Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/4181 K.2025/4977

1. Hukuk Dairesi         2025/4181 E.  ,  2025/4977 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/817 E., 2024/1594 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2007/479 E., 2018/706 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili ile dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı dava dilekçesinde; 285 parselden ifrazen gelen dava konusu 604, 6 05... parsel sayılı taşınmazların tapulama tespiti yapıldığı sırada Hazine adına tespit edildiğini, taşınmazların 30 yılı aşkın süreden beridir nizasız fasılasız ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunup halen devam ettiğini, taşınmazlar üzerinde üçüncü kişilerin hiçbir suretle tasarrufunun bulunmadığını ileri sürerek Hazine adına tapu kayıtlarının iptali ile adına tapuya kayıt ve tescil edilmesini istemiştir.
II.CEVAP
Davalı Hazine cevap dilekçesinde; davacının dava konusu taşınmazlar üzerinde zilyetlik, tasarruf ve hakkının bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dinlenen mahalli bilirkişiler ve tanık beyanlarına göre dava konusu taşınmazların 1962 yılından önceki 20 yıldan fazla süre boyunca davacı ... ve üstsoyları tarafından kullanıldığı, taşınmazın Hazineye ait olmadığı, komşu 286 parselin hükmen kazandırıcı zamanaşımı nedeni ile dava dışı gerçek kişiler adına tescil edildiği ve ilgili kararın Yargıtay denetiminden geçerek onama suretiyle kesinleştiği, söz konusu dosyada mahalli bilirkişilerce bu yerlerin 1932 yılından beri mezra olarak kullanıp tarım yapıldığının bildirildiği, sözü edilen dava dosyasının eldeki dava yönünden kuvvetli delil teşkil ettiği, toplanan delillere göre davacı yararına mülk edinme koşullarının oluştuğunun ispat edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 604, 6 05... (eski 285) sayılı parseller içerisinde bulunup 09.03.2009 tarihinde fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 3.334,25 metrekare, (B) harfi ile gösterilen 636,81 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 1.342,85 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamına, mahalli bilirkişi ve tanık beyanları ile teknik bilirkişi raporlarına ve özellikle zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının davacı taraf yararına gerçekleştiğinin anlaşılmasına göre davalı Hazine vekilinin sair istinaf itirazlarının yerinde olmadığı; ancak fen bilirkişi raporunda (B) harfi ile gösterilen taşınmaz bölümünün kanal vasfı ile Hazine adına tescil edilen 605 parsel sayılı taşınmaz içerisinde kaldığı, kamu malı niteliğini alan bu bölüm yönünden mülkiyetin tespitine karar verilmesi gerekirken tescil hükmü kurulmasının doğru olmadığı belirtilerek kararın kaldırılması ve yeniden hüküm kurulması suretiyle davanın kabulüne, dava konusu 604, 6 05... (eski 285) sayılı parseller içerisinde bulunup 09.03.2009 tarihinde fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 3.334,25 metrekare ve (C) harfi ile gösterilen 1.342,85 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, (B) harfi ile gösterilen 636,81 metrekare yüz ölçümündeki taşınmazın mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde; çekişmeli taşınmazın niteliği itibariyle özel mülkiyete konu yerlerden olup olmadığının yöntemince belirlenmediğini, öte yandan davacı yararına zilyetlikle kazanım koşullarının oluşup oluşmadığının araştırılmadığını, Hazine adına tapuda kayıtlı taşınmazın zilyetlik yoluyla kazanılamayacağını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili; davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, çekişmeli taşınmazların özel mülkiyete konu edilemeyeceğini, Mahkemece eksik araştırma ve inceleme sonucunda karar verildiğini, davacı yararına zilyetlikle kazanım şartlarının oluşmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.
Kadastro sonucu Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi çalışma alanında bulunan 285 parsel sayılı taşınmaz, tevzi tapusu nedeniyle Hazine adına tespit ve tescil edildikten sonra 30.09.2002 tarihinde ifraz nedeniyle 604, 6 05... sayılı parseller olarak Hazine adına kaydedilmiştir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekili ile dahili davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen sebepler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekili ile dahili davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin "j" bendi gereğince temyiz eden davalı Hazine ve temyiz eden dahili davalı ... harçtan muaf olduğundan, bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
06.11.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.