Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5248 K.2025/5684

1. Hukuk Dairesi         2025/5248 E.  ,  2025/5684 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/1877 E., 2023/804 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Beykoz 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/198 E., 2019/437 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istekli olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 29.04.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz edilen davalı Hazine vekili Avukat .... geldi, davetiye tebliğine rağmen diğer davacı vekili gelmedi. Gelen vekilin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; İstanbul ili, ... ilçesi, ... köyü, ... Mahallesinde kain ve arazi vergisi mükellefleri arazi cetvelinin 309 hesap ve 661, 662 sıra numarasında kayıtlı 750 parsel numaralı taşınmazın davacıların murisinden intikal ettiğini, ancak tespit harici bırakıldığını, Hazine adına tescil edildiğini, taşınmazın bir kısım mirasçıların kullanımında olduğunu, davacıların miras payları oranında adına tescili gerektiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tescilini, davacılara iadesini, intikalen tescilini, emsal yer verilmesini, mümkün olmaması halinde rayiç bedelin tazminini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını, tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını belirterek davanın reddinin savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu 750 parsel sayılı taşınmazın dava dışı üçüncü kişi adına kayıtlı olduğu belirtilerek davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı Hazinenin dava konusu taşınmazda kayıt maliki olmadığı, taşınmazın dava dışı üçüncü kişi adına kayıtlı olduğu, davacı tarafın kullanımında olduğunu bildirdiği taşınmazın ada ve parsel numarasını tespit ederek kayıt malikine davasını yöneltmek suretiyle dava açmasının da mümkün olduğu belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davacılar vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
2. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesinde ileri sürdüğü iddiaları tekrarlayarak Maliye Bakanlığının arazi vergisi mükellefleri arazi cetvelinin 309 hesap ve 661, 662 sıra numarasında kayıtlı 750 parsel sayılı taşınmazın; davacıların murisinden intikalen tescil edilmesi gerekirken tespit harici bir uygulama sebebiyle tescilinin yapılamadığını, söz konusu taşınmazın bir kısım mirasçılar tarafından kullanıldığını, taşınmazın Hazine adına tescil edildiğini, taşınmazın davacıların miras payları oranında davacılar adına tescili gerektiğini, İlk Derece Mahkemesi tarafından celbedilen tapu kayıtlarının dava konusu edilen taşınmaza ilişkin olmadığını, İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
İlk Derece Mahkemesince 750 parsel sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı olmadığı belirtilmek suretiyle davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince de aynı gerekçeyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş ise de varılan sonucun dosya kapsamına uygun düştüğünü söyleyebilmek mümkün değildir.
Öncelikle belirtmek gerekir ki, davacı tarafça 6 61... numaralı vergi kayıtlarına dayanılarak umumi tahrir defterlerinde 750 parsel numarasıyla kayıtlı taşınmaza yönelik olarak dava açılmıştır. Bu kapsamda, davacının talebinin kadastro çalışmaları sonucunda tespit ve tescil edilen İstanbul ili .... ilçesi ... Mahallesinde kain 750 parsel sayılı taşınmaza yönelik olduğunun kabulü mümkün değildir. Bu nedenle, İstanbul ili ... ilçesi ... Mahallesinde kain 750 parsel sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı olmadığı gerekçesiyle davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi isabetsizdir.
Öte yandan, dava dilekçesinde ileri sürülen hukuki sebepler ve talep sonucu son derece çelişkilidir. Bu kapsamda, davacı tarafın açtığı davanın tapusuz taşınmazın tesciline mi yoksa tapu iptali ve tescil istemine mi ilişkin olduğu anlaşılamadığı gibi tescil talebinin müstakilen davacılar adına mı yoksa miras payları oranında davacılar adına mı olduğu da belirlenememektedir.
Hal böyle olunca; İlk Derece Mahkemesince davanın hukuki niteliği, dayanılan hukuki sebepler ve talep sonucu davacılar vekiline açıklattırılmak suretiyle kuşkuya mahal bırakmayacak şekilde tespit edildikten sonra; gerekli görülmesi halinde dava konusu taşınmazın mahallinde keşif icra edilerek tespit edilmesi, davanın tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkin olduğunun anlaşılması halinde taraf teşkilinin sağlanması, tapu iptali ve tescil istemine ilişkin olduğunun anlaşılması halinde ise öncelikle husumet hususunun netleştirilmesi, davacılar vekilinin vereceği beyan doğrultusunda terekeye göre üçüncü kişiye karşı miras payına hasren dava açılamayacağının gözetilmesi, taşınmazın müstakilen davacılar adına tescilinin talep edilmesi halinde ise dayanılan hukuki sebep kapsamında inceleme yapılması, bu suretle toplanmış ve toplanacak tüm deliller değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Temyiz eden davacılar vekili duruşmaya katılmadığından lehine duruşma vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacılara iadesine,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,04.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.