Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2579 K.2025/5554
1. Hukuk Dairesi 2024/2579 E. , 2025/5554 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/15 E., 2023/706 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Araç Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/392 E., 2022/57 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ... mirasçısı ... ile davacılar ... ve arkadaşları vekili; tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili; kadastro çalışmaları sonucu Kastamonu ili, ... ilçesi, ... köyü 1 01... parsel sayılı taşınmazın yaylak vasfıyla sınırlandırıldığını, fakat bu taşınmaz üzerinde davacıların tamamının ayrı ayrı mülkiyetinde olan arsa, tarla, samanlık, ev ve benzeri elliyi aşkın yapı bulunduğunu, davacıların taşınmazdaki mülkiyet haklarını gösterir eski tapu kayıtlarının mevcut olduğunu, ancak bu tapuların yangında yok olduğunu, buldukları Osmanlıca tapulardan birkaçını tercüme edilmiş halleriyle sunacaklarını, taşınmazın orta malı olarak sınırlandırılmasının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek 1 01... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan arsa, ev, samanlık gibi sair yapıların maliklerinin tespit edilerek tapuda ayrı ayrı davacılar adına tescil edilmesine karar verilmesini istemiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili; dava konusu taşınmazın yayla vasfında olduğunu belirtip davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; yayla niteliğindeki taşınmazın kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile iktisabı mümkün olmadığından davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... ve arkadaşları vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu edilen bölümlerin, geniş bir alanı kapsayan ve bilirkişi raporuna göre de yapılar dışında kalan kısımlarının halen yayla vasfında olduğu belirlenen 1 01... parselin ortasında kaldığı, yayla olan kısımlarla arasında bu bölümlere yapı yapılması dışında bir ayırt edici özellik bulunmadığı, kadim mera ve yayla alanlarından açılmak suretiyle elde edilip bütünlüğü bozduğu, bu nedenle keşifte dinlenen yerel bilirkişilerin taşınmaz bölümünün öncesinin mera ya da yayla olmadığına dair beyanlarına değer verilemeyeceği, esasen bu nitelikteki yerler özel mülkiyete konu olamayacaklarından taşınmazlar üzerinde sürdürülen zilyetliğe de itibar edilemeyeceği gerekçesiyle bir kısım davacılar vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacılar ... ve arkadaşları vekili; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, taşınmazın evveliyatının vakıf arazisi olduğunu, bu yerin bir kısmının satışla davacılara geçişine dair Osmanlıca tapuların dosya arasında yer aldığını, tercüme edilmiş belgelerin dava konusu yerin belli bir kısmını okumakta olup okuduğu taşınmazın sınırının da doğal olarak başka tapulu taşınmazları okuduğunu, mülkiyetin tamamının şahıslara ait olduğunu, taşınmazın mevkisinin yayla olduğunu ancak niteliğinin yayla olmadığını, hatalı bilirkişi raporuna dayalı olarak hukuki dayanaktan yoksun karar verildiğini belirtip kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davacı ... mirasçısı ...; eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini, harç ve vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını belirtip kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı yayla sınırlandırılmasının iptali ile mülkiyetin tespiti ve tapuya tescili isteğine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2005 yılında yapılan kadastro sonucunda Kastamonu ili, ... ilçesi, ... köyü çalışma alanında bulunan dava konusu 1 01... parsel sayılı 169.062,76 m² yüz ölçümündeki taşınmaz kadimden beri Kavak köyü halkı tarafından yayla olarak kullanıldığı, fiili zemin durumunun da halen yayla vasfında olduğu, üzerine şahıslar tarafından evler yapıldığı ve krokisinde bunların ayrı ayrı gösterildiği belirtilerek kamu orta malı-yayla vasfıyla sınırlandırılmıştır. Askı ilan süresi içerisinde tespite itiraz davası açılmaması nedeniyle tutanak 21.03.2006 tarihinde kesinleştirilerek özel siciline tescil edilmiştir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup bir kısım davacılar tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı ... mirasçısı ... ile davacılar ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacı ...'den; 534,70 TL bakiye onama harcının temyiz eden diğer davacılar ... ve arkadaşlarından alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,01.12.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.