Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/13993 K.2025/3130

10. Hukuk Dairesi         2024/13993 E.  ,  2025/3130 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2687 E., 2024/1718 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2018/410 E., 2022/392 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ...'e ait iş yerinde 2015 yılı Temmuz ayında çalışmaya başlamasına rağmen 2017 yılı Aralık ayına kadar sigortalı olarak gösterilmediğini belirterek çalışmalarının tespitini talep dava ve talep etmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı vekili cevabında özetle; dava dilekçesinin davalının kapatmış olduğu iş yeri adresine gönderildiğini, davacının da iş yerinin kapandığını bildiğini, davadan haberdar oldukları andan yasal süre içinde cevaplarını sunduklarını, dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediklerini, davacının çalışmaya başladığı andan itibaren sigorta kaydının yapıldığını, davacını eşinin çalıştığı süre boyunca ziyaret amaçlı yanına gidip geldiğini, ancak çalışması bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
2.Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmasının hizmet cetvelinde belirtildiği gibi olduğunu, aksinin tanıkla ispatlanamayacağını, dinlenen tanıkların bordro tanığı olması gerektiğini, davacının çalışması bulunup bulunmadığının re'sen araştırılması gerektiğini, iş yeri kayıtlarının istenmesi gerektiğini, işyerinin Sosyal Güvenlik Kanunu kapsamında olup olmadığının tespiti gerektiğini beyan ederek, davanın reddini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının hizmet tespitini talep ettiği tarihlerde çalıştığına dair soyut tanık anlatımları dışında delil bulunmadığı, bir diğer anlatım ile davacı, Temmuz 2015 - Aralık 2017 tarihleri arasında çalıştığı iddiasını yöntemince kanıtlayamadığı, bu durumda yapılması gerekenin, resmi ve yazılı belge olarak davacının sigorta girişinin yapıldığı 29.12.2017 tarihine itibar etmek gerektiği, davacının tespiti gereken sigortalı çalışmasının bulunmadığı sonuç ve kanaatine varılarak davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut davada; dönem bordrolarında davacının eşi hariç başka bir çalışanın bildirilmemesi, komşu iş yeri tanıklarının da tarih bildirmemesi ve özellikle davacı adına da kısmen bildirim yapıldığı, davacının hangi tarihler arasında çalıştığının ispatlanamadığı belirgin olup Mahkeme kararında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili özetle, davacının çalışmalarının tanık beyanları ile ispatlandığını, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re'sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.
2. Eldeki davada, davacının Temmuz- 2015 ile Aralık -2017 tarihleri arasındaki hizmetlerinin tespitini talep ettiği, davalıya ait tatlıcı ve baklava satışı mahiyetli iş yerinin 06.02.2015 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, davacının bu işyerinden 29.12.2017 - 02.07.2018 tarihleri arasında bildirimlerinin yapıldığı, Mahkemece bir kısım bordro tanıklarının beyanına dayanılarak davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Ancak dinlenen tanık beyanları arasında açık çelişki bulunmakta olup bu çelişki giderilmemiş ve yeterince tanık dinlenilmemiştir.
3. Yapılacak iş davacının çalışmasını bilen tanıklar tespit edilerek beyanlarına başvurulmalı; daha evvel dinlenen tanıkların beyanları arasındaki çelişki giderilmeli, uyuşmazlık konusu husus, hiç bir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek karar verilmelidir.
Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.