Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/5090 K.2025/4993

1. Hukuk Dairesi         2025/5090 E.  ,  2025/4993 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2024/31 E., 2025/203 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar, davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ... ilçesi, ... köyünde tapulama harici olarak bırakılan, hudutlarını dava dilekçesinde belirttiği alanın davacıların mirasbırakanı ...’in zilyetliğinde iken ölümü ile mirasçıları olan davacılara kaldığını,davacılartarafından kullanılmaya devam edildiğini ileri sürerek taşınmaz bölümünün irsen intikal, imar-ihya ve kazandırcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle davacılar adına tapuya tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; dava konusu yerin zilyetlikle iktisabının mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.
Davalı Hazine vekili; dava konusu alanın imar-ihya edilmediğini belirterek davanın reddini savunmuş, aynı zamanda taşınmazın Hazine adına tescilini talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI VE BOZMA
... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.12.2014 tarih ve 2014/110 Esas, 2014/564 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne, 24.10.2014 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 10.131,92 m²'lik kısmın davacılar adına tapuya tesciline dair verilen karar, davalı Hazine vekilinin temyizi üzerine Yargıtay 1. Hukuk Dairesinin 28.09.2023 tarihli ve 2021/10520 Esas, 2023/4943 Karar sayılı kararı ile "Mahkemece, imar ve ihya ile zilyetlik hususunda yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olmadığı bu hususlarda yeniden araştırma yapılması gerektiği" belirtilerek bozulmuştur.
IV. BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; fen bilirkişisi raporunda (A) ve (B) harfi ile gösterilen kısımların 20 yıldan fazladır tarımsal amaçlı kullanılan tarım arazisi özelliğine sahip yer olduğu, (A) harfi ile gösterilen kısmın imar ve ihyasına 1975-1982 yılları arasında başlandığı imar-ihyasının 1992 yılında tamamlandığı, (B) harfi ile gösterilen kısmın imar ve ihyasına 1964 - 1975 yılları arasında başlandığı, imar-ihyasının 1975 yılında tamamlandığı gerekçesiyle davanın kabulüne, teknik bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 6.924,54 m²'lik kısım ile (B) harfi ile gösterilen 3.151,48 m²'lik kısmın veraset ilamındaki miras payları oranında davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, davacı taraf lehine zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığını, eksik inceleme ve araştırma ile karar verildiğini belirterek ve re'sen belirlenecek nedenlerle kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, Medeni Kanun'un 713/1 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun 14. ve 17.maddeleri gereğince açılan tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Dava konusu bölümler, Antalya ili ... ilçesi ... Mahallesinde 1967 yılında yapılan kadastro çalışmalarında taşlık ve çalılık olması nedeniyle tespit harici bırakılmıştır.
Hemen belirtilmelidir ki; dava tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkin olup 4721 sayılı TMK'nın 713/3. maddesi gereğince tescil davalarında Hazine yanında ilgili kamu tüzel kişiliklerine de husumet yöneltilmesi gerekmektedir. Somut olayda dava, Hazine tarafından ilgili kamu tüzel kişisi sıfatıyla çekişmeli taşınmazın bulunduğu ... Köyü Tüzel Kişiliği hasım gösterilerek açılmıştır. Karar tarihinden önce 30.03.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun hükümleri uyarınca ... ile Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığının da ilgili kamu tüzel kişilikleri olarak davada yer almaları gerekmekte olup yargılama sırasında dava ... Belediye Başkanlığına yöneltilmiş ise de Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı davada taraf olarak yer almamıştır. Bu haliyle davada taraf teşkilinin sağlandığından söz edilemez. Taraf teşkilinin sağlanması dava şartlarından olup bu koşul yerine getirilmeden davanın esasına girilmesi mümkün bulunmamaktadır.
Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle davacı tarafa, davasını 6360 sayılı Kanun uyarınca Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığına da yöneltmesi için süre ve imkan tanınmalı, taraf teşkilinin sağlanması halinde anılan Büyükşehir Belediyesinden savunma ve delilleri sorulmalı, bildirdiği takdirde delilleri toplanmalı ve bundan sonra tarafların iddia ve savunmalarına ilişkin tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu hususlar gözetilmeksizin, yöntemince taraf teşkili sağlanmadan davanın esası hakkında hüküm kurulması isabetsiz olmuştur.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi gereğince hükmün BOZULMASINA,
Bozma nedenine göre sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,
06.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.