Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2842 K.2025/3378

1. Hukuk Dairesi         2025/2842 E.  ,  2025/3378 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1448 E., 2024/110 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara Batı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2019/456 E., 2022/137 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve geri çevirme kararı ile getirtilen evrakla birlikte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; murisin davacı ...'nın eşi, diğer davacıların babası olduğunu, davalının ise murisin evlilik dışı birliktelik yaşadığı kişi olduğunu, uzun yıllar ticaretle uğraşan, taşınmazlar alan, ekonomik durumu iyi olan murisin mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olarak Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki 4085 ada 14 parseldeki 5 nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölümü, Balıkesir ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki 1740 ada 3 parseldeki 1/2 payını, Yozgat ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaz ve 147 ada 1 parseldeki 2 ve 3 nolu mesken niteliğindeki bağımsız bölümleri bizzat yahut ara malikler kullanarak yahut güvendiği 3. kişiler üzerinden davalıya satış suretiyle devrettiğini, satışların bedelsiz olduğunu, davalının ödeme gücü olmadığını, tapu bedelleri ve satış tarihindeki gerçek değerler arası fahiş fark olduğunu belirterek taşınmazlardaki davalı adına olan tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalının taşınmazları muristen değil 3. kişilerden edindiğini, uzun yıllar yurt dışında yaşayan, davalının önceki eşinden aldığı nafaka ve ...'da aldığı çocuk yardımı, oğlu ...'nın aylık kazancı ile ...'daki taşınmazlarının kamulaştırmasından gelen 200.000 Avro parasının bulunduğunu, taşınmazları alacak maddi gücünün olduğunu, murisin başka taşınmazlarının da bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalının dava konusu taşınmazları muristen değil üçüncü kişilerden edindiği, muris ile davalı arasında satış işlemi bulunmadığı, murisin mal kaçırmak amaçlı devir yaptığının ispatlanamadığı, kaldı ki muris adına dava dışı taşınmazlar bulunduğu, mal kaçırma amacı taşımadığı, muris adına dava dışı taşınmazların sayısı, niteliği gözetildiğinde saklı pay ihlâlinden de söz edilemeyeceği, davacının açıkça yemin deliline de dayanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muris tarafından davalıya yapılan temlik bulunmadığından 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme kararı kapsamında değerlendirilemeyeceği, davacının tenkis istemi de bulunmadığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davalının ödeme savunmasının ispatlanamadığını, tapudaki satış bedelleri ile gerçek değerler arasında fahiş fark olduğunu, murisin yapılan temliklerde aracı veya emanetçi ara malik kullanması hâlinde de 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanacağını, davacı tanıkları ... ve ...'ın beyanlarından taşınmazların murisin parasıyla alındığının ancak muris üzerine yapılmadığının, murisin talimatıyla davalıya devredildiğinin, devirde para ödenmediğinin, murisin durumunun iyi olduğunun, aradaki kişilerin emanetçi olduğunun ispatlandığını, satışların tarafı olan diğer kişilerin de kamu tanığı sıfatıyla dinlenmesi gerektiğini, en azından tanık ...'ın ifadesinde belirttiği 147 ada 1 parsel 2 ve 3 nolu bağımsız bölümler yönünden davanın kabulü gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının ortadan kaldırılmasını ve İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosya içeriği, toplanan deliller ve geri çevirme kararı ile getirtilen evraktan; davacılar murisi 01.03.1963 doğumlu ... 13.02.2019 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak davacı eşi ... ile davacı çocukları ..., ..., ... ve ... bıraktığı; davacıların, muris tarafından mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olarak sahibi olduğu dava konusu taşınmazları bizzat veya emanetçi ara malik kullanmak suretiyle davalıya satış suretiyle devrettiği ileri sürülerek muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteminde bulundukları, İlk Derece Mahkemesince muristen davalıya yapılan satış bulunmadığı ve murisin başka taşınmazları da bulunduğu, mal kaçırma kastının ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, davacıların istinafı üzerine Bölge Adliye Mahkemesince muristen davalıya geçen taşınmaz olmadığından 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararının uygulanamayacağı gerekçesiyle başvurunun esastan reddedildiği anlaşılmaktadır.
