Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5747 K.2025/5300

1. Hukuk Dairesi         2025/5747 E.  ,  2025/5300 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 1976/546 E., 1977/595 K.
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil istekli davadan dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, kararın bir kısım davalı mirasçısı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine 14.02.2025 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin reddine karar verilmiştir.
Ek karar süresinde bir kısım davalı mirasçıları vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmiş olup öncelikle 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun 40. ve Yargıtay İç Yönetmeliği'nin 18. maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; taraflar arasında 4753 sayılı Kanun’dan kaynaklanan tapu iptali ve tescil istekli davanın, aslı gibidir yapılan 1977/546 Esas, 1977/595 Karar sayılı gerekçeli kararına göre 09.09.1976 tarihinde muris ...’nün mirasçısı olan eşi ...’ye karşı açıldığı, dava konusunun İstanbul ili, ... Mahallesinde bulunan 22.02.19 54... , 19... sayılı tapulu taşınmazlar olduğu ve davanın kabulüne karar verildiği, kararın davalı ...’nün bir kısım mirasçıları tarafından temyiz edildiği, Mahkemece 14.02.2025 tarihli ek karar ile temyiz dilekçesinin anılan karar kesinleştiğinden reddine karar verildiği, dosyada aslı gibidir şerhi ile gönderilen gerekçeli karar, Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 14/12/1995 Tarih, 17159 Esas, 20803 Karar sayılı kararı ve 14.02.2025 tarihli ek karar ile temyiz dilekçeleri dışında, asıl karar tarihinden önce dosyaya giren belgelerin bulunmadığı anlaşılmıştır.
Dairenin 10.06.2025 tarihli geri çevirme kararı ile İstanbul ili, ... Mahallesinde bulunan 22.02.19 54... , 19... sayılı tapu kayıtları ve bu kayıtların revizyon gördüğü taşınmazların güncel tapu kayıtları istenmiş olup anılan kayıtlardan; dava konusu İstanbul ili, ... Mahallesinde bulunan 22.02.19 54... sırada bulunan 1.0 00... yüz ölçümlü taşınmazın, 22.04.1986 tarihinde yapılan kadastro tespiti ile 2155 parsel numarası ile 1.0 00... yüz ölçümlü olarak temyiz eden mirasçıların kök murisi ... oğlu ... adına (beyanlar hanesine ölü olduğu şerhi verilmek suretiyle) tespit edildiği, tespite dava dışı ...'ın yaptığı itiraz üzerine Çatalca 2. Kadastro Mahkemesinin 1989/226 Esas, 1993/192 Karar sayılı kararı ile davanın kabul edildiği ve 2155 parsel sayılı taşınmazın ... adına tespit ve tesciline karar verildiği, kararın temyiz edilmeyerek 04.10.1994 tarihinde kesinleştiği, taşınmazın ifraz ve kamulaştırma işlemleri sonucu 1 42... ve 11 parsellere gittiği, 11 parselin dava dışı kişiler adına, 10 parselin ise yol olarak Karayolları Genel Müdürlüğü adına kayıtlı olduğu; dava konusu İstanbul ili, ... Mahallesinde 22.02.19 54... sırada bulunan 24.0 00... yüz ölçümlü taşınmazın 31.07.1985 tarihinde yapılan kadastro tespiti ile 1267 parsel numarası ile 23.7 48... yüz ölçümlü olarak muris ... oğlu ... adına (beyanlar hanesine ölü olduğu şerhi verilmek suretiyle) tespit edildiği, tespite dava dışı ...'ın yaptığı itiraz üzerine Çatalca Kadastro Müdürlüğü Komisyonunun 26.01.1989 tarih ve 46 nolu kararı ile itiraz kabul edilerek 1267 parselin 1/2'sinin ..., 1/2'sinin ... ... adına tespit edildiği, itiraz edilmediğinden tespitin 24.08.1989 tarihinde kesinleştiği, taşınmazın 1 32... parsel olduğu ve dava dışı kişiler adına kayıtlı olduğu, dava konusu İstanbul ili, ... Mahallesinde bulunan 22.02.19 54... sırada bulunan 16.0 00... yüz ölçümlü taşınmazın 18.07.1984 tarihinde yapılan kadastro tespiti ile 119 parsel numarası ile 16.0 00... yüz ölçümlü olarak muris ... oğlu ... adına (beyanlar hanesine ölü olduğu şerhi verilmek suretiyle) tespit edildiği, itiraz edilmediğinden 02.02.1988 tarihinde tespitin kesinleştiği, 2015 yılında temyize konu kararın kesinleştiğinden bahisle taşınmazın davacı Hazine adına tescil edildiği, taşınmazın 1 05... parsel olduğu ve halen Hazine adına kayıtlı olduğu anlaşılmaktadır.
