Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/14077 K.2025/3112

10. Hukuk Dairesi         2024/14077 E.  ,  2025/3112 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1604 E., 2024/2762 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ilgın 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2019/305 E., 2022/251 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; veteriner hekim ...'in davacıların murisi olduğunu, 06.02.2018 tarihinde mesleki faaliyetten dönerken kaza yaptığını, kaza sonucu ...'in vefat ettiğini, müteveffanın genç bir veteriner hekim olması sebebiyle Ilgın civar köylerine çalışmaya gittiğini, Büyükoba Köyüne hayvan tedavisi için gittiğini, dönüşte de kaza yaparak vefat ettiğini, bu kazanın Sosyal Sigortalar Kanunu gereğince iş kazası olduğunu, iş kazası kapsamına girmesi nedeniyle davacılara gelir bağlanması ve cenaze ödeneğinin ödenmesi gerektiğini, kazanın mesleki faaliyet dönüşü sırasında gerçekleştiğini, ölüm aylığı için 1800 gün, cenaze yardımı için 360 gün hizmet sağlanması gerektiği, bu şartların sağlanmaması nedeniyle talebin reddedildiği, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilerek 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca kazanın iş kazası olduğunun tespitini, yapılacak hesaplama ile kaza ve ölüm tarihi itibarıyla anne ve baba olan iki davacıya ölüm geliri bağlanmasını, cenaze ödeneğinin ödenmesini, tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı Kuruma yükletilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; iş bu davanın haksız olarak açıldığına, Kurumca sigortalının hak sahiplerine ölüm geliri bağlanabilmesi için 1800 gün, cenaze yardımı yapabilmesi için 360 hizmet günü bulunması şartının olduğunu, sigortalının eksik hizmet günü bulunduğunu, ilgili Kanun hükümleri gereğince işleminde hukuka aykırı bir işleminin bulunmadığını, bu nedenlerle davanın reddine karar verilerek tüm yargılama giderinin davalılara yükletilmesinin talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile
"Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
1-)... ...'in 06.02.2018 tarihli ölümünün iş kazasından kaynaklandığının tespitine, ölüm tarihini takip eden ay başı itibariyle davacıların ölüm gelirine hak kazandığının tespitine,
2-Davacıların cenaze ödeneği talebinin reddine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili, davanın reddi ile kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti ile gelir bağlanması ve cenaze ödeneği ödenmesi gerektiğinin tespitine ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2.Eldeki davaya konu olayın meydana geldiği tarih itibari ile davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu olup Kanun'un 13. maddesinde iş kazası;
"a) Sigortalının iş yerinde bulunduğu sırada,
b)İşveren tarafından yürütülmekte olan iş nedeniyle sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle,
c) Bir işverene bağlı olarak çalışan sigortalının, görevli olarak iş yeri dışında başka bir yere gönderilmesi nedeniyle asıl işini yapmaksızın geçen zamanlarda,
d) Bu Kanun'un 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki emziren kadın sigortalının, iş mevzuatı gereğince çocuğuna süt vermek için ayrılan zamanlarda,
e) Sigortalıların, işverence sağlanan bir taşıtla işin yapıldığı yere gidiş gelişi sırasında, meydana gelen ve sigortalıyı hemen veya sonradan bedenen ya da ruhen özüre uğratan olaydır." şeklinde belirlenmiştir.
Olayın, işkazası olarak kabul edilebilmesi için olaya maruz kalan kişinin 5510 sayılı Kanun'un 4. maddesi anlamında sigortalı olması, olayın, 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinde sayılı ve sınırlı olarak belirtilen hal ve durumlardan birinde meydana gelmesi koşuldur. Başka bir anlatımla, olayın, iş kazası sayılabilmesi için iki koşulun birlikte gerçekleşmesi zorunludur.
3. İnceleme konusu eldeki davada davacılar, murisi veteriner hekim ...'in 06.02.2018 tarihinde mesleki faaliyetten dönerken geçirdiği trafik kazası sonucunda vefat ettiğini beyanla geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitini talep etmiş olup Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de verilen hükmün eksik araştırmaya dayalı olduğu anlaşılmaktadır.
4. 5510 sayılı Kanun'un 13. maddesinin b bendine göre sigortalı kendi adına ve hesabına bağımsız çalışıyorsa yürütmekte olduğu iş nedeniyle kaza meydana gelmesi halinde iş kazası sayılacağı belirtilmiştir. Davacılar murisinin geçirdiği trafik kazasının işine gidip geldiği esnada meydana geldiği, yürüttüğü iş nedeniyle meydana gelmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca murisin yürüttüğü işiyle ilgili olduğunu kanıtlayacak şekilde fatura veya makbuz da kesilmediği anlaşıldığından davanın reddi yerine kabulüne karar verilmesi hatalıdır.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.