Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/15935 K.2025/3233

10. Hukuk Dairesi         2024/15935 E.  ,  2025/3233 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 04.05.2006 tarihinde ... Enformasyon ... İl Müdürlüğünün işlerini ihaleyle alan alt işveren/taşeron firma aracılığı ile asıl işveren Basın ... ve Enformasyon ... İl Müdürlüğü memuru olarak çalışmaya başladığını, 31.07.2011 tarihinde ...'dan emekli olduğunu ve aynı tarihte işten çıkışının yapıldığını, ancak yine alt işveren/taşeron firma aracılığı ile 03.08.2011 tarihinde ... girişinin yapılarak asıl işveren Basın ... ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ... İl Müdürlüğü bünyesinde çalışmaya devam ettiğini, 06.07.2006 - 31.07.2008 tarihleri arasında ... İl Müdürlüğünün ihalesini Kalekapısı Vergi Dairesinin 999 035 7408 vergi numarasıyla vergi mükellefi olan ... Temizleme/... adlı şahıs firmasının aldığını, bu firmanın, müvekkilini kendi rızası dışında ...Bayram Kuruyemişleri Paz. Gıd. Tur. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. üzerinden sigortalı olarak gösterdiğini, bu hususla ilgili müvekkilinin bilgisinin olmadığını, müvekkilinin bu tarihlerde ... İl Müdürlüğünde fiilen çalışmasına devam ettiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu denetmenlerinin, ...Bayram Kuruyemişleri... Tur. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. adlı firmada yaptıkları incelemede 06.07.2006 ve 31.07.2008 tarihleri arasında müvekkilinin hizmetlerinin fiili olmadığını tespit ettiklerini, akabinde 12.11.2020 tarih, E-46064753-205.02.01-13697799 sayılı işlem ile hizmet iptali yaptığını, aylık bağlama şartlarını değerlendirerek, 5300 prim ödeme şartı yerine getirilmediğinden bahisle emekli aylıklarının başlangıç tarihinden itibaren durdurulmasına karar verdiğini, müvekkiline 01.09.2011 ile 26.11.2020 tarihleri arasında 137.622,87 TL ana para (yersiz aylık) ve 6.000,00 TL ana para (yersiz bayram ikramiyesi) ödendiğinden bahisle borç çıkarttığını, işlemin müvekkiline tebliğ edildiğini, paranın ödenmemesi nedeniyle ... 1. İş Mahkemesinin 2021/115 Esas sayılı dosyasıyla devam eden dava açıldığını, müvekkilinin başvurusu üzerine sosyal güvenlik destek primine tabi çalışmalarının tüm sigorta kollarına tabi olarak düzeltildiğini ve aylık bağlama şartları yerine geldiğinden dolayı da 01.12.2020 tarihinden başlamak üzere yeniden yaşlılık aylığı bağlandığını ancak kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlandığı tarihe kadar müvekkiline maaşının ödenmediğini ve bağlanan emekli maaşının işlemden önce aldığı emekli maaşından daha düşük bir miktara çekildiğini, ...'nın 12/11/2020 tarih, E-46064753-205.02.01-13697799 sayılı işleminin Kanun'a ve hukuka aykırı olduğunu beyanla; müvekkilinin 06.07.2006 - 31.07.2008 tarihleri arasında asıl işveren Basın ... Enformasyon Genel Müdürlüğü ... İl Müdürlüğünde, alt işveren davalı ... Temizleme/... yanında ...'lı olarak çalıştığının tespitine, bu tespit neticesinde de ...'nın 12.11.2020 tarih, E-46064753-205.02.01-13697799 işleminin iptali ile müvekkilinin yine 31.07.2011 tarihinde emekli olduğunun tespitine, 01.09.2011 ile 26.11.2020 tarihleri arasında yersiz aylık ve bayram ikramiyesi ödemesi yapılmadığına, yani müvekkilinin davalı ...'ya borçlu olmadığının tespitine, müvekkilinin kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlandığı tarihe kadar ödenmeyen emekli aylıklarının ödenmesine, sonradan düşük miktardan bağlanan emekli aylığının eski durumun yeniden tesis edilmesiyle yine eski miktarda yükseltilmesine ve aradaki farkın da ...'dan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile ... Basın-... ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ... İl Müdürlüğünde taşeron firma bünyesinde temizlik hizmetlerinde görevliyken emekli olarak çalışmaya devam eden davacı ...