Bilindiği üzere, adliye dairelerinde bulunan derdest veya karara çıkmış herhangi (Mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılığı veya icra dairelerine ait) bir dosyanın, doğal afet olarak nitelendirilen yangın, yer sarsıntısı, seylap veya heyelan gibi nedenlerle kaybolması ya da belgelerinin zarara uğraması yahut imha edilmesi durumunda ne yapılması gerektiği hususunda 4473 sayılı Yangın, Yer sarsıntısı, Seylap veya Heyelan Sebebiyle Mahkeme ve Adliye Dairelerinde Ziyaa Uğrayan Dosyalar Hakkında Yapılacak Muamelelere Dair Kanun ile Adalet Bakanlığı Hukuk İşleri Genel Müdürlüğünün 30.01.2006 tarihli ve 107 sayılı “Zayi Olan Dosyaların Yenilenmesi” başlıklı Genelgesinde düzenleme getirilmiştir.
Anılan Kanun'un 1. maddesinde; "yangın, yer sarsıntısı seylap veya heyelan sebebiyle mahkeme ve adliye dairelerinde ziyana uğrayan dosyaların yenilenmesi bu Kanun hükümleri dairesinde yapılır." hükmü mevcuttur. Yasa'nın 2. maddesinde ise "1. maddede yazılan hallerde bu Kanun'un tatbik edilebilmesi Adliye vekâletinin kararına bağlıdır. Karar Resmi Gazete ve ayrıca mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan olunur." hükmü getirilmiştir. Ayrıca sözü edilen Kanun'un 7-17. maddelerinde yenileme sırasında yapılacak işlemler sayılmış bulunmaktadır. Buna göre öncelikle zayi olduğu ileri sürülen dosyanın ilgili mahkeme veya icra dairelerinin kalem ve arşivinde titizlikle aranması, bulunamadığı takdirde düzenlenecek tutanağın onaylı bir suretinin Bakanlığa gönderilmesi, Bakanlıkça dosyanın yenilenmesine karar verilmesi halinde bu kararın bir an önce mahallinde mutat vasıtalarla neşir ve ilan edilmesinin sağlanması, dosyanın yenilenmesine ilişkin kararın Bakanlıkça yaptırılacak Resmi Gazete ilanı ve kıyasen mahallinde yapılacak olan ilandan sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 150. maddesi hükmünün uygulanabileceği dava dosyaları ile icra dosyalarının zayi olması durumunda 4473 sayılı Kanun'un 3. maddesinde belirtilen kişilerin dosyanın ihyası talebi üzerine, ziyaa uğrayan dosyaların yenilenmesi için gereken işlemlerin yapılması gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca davanın taraflarında ve vekillerinde bulunan belgeler temin edilerek eksikliklerin giderilmesine özen gösterilmesi de gereklidir.
O halde Mahkemece;
1- Öncelikle dosyanın imha edilip edilmediğinin, zayii olup olmadığının tespit edilmesi, zayii olduğunun anlaşılması halinde Adalet Bakanlığınca karar alınması için sürecin başlatılması, bu kararın Resmi Gazete'de ve mutat vasıtalarla yayınlanmasından sonra yasal sürelere uygun olarak dava dosyasının ihyasının sağlanması, dosyadaki tüm belgeler (dava dilekçesi, cevap dilekçeleri vb.), düzenlenen tutanaklar, tapu kayıtları, kadastro tutanakları ve kadastro tespitine esas kayıtlar ile keşif zaptı, bilirkişi raporları ile farklı kurumlardan getirtilen tüm belge ve yazı cevaplarının dosya arasına alınması, dosyanın ihyası usulünce sağlandıktan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmesi,
2- Dosyanın imha edilmediğinin veya zayii olmadığının tespit edilmesi halinde dosya aslının merciinden temini ile dosya arasına alınması,
Bundan sonra temyiz incelemesi yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesi gerekir.
KARAR
Açıklanan sebeple;
Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren Çatalca 1. Asliye Hukuk Mahkemesi GERİ ÇEVRİLMESİNE,
24.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.