak istenen aynı sonuca, eski hâle getirme dışında, başka bir hukuki yoldan ulaşılabiliyorsa, eski hâle getirme talebinde bulunulamaz.” hükmünü 96/1. maddesi ise “Eski hâle getirme, işlemin süresinde yapılamamasına sebep olan engelin ortadan kalkmasından itibaren iki hafta içinde talep edilmelidir.” düzenlemesini içermektedir. Sıralanan yasal düzenlemeler, eski hale getirme isteminde bulunabilmek; sürenin arzu ve ihtiyar dışında kaçırılmış olması; yeniden süre elde edebilmek için kanun yollarına başvurmanın olanaksız bulunması; eski hale getirme talebinin HMK 96. maddesinde öngörülen sürede dile getirilmesi koşullarına bağlamıştır.
Dosyadaki kayıt ve belgelerin incelenmesinde, 04.05.2024 tarihinde davacı vekiline Bölge Adliye Mahkemesi kararının tebliğ edildiği; davacı vekilinin iş bu karara karşı 23.07.2024 tarihinde temyiz talebinde bulunduğu; Bölge Adliye Mahkemesince 17.10.2024 tarihli ek karar ile işbu temyiz talebinin süre yönünden reddine karar verildiği; davacı vekilinin 23.07.2024 tarihinde sağlık problemi gerekçe gösterilerek eski hale getirme talebinde bulunduğu; bahsi geçen Bölge Adliye Mahkemesi ek kararının davacı vekiline 29.10.2024 tarihinde tebliğ edildiği, işbu karara ve asıl karara karşı da 29.10.2024 tarihinde temyiz yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.
26.04.2024 tarihli 21 gün istirahat raporuna dair anılan kayıtlar nazarında, eski hale getirme koşullarının oluşmadığı görülmekte ve Bölge Adliye Mahkemesinin 17.10.2024 tarihli ek kararının yerinde olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan bütün temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan ek kararın onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Davalı Kurum vekilinin ek karara karşı temyiz talebine yönelik olarak Bölge Adliye Mahkemesince verilen 17.10.2024 tarihli EK KARARIN ONANMASINA,
Temyiz yoluna başvuru harcının ve aşağıda yazılı alınmayan temyiz harcının temyiz eden ilgiliden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi