Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/3840 K.2025/4209

1. Hukuk Dairesi         2025/3840 E.  ,  2025/4209 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/447 E., 2025/971 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 4. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2013/285 E., 2020/247 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı ... vekili dava dilekçesi ile; dava konusu 3 03... ve 191 parsel sayılı taşınmazların geldisinin 3 03... parsel sayılı 2.2 32... miktarlı taşınmaz olup bu taşınmazın 998/2232 payının ... oğlu ... adına kayıtlı iken, bu kişinin 23.12.1988 tarihinde ölümü ile payının... kızı ...’na intikal ve satışının yapıldığını, ............nin de 12.07.2005 tarihinde ölümü ile taşınmazın mirasçıları ..., ..., ... ve ...'e intikal ettiğini, anılan kişiler adına vekilleri ...’nun ...Noterliğinin 10.02.20 04... yevmiye nolu vekaletnamesi ile ... ...’u tevkil ettiğini, belirtilen vekaletnamede satış yetkisinin bulunmadığını, buna rağmen vekil ... ...’un anılan vekaletname ile davacılara ait taşınmazı kardeşi olan davalı ...’a satış suretiyle devrettiğini, .............. Belediyesinin 14.07.2005 tarih ve 150 sayılı encümen kararı ile ...’un taşınmazın 1.186, 11... ‘lik kısmını yola ve parka terk ettiği, aynı işlemle 3 03... nolu parselin 3 03... , 1 90... parseller olarak ifraz edildiği, ...’ın taşınmazda diğer paydaş ... ...’ın payını 12.10.2005 tarihinde satın aldığını, 190 parsel sayılı taşınmazı .............. İnşaat A.Ş.’ye sattığını, ancak dava konusu 1 89... parsel sayılı taşınmazların halen davalı adına kayıtlı olduğunu, davalı adına oluşan tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek davanın hak sahipleri olan ............................’a ihbar edilmesini, vekil ... ... tarafından yapılan satış işleminin iptali ile tapu kaydının eski hale getirilmesine karar verilmesini istemiştir.
Fer'i müdahiller ... ve ... müdahale dilekçesi ile; Tapu Müdürlüğünde görevli memur olduklarını, dava konusu taşınmazın satış yetkisi içermeyen vekaletnameye dayanılarak davalı ...’a satılması nedeniyle önceki tapu malikleri tarafından Hazine aleyhine tazminat davası açıldığını ve davanın kabulüne karar verildiğini, taşınmazın bedelinin Hazine tarafından önceki kayıt maliklerine ödendiğini, bu nedenle Hazine tarafından kendileri aleyhine rücüan tazminat davası açıldığını, kendilerinin kusuru bulunmadığını, davalının vekaletin iş takibi için verildiğini bildiği halde taşınmazı adına tescil ettirdiğini, davacı yanında fer’i müdahil olmak istediklerini beyan etmişlerdir.
II. CEVAP
Davalı cevap dilekçesi ile; dava konusu taşınmazı 12.07.2005 tarihinde ... ...’dan satın aldığını, dava konusu taşınmazın vekaletsiz olarak satılması nedeniyle Tapu Müdürlüğü yetkilileri ile ... ... ve kendisi hakkında Erzurum Cumhuriyet Başsavcılığınca soruşturma başlatıldığını, kendisi hakkında takipsizlik kararı verildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Erzurum 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.10.2020 tarihli, 2013/285 Esas, 2020/247 Karar sayılı kararıyla; Fer’i müdahiller tarafından davalının kardeşi ... ...’a verilen ...Noterliğinin 10.02.2004 tarihli ............. yevmiye nolu vekaletnamesinde, ..................ilçesinde bulunan taşınmazlar hakkında belediye vs. kurumlarda işlemler yapma yetkisinin bulunduğu, taşınmazları satış yetkisinin bulunmadığı, buna rağmen vekil tarafından dava konusu taşınmazın kardeşi olan davalı ...’a satış suretiyle devredildiği, anılan vekaletnameye istinaden yapılan satış işleminin suç teşkil ettiğinin Erzurum 2. Ağır Ceza Mahkemesi ve Yargıtay 5. Ceza Dairesinin kararlarında vurgulandığı, dava konusu 3 03... ve 191 parsel sayılı taşınmazların davalı adına olan tescilinin yolsuz hale geldiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 31.01.2023 tarihli ve 2021/218 Esas, 2023/195 Karar sayılı kararıyla; dava dışı ..., ..., ... ve ...'ın ... ...'a ................... ilçesi hudutları dahilinde bulunan taşınmazlara ilişkin noterde düzenleme şeklinde vekaletname verdikleri, vekaletnamede taşınmazların satış yetkisinin bulunmadığı halde bu vekaletname ile dava konusu taşınmazların evveliyatı olan 3 03... parsel sayılı taşınmazdaki vekil edenlerin paylarının satışının yapıldığı, satış ve tescilin yolsuz olduğu, Mahkemece dava konusu 1 89... parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulüne karar verilmesinin isabetli olduğu, ancak dava değerinin tapu iptali ve tescil hükmü kurulan 1 89... parsel sayılı taşınmazlarda iptal edilen satış işlemine konu taşınmaz hissesi olduğu gözetilerek harç ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken fazla harç ve vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulması suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 28.01.2025 tarih, 2023/2353 Esas ve 2025/272 Karar sayılı kararıyla;
''... satış yetkisi bulunmayan vekâletnameye dayanılarak vekil ... ... tarafından davalı kardeşi ...’a yapılan satış işleminin yolsuz tescil oluşturduğu gözetilmek suretiyle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davalının işin esasına ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmediğinden reddine.
