Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5715 K.2025/5329

1. Hukuk Dairesi         2025/5715 E.  ,  2025/5329 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/318 E., 2025/180 K.
Mahkemece, bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikler yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; muris ...’in maliki olduğu 168, 170, 1 72... parsel sayılı taşınmazların davalı torununa devredildiğini, temliklerin mirasçıdan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile terekeye iadesine, mümkün olmazsa tenkise karar verilmesini istemiş; bozmadan sonra, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 125. maddesi gereğince, yargılama sırasında el değiştiren 1 72... parsel sayılı taşınmazlar yönünden isteğini tazminata dönüştürmüş; dava murisin terekesine atanan temsilci aracılığıyla yürütülmüştür.
II. CEVAP
1. Davalı ...; dava konusu taşınmazları cebri icra yoluyla satın aldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
2. Dahili davalı ...; iddiaların doğru olmadığını, bütün kardeşlerinin satışı bildiğini, murisin 2002 yılında öldüğünü, zamanaşımı sürelerinin de geçtiğini bildirip davanın reddini savunmuştur.
3. Dahili davalı ...; davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemece; verilen kesin süre içerisinde eksik harcın tamamlanmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacı tarafından temyiz isteminde bulunulması üzerine Dairemizce; Mahkemece davacının yatırması gereken eksik harç miktarının tespit edilerek miktarı belirtilmek suretiyle ikmali hususunda davacı tarafa takip eden celseye kadar süre verilmesi, eksik harcın ikmal edilmemesi halinde anılan celsede dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilmesi, işlemden kaldırıldığı tarihten başlayarak üç ay içinde eksik harç ikmal edilerek dava yenilenmez ise davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile 24.08.2015 tarihli celsede doğrudan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle karar bozulmuş; bozma kararına uyularak yapılan yargılama neticesinde Mahkemece, temliklerin mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunun kanıtlandığı gerekçesiyle dava konusu 1 72... (eski 170) ve 6 (eski 168) parsel sayılı taşınmazlar yönünden davacının miras payı oranında davanın kabulüne, yargılama sırasında 3. kişiye devredilen 1 68... (eski 173) ve 2 (eski 172) parsel sayılı taşınmazlar yönünden ise verilen kesin süreye rağmen davacı tarafın HMK’nın 125. maddesi uyarınca beyanda bulunmadığı gerekçesiyle bu taşınmazlar açısından husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz yoluna başvurulması üzerine Dairemizin 24.03.2021 tarihli ve 2020/3758 Esas, 2021/1709 Karar sayılı kararıyla; dava terekeye iade istekli olduğundan öncelikle davada yer almayan ortakların (tüm mirasçıların) olurlarının alınması ya da miras şirketine 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 640. maddesi uyarınca atanacak temsilci aracılığı ile yargılamanın sürdürülmesi, sonrasında ise HMK'nın 125/1. maddesi uyarınca gerekli usulü işlemlerin yerine getirilmesi ve hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi için karar bozulmuş, bozmaya uyularak yapılan yargılama neticesinde Mahkemenin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla
; davacı tanıklarının murisin taşınmazlarını bedelsiz olarak oğullarına bağışladığını, mirasından kızlarına denkleştirme yapmadığını beyan ettikleri, davalı tanıklarının ise görgüye dayalı bilgilerinin olmadığı, ekonomik durumu iyi olan murisin taşınmaz satmaya ihtiyacının olmadığı, taşınmazların satış bedelleri ile keşfen saptanan değerleri arasında fahiş fark bulunduğu, murisin çok düşük bedellerle taşınmazlarını davalılara temlik etmesinde mâkûl ve zorunlu bir sebebinin bulunduğunun tespit edilemediği, temliklerin mirasçılardan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu, davalı ...'in muvazaayı bilen ve bilmesi gereken kişi konumunda bulunduğu, TMK'nın 1023. maddesinin koruyuculuğundan yararlanamayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili; taleple bağlılık ilkesine aykırı karar verildiğini, muvazaa iddiasının ispatlanamadığını, davalının taşınmazları Devlete güven ilkesi ışığı altında cebri icra satışından edindiğini, cebri icradan satın alınmış bir taşınmazın edinimi ile ilgili muvazaa iddiasının ileri sürülmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, salt bedeller arasındaki oransızlığın tek başına muvazaanın delili olamayacağını, davanın süresinde açılmadığını, Mahkemece saklı pay belirlenmeden, tenkis nisabına gidilmeden ve davacıların tazmin isteminde bulundukları da dikkate alınarak tazmin yönünde depo kararı verilmeden doğrudan tapu iptali yönünde karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, verilen karar ile davalının 170 parsel sayılı taşınmaza yaptığı kazandırmaların heba edildiğini, kararın hakkaniyete aykırı olduğunu belirtip kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali-tescil (terekeye iade) ve bedel, mümkün olmazsa tenkis isteğine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla, 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HUMK) 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; muris ...’in 26.12.2001 tarihinde ölümü ile geriye mirasçı olarak davacı kızı ...’i, dava dışı çocukları ..., ... ve ... ile yargılama sırasında davaya dahil edilen çocukları ... ve ...’yü bıraktığı, 1987 doğumlu davalı ...'in ...'nin çocuğu olduğu; murisin 168 (yeni 1 72... ), 170 (1 72... ), 172 (1 68... ) ve 173 (1 68... ) parsel sayılı taşınmazlarını 31.08.1999 tarihinde çocukları ... ve ...’ye eşit oranda satış yoluyla temlik ettiği, ...’nün taşınmazları 05.05.2011 tarihinde davalı ...'e devrettiği, ...'ye temlik edilen taşınmazların ise cebri satış sonucu 06.05.2011 tarihinde davalı ... adına tescil edildiği, 1 72... parsel sayılı taşınmazların yargılama sırasında el değiştirerek dava dışı kişiler adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan Sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna ve bozma kararının gerekçelerine uygun olan kararın ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 40.971,33 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,
Dosyanın Erzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
24.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.