Yavuz'un 24 Aralık 2017 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve
KHK'nın uygulanmasına ilişkin 01.01.2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan "Kamu Kurum ve
Kuruluşlarında Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımı Sözleşmeleri Kapsamında
Çalıştırılmakta Olan işçilerin Sürekli İşçi Kadrolarına veya İşçi Statüsüne Geçirilmesine ilişkin 375
sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Geçici 23. maddenin Uygulanmasına Dair Usul ve Esaslar" çerçevesinde; "herhangi bir sosyal güvenlik kurumundan emeklilik, yaşlılık ve malullük aylığı
almaya hak kazanmamış olması" maddesi gereğince 31.03.2018 tarihi itibari ile ... İşten Ayrılış
Bildirgesi "40" kodu ile düzenlendiğini ve kanuni düzenleme nedeniyle işine son verildiğini, davacının bir ihale usulü olan “pazarlık usulü ihale” ile çalıştırıldığı 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin
olarak kıdem tazminatı ödendiğini, doğrudan temin yöntemiyle çalıştığı diğer yıllara ilişkin olarak ise
doğrudan temin usulünün bir ihale usulü olmaması nedeniyle ödeme yapılmadığını, 06.07.2006 - 31.07.2008 tarihleri arasında davacı ...'un aylık ... primlerinin ... temizleme yerine ... Kuruyemişleri Paz. Gıda Tur. İnş. Taah. Tic. Ltd. Şti. firması üzerinden ödendiğini beyanla, davanın reddini istemiştir.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle: Müdürlüklerinde 4 4120 01 01 1107485 007 20-83 000 001 sicil sayılı işyerinde işlem görmekte olan ... adına tescilli işyeri 1884 ada 03 parsel inşaat mahiyetinde 24.02.2006 tarih itibariyle Kanun kapsamına alındığını, 30.11.2006 tarihi itibariyle Kanun kapsamından çıkarıldığını, 15.01.2007 tarihinde İz yapıldığını, 2018 yılında imha edildiğini, işveren tarafından 2006/2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11. aylarda aylık prim hizmet belgelerinin verildiğini, sigortalılığın oluşumu yönünden öncelikle çalışma olgusunun varlığının zorunlu olduğunu, eylemli ve gerçek biçimde çalışmanın varlığının saptanmadıkça hizmet akdine dayanılarak dahi sigortalılıktan söz edilemeyeceğini, çalışmayı ortaya koyan belgelerin ise işe giriş bildirgesi ile birlikte sigortalının çalışma gün ve sayısını, kazanç durumunu, çalışma tarihleri ile birlikte ortaya koyan aylık sigorta gün bildirgeleri ile SSİ Yönetmeliği'nin 17. maddesinde belirtilen dört aylık prim bordroları gibi Kuruma verilmesinin zorunlu kanıtlarla ispatlanması gerektiğini, çalışma konusu işin niteliğinin devamlılık gösterip göstermediği, sigortalı sayılmayı gerektirecek işlerden olup olmadığı işin başlangıç ve bitiş tarihlerinin araştırması gerektiğini beyanla; davacının haksız ve yasal dayanaktan yoksun davasının reddini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının bir ihale usulü olan "pazarlık usulü ihale" ile çalıştırıldığı 2012 ve 2013 yıllarına ilişkin olarak kıdem tazminatı ödenmiş, doğrudan temin yöntemiyle çalıştığı diğer yıllara ilişkin olarak ise doğrudan temin usulünün bir ihale usulü olmaması nedeniyle ödeme yapılmadığı, davacının kıdem tazminatı talebiyle Başkanlığın ve ...Ltd. şti. aleyhine açmış olduğu davada, ... 4. İş Mahkemesinin 11.03.2020 tarihli ve 2020/96 E. 2020/77 K. sayılı kararı ile 16.002,02 TL kıdem tazminatının davacıya verilmesine hükmedildiği, davacı bunun akabinde 06.07.2006 - 31.07.2008 tarihleri arasında ... Basın- ... ve Enformasyon Genel Müdürlüğü ... İl Müdürlüğünde ... Temizleme firması yanında ...'lı olarak çalıştığının tespiti için itiraza konu davayı açmış olup ... 9. İş Mahkemesinin 13.10.2023 tarihli ve 2022/402 E. 2023/290 K. sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verildiği, söz konusu İlk Derece Mahkeme kararı haksız olduğundan istinaf başvurusu gerçekleştirilmiş olup, ... Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 19.09.2024 tarihli, 2024/2472 E. ve 2024/2037 K. numaralı kararında istinaf başrusunun esastan reddine karar verildiği, ancak işbu kararın hukuka ve gerçekliğe aykırı olmadığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; hizmet tespit davalarında asıl olanın resmi belge ve kayıtlar olduğu, davacı tarafından bu tür resmi belge ve kayıt ibraz edilemediği, davanın tümüyle reddi gerekirken, kabul kararı verilmesinin usul ve mevzuata aykırı olduğu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında çalışmaların tespitine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ... vekili ve fer'i müdahil vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.