Ne var ki; satış yetkisi içermeyen vekâletname ile devredilen paylar yönünden (dava konusu 189 parsel sayılı taşınmazdaki 39135/41319 pay, dava konusu 191 parsel sayılı taşınmazdaki 7820/8256 pay yönünden) ... mirasçıları olan dava dışı ihbar olunanlar .....................adına tescile karar verilmesi gerekirken (dava konusu olmayan, davalının dava dışı ... ...’tan satış suretiyle devraldığı payları da kapsar şekilde) taşınmazların tamamının tapusunun iptaline hükmedilmesi doğru değildir.
Kabule göre de; "Maliye Hazinesi davacı olduğu halde, karar başlığında davacı olarak Başbakanlık Hazine Müsteşarlığının adına yer verilmiş olması da doğru değildir." gerekçesiyle karar bozulmuştur.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi tarafından bozma ilamına uyularak 23.05.2025 tarihli 2025/447 Esas, 2025/971 Karar sayılı ilam ile dava kabul edilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili süresi içerisinde temyiz isteminde bulunmuştur.
Davalı ... vekili temyiz dilekçesi ile; İstinaf Mahkemesinin 23.05.2025 tarihli kararının kanuna aykırı olduğunu, öncelikle davaya konu 3 03... ve 191 parsellerde davalı adına kayıtlı payların iptaliyle eski malikler adına tesciline karar verilmesinde bozma ilamına uyulmakla birlikte davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin usule aykırı olduğunu ayrıca eski tapu malikleri ile ... ... arasında 2004 yılında yapılan noter vekâletnamesinde satış yetkisi bulunduğunu ve maliklerce bu işlem karşılığında bedel alınmasına rağmen taraflar arasında çıkan ihtilaf sonrası beş yıl sonra Hazine aleyhine tazminat davası açılarak yaklaşık 2.000.000 TL’nin tahsil edildiğini, bu suretle zararın zaten giderildiğini, eldeki davanın kabulünün sebepsiz zenginleşmeye yol açacağını, üstelik ... ...’un ilgili davaya dahil edilmeyişinin ve uzun süre geçtikten sonra dava açılmasının ciddi şüpheler doğurduğunu, Hazine tarafından açılan rücu davaları da dikkate alındığında asıl mağdurun Hazine, tapu memurları ve davalı ... olduğunu, bu nedenle ortada davalıya yüklenebilecek hukuki ve cezai bir kusur bulunmadığını ileri sürerek adli yardım talebinin kabulü ile İstinaf Mahkemesi kararının bozulmasına ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, yolsuz tescil hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden; 3 03... parsel sayılı, 2.232, 00... yüz ölçümlü taşınmazın 118/2232 payının dava dışı ... , 2114/2232 payının ... adına kayıtlı olduğu, ’nin 19.07.1992 tarihinde öldüğü, geriye mirasçıları olarak çocukları ..., ..., ... ve ...’in kaldığı, mirasçılar ... ve adına vekilleri ... ve mirasçı ...‘ın ...Noterliğinin 10.02.2004 tarihli ... yevmiye sayılı vekaletnamesi ile ... ...’u vekil olarak tayin ettikleri, vekil ... ...’un da anılan vekaletnameye istinaden 12.07.2005 tarihli ...........yevmiye nolu işlemle taşınmazdaki ...’na ait 2114/2232 payın mirasçılarına intikal işleminden sonra, her bir mirasçı adına tescil edilen 1057/4464‘er payı kardeşi olan davalı ...’a satış suretiyle devrettiği, taşınmazın 2114/2232 payının davalı ..., 118/2232 payının dava dışı ... ...adına kayıtlı hale geldiği,................. Belediye Encümeninin 14.07.20 05... nolu kararı ile taşınmazın 736, 91... ‘lik kısmının yola, 449, 20... ’lik kısmının park alanına terk edildiği, kalan kısmın ise ifrazı sonucu 189, 1 90... parsel sayılı taşınmazların oluştuğu, 189 parsel sayılı 413, 19... miktarlı arsa vasıflı taşınmazın 39135/41319 payının davalı ..., 2184/41319 payının dava dışı ... ...adına, 190 parsel sayılı 550, 14... miktarlı arsa vasıflı taşınmazın 52106/55014 payının davalı ..., 2908/55014 payının dava dışı ... ...adına, 191 parsel sayılı 82, 56... miktarlı arsa vasıflı taşınmazın 7820/8256 payının davalı ..., 436/8256 payının dava dışı ... ...adına tescil edildiği, 12.10.2005 tarihli ... yevmiye nolu işlemle ... ...’ın 189, 1 90... parsel sayılı taşınmazlardaki paylarını davalı ...’a satış suretiyle devrettiği, her üç taşınmazın tam pay ile davalı ... adına kayıtlı hale geldiği, ...’ın 190 parsel sayılı taşınmazı 16.12.2005 tarihinde dava dışı...Taahhüt ve Gıda Hayvancılık Turizm A.Ş.’ne satış suretiyle devrettiği anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde davalı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Davalı vekili, kararı adli yardım talepli temyiz ettiğinden ve adli yardım talebi kabul edildiğinden; başlangıçta alınmayan 3.033,70 TL temyiz başvuru harcı ile 615,40 TL onama harcının temyiz eden davalıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.