3. Somut olayda, dava konusu Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesindeki 4085 ada 14 parseldeki 5 nolu bağımsız bölümün kat irtifakı tesisi ile ilk kez dava dışı ... adına tescil edildiği, sonrasında ... tarafından 10.01.2019 tarihinde davalıya satıldığı; Balıkesir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1740 ada 3 parseldeki (eski 570 ada 3 parsel) 6 nolu bağımsız bölümün evvelinde ... ve ... adına tescilli olduğu, 2004 tarihinde taksim sonucu ... adına tescil edildiği ve 2005 yılında ... satıldığı, 06.10.2015 tarihinde kat irtifakı tesisi ile 6 nolu bağımsız bölümün ... adına tescil edildiği, ... tarafından 02.07.2018 tarihinde 1/2 payının davalıya, 1/2 payının ise murise satıldığı, Yozgat ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 147 ada 1 parseldeki dava konusu 2 ve 3 nolu bağımsız bölümlerin de ilk olarak ... adına kayıtlı olduğu, 1994 yılında ... , 1999 yılında ... satıldığı, ... tarafından 02.10.2009 tarihinde davacı tanığı olan ...'e 16.500,00 TL bedelle satıldığı, ... tarafından da 13.10.2010 tarihinde 23.000,00 TL bedelle davalıya satıldığı, netice itibariyle 4085 ada 14 parseldeki 5 nolu bağımsız bölüm, 1740 ada 3 parseldeki 6 nolu bağımsız bölüm, 147 ada 1 parseldeki 2 ve 3 nolu bağımsız bölümde murisin öncesinde hiç malik olmadığı, bizzat veya ara malik kullanmak suretiyle davalıya devrettiği herhangi payın bulunmadığı, dolayısıyla 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararının bu taşınmazlar yönünden uygulanmasının söz konusu olmadığı gibi, davacıların tenkis talebi de bulunmadığından İlk Derece Mahkemesince davanın reddine dair kurulan hüküm bu taşınmazlar yönünden isabetli olmakla, davacılar vekilinin bu bentte sayılan taşınmazlara yönelik temyiz itirazlarının reddi ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün 4085 ada 14 parseldeki 5 nolu bağımsız bölüm, 1740 ada 3 parseldeki 6 nolu bağımsız bölüm, 147 ada 1 parseldeki 2 ve 3 nolu bağımsız bölüm yönünden onanması gerekir.
4. Davacılar vekilinin murisin ara malik kullanmak suretiyle yaptığı temliklerin 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı kapsamında olduğuna yönelik temyiz itirazının dava konusu Yozgat ili ... ilçesi, ... Mahallesi 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden incelenmesine gelince; geri çevirme kararı ile getirtilen tedavüllü tapu kayıtlarına göre murisin bu taşınmazın tamamını 21.08.2000 tarihinde tespit maliki ... satın aldığı, 16.01.2013 tarihinde 38.500,00 TL bedelle dava dışı ... sattığı, ... da taşınmazı 10.08.2015 tarihinde 41.600,00 TL bedelle davalıya sattığı anlaşılmakla, bu taşınmaz yönünden murisin ara malik kullanmak suretiyle mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı satış yaptığı iddiası yönünden 01.04.1974 tarihli ve 1/2 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı kapsamında ve dosyadaki delillere göre değerlendirme yapılması gerekirken, Mahkemesince yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesi bu taşınmaz yönünden doğru değildir. Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin davanın reddine dair kararının 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden bozulması gerekir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacılar vekilinin 4085 ada 14 parseldeki 5 nolu bağımsız bölüm, 1740 ada 3 parseldeki 6 nolu bağımsız bölüm, 147 ada 1 parseldeki 2 ve 3 nolu bağımsız bölümlere yönelik temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının anılan taşınmazlar yönünden 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca kesin olmak üzere ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacılardan alınmasına,
2. Davacılar vekilinin 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının 119 ada 4 parsel sayılı taşınmaz yönünden BOZULMASINA,
Davacılar tarafından yatırılan peşin harç onama harcı olarak mahsup edildiğinden harcın iadesine yer olmadığına,
4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.06.2025 tarihinde onama hükmü yönünden kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.