Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2955 K.2025/3769

1. Hukuk Dairesi         2024/2955 E.  ,  2025/3769 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1885 E., 2024/342 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Aydın 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/621 E., 2022/405 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Aydın ili, ... ilçesi, .... Mahallesinde bulunan ve dilekçeye ekli krokide gösterilen 1.520,55 m² yüz ölçümündeki yol fazlası olarak tescil harici bırakılan yerin müvekkillerinin murisi ... tarafından 19.08.1969 tarihinde ... Belediye Başkanlığından satın alındığını, 1969 yılından beri de yaklaşık 50 yıldır müvekkillerinin murisi ve müvekkilleri tarafından nizasız ve fasılasız olarak kullanıldığını, murisin bu yere incir, zeytin ve benzeri ağaçlar diktiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazın miras payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; alınan zirai bilirkişi raporu ve kadastro bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın yol boşluğu, yol fazlalığı niteliğinde olduğu, üzerindeki ağaçların yaşları ve niteliği nazara alındığında Türk Medeni Kanunu'nun (TMK) 713. maddesinde belirtilen 20 yıllık zilyetlik süresi ve şartlarının oluştuğu, taşınmazın imar ve ihyasının başladığı tarihten itibaren 20 yıllık kazandırıcı zamanaşımı süresinin dolduğu, bu nedenle TMK'nın 7 13... sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince çekişmesiz, nizasız ve fasılasız 20 yıllık süre şartının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın kabulü ile Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... mevkinde bulunan ve kadastro bilirkişi heyetinin 16.05.2022 tarihli ek rapor ve krokisinde "A" harfi ile gösterilen 1.520,55 m²'lik taşınmazın 1/2'şer hisse ile davacılar adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; uzman harita ve ziraat bilirkişileri tarafından yeni tarihli hava fotoğrafları ve memleket haritalarına dayalı olarak yöntemine uygun biçimde yapılan inceleme ve araştırmada, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olmadığı, 50 yaş ve üzeri aşılı 21 incir ağacı ve 23 zeytin ağacı bulunduğu, tarım arazisi olduğu ve davacı yararına 3402 sayılı Kanun'un 14... . maddesinde yazılı kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluştuğunun belirlendiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın yol fazlası olarak tescil harici bırakıldığını, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunması gereken yerlerden olduğunu ve zilyetlikle kazanılamayacağını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, yol boşluğu olarak tescil harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; Aydın ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ve kadastro bilirkişi heyetinin 16.05.2022 tarihli ek rapor ve krokisinde (A) harfi ile gösterilen 1520,55 m² yüz ölçümlü taşınmazın yol boşluğu olarak tescil harici bırakıldığı anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin “j” bendi gereğince temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.