Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3200 K.2025/4758

1. Hukuk Dairesi         2025/3200 E.  ,  2025/4758 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/801 E., 2023/1069 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Tokat 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/22 E., 2023/49 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartları ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 25.02.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davacı ... vd. vekilleri Avukat ...geldiler, davetiye tebliğine rağmen davalı ... vekili gelmedi. Yokluğunda duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili; davacıların murisi ... adına kayıtlı olan 119, 1444, 139, 177, 200, 1056, 604, 660, 1155, 4949, 11 41... parsel sayılı taşınmazlar ile davacı ... adına kayıtlı olan 397, 423, 5 18... parsel sayılı taşınmazların davalıya devredildiğini, devir sırasında davacı ... adına çıkarılan vekaletnamenin kullanıldığını, davacı ...'nun 20 08... . ayında davalı ...'tan 10.000 TL parayı %10 faizle borç olarak aldığını, 30.12.2008 tarihine kadar aynı faiz oranında toplam 120.000,00 TL daha borç aldığını, davalıya bu ödemeler karşılığında 220.000,00 TL'lik bono verildiğini, 2008 yılında davalıya peyderpey ödemeler yapıldığını ve en son 2008 yılının 10. ayında davacı ... tarafından borcun tamamı ödenmek istendiğinde davalının davacı ...’ın zor durumundan faydalanarak toplam borcun 400.000,00 TL olduğunu söyleyerek senetleri alabilmesi için dava konusu taşınmazları devretmesini talep ettiğini, davacının da zor durumda olduğundan bu talebi kabul ettiğini ve taşınmazları temlik ettiğini, davalının tefecilik suçundan mahkumiyet aldığını ileri sürerek 119, 1444, 139, 177, 200, 1056, 604, 660, 1155, 4949, 11 41... parsel sayılı taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile muris ... mirasçıları adına payları oranında, diğer dava konusu taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile davacı ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, aşamada 4940 parselin hatalı olarak 4949 parsel olarak yazıldığını bildirmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; zamanaşımı süresinin geçtiğini, daha önceden de dava konusu taşınmazlara ilişkin ehliyetsizlik sebebiyle Tokat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/173 ve Turhal 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/292 Esas sayılı dosyalarında dava açıldığını ve bu davaların reddedildiğini, davanın hukuki dayanaktan yoksun olduğunu belirtip reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazların bir kısmının 19.01.2009 tarihinde, bir kısmının 01.03.2010 tarihinde davalıya temlik edildiği, davalı hakkında 23.08.2012 tarihinde şikayette bulunulduğu, bunun üzerine tefecilik suçu hususunda davalının yargılandığı ve mahkumiyet cezası aldığı, eldeki davanın 24.01.2020 tarihinde açıldığı, davalının davacıya yönelik iddia etmiş olduğu korkutmanın etkisinin 2012 yılında ortadan kalktığı ve dava tarihine kadar dava açılmamasıyla bir yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği gerekçesiyle davanın reddine; davalı ... yönünden ise davacının eldeki davayı sehven ...'a yönelttiği değerlendirilerek davacının 14.02.2020 havale tarihli dilekçesi doğrultusunda iradi taraf değişikliği talebinin kabulüne karar verilerek davalı ... bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesi kararının davacılar ve davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kararın usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı ve davalı vekillerinin istinaf isteğinin HMK’nın 353/1.b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın haksız fiilden kaynaklandığını, haksız fiilden kaynaklı oluşan uyuşmazlıklarda ceza zamanaşımının uygulanması gerektiğini, ayrıca korkutmanın geçtiği tarihin şikayet dilekçesinin verildiği tarih olarak kabul edilmesinin de doğru olmadığını, anılan şikayetin davacı ... tarafından yapıldığını, diğer davacıların şikayetlerinin bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, irade fesadına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Dosya içeriğinden ve eksiğin tamamlatılması yolu ile getirtilen kayıtlardan; muris ... ...’nun 09.01.2009 tarihinde oğlu olan davacılardan ...’ı vekil tayin ettiği, davacının 09.01.2009 tarihinde dava konusu 1141, 49 40... parselleri ipotekli olarak davalıya satış suretiyle temlik ettiği; murisin 20.01.2009 tarihli vekaletnamesi ile de davacı ...’ın dava konusu 1155, 1056, 1444, 119, 139, 177, 200, 6 04... parsel sayılı taşınmazları 01.03.2010 tarihinde davalıya satış suretiyle devrettiği; davacılardan ...’in de 19.01.2009 tarihli vekaletname ile davacı ...’ı vekil tayin ettiği, vekilin davacı ... adına kayıtlı dava konusu 1117, 1518, 4 23... parsel sayılı taşınmazları 19.01.2009 tarihinde davalıya satış suretiyle temlik ettiği; muris ... ...’nun 26.08.2010 tarihinde ölümü ile geride çocukları olan davacılar ..., ..., ... ve eşi olan davacı ...’in mirasçı olarak kaldığı; davacıların, tefecilik yapan davalının tehdit ve baskıları sonucu dava konusu taşınmazları devretmek zorunda kaldıklarını ileri sürerek eldeki davayı açtıkları, davacı ... ve dava dışı kişinin şikayeti üzerine açılan kamu davası sonucunda Tokat 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/85 Esas, 2014/427 Karar sayılı kararı ile davalı ... ile dava dışı kardeşinin faiz geliri elde etmek amacıyla davacılardan ...’a birden fazla defa borç para verdikleri ve tefecilik sebebiyle mahkumiyetlerine karar verildiği, kararın 09.06.2020 tarihinde onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Hemen belirtmek gerekir ki; iradeyi sakatlayan nedenin (korkutma) önem derecesi, ancak iradesi sakatlanan kimse tarafından doğru olarak takdir olunabilir. Olaya bu açıdan bakıldığında ikrahın önemini yitirdiği an, iradesi sakatlanan için korkunun silindiği, diğer bir deyişle korkutan kişi ve korkutmanın mahiyetine göre zarar görebileceği yönündeki endişenin ve etkinin ortadan kalktığı, kendisini psikolojik açıdan güven içerisinde hissettiği andır.
O halde; somut olay, ceza dosyası ve davacı ...’ın şikayet dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde Tokat 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2014/85 Esas, 2014/427 Karar sayılı kararının kesinleştiği tarihin korkutmanın etkisinin ortadan kalktığı tarih olarak kabul edilmesi gerektiği ve davanın 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 39. maddesinde düzenlenen 1 yıllık süre içerisinde açıldığı sonucuna varılmaktadır.
Hâl böyle olunca, işin esasına girilmesi, ceza dosyası içeriğinin toplanan ve toplanacak delillerle birlikte değerlendirilerek varılacak sonuç çerçevesinde bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve eksik inceleme ile yetinilerek yazılı olduğu üzere karar verilmiş olması doğru değildir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle; davacılar vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile;
Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davacılara iadesine,
03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz eden davacılar vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz edilen davalıdan alınmasına,
Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.