Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/3638 K.2025/3379

1. Hukuk Dairesi         2024/3638 E.  ,  2025/3379 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/407 E., 2024/1523 K.
SAYISI : 2021/252 E., 2022/239 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların muris babaları...'ın ölümü üzerine dava konusu taşınmazlarda davacı ve davalının hissedar olduğunu, davalının "Kanunen tüm hisselerin bir kişide toplanması gerekiyor." şeklindeki sözleri ve halaları ...'in "... sonra yine sana devir yapacak." telkini üzerine ikna olan davacının dava konusu taşınmazlarda kendisine babasından intikâl eden el birliği hisselerini 03.09.2018 ve 24.06.2019 tarihli pay temliki işlemleriyle davalıya sattığını, bedel ödenmediğini, davacının satış iradesi bulunmadığını, tapudaki satış bedeli ve gerçek değerler arasında fahiş fark olduğunu, bir kısım taşınmazda hissedar olan dava dışı halalarının da 08.10.2019 tarihli taksim işlemiyle hisselerini davalıya devrettiklerini ileri sürerek 5485 parselde davalının 1/4 payının 1/2'sinin, 5757, 5758, 5764 parsel, 212 ada 9 parsel, ... köyü 2278 parsel, ... 3472 parsel, ... 318 ve 6706 parseller, 114 ada 26, 205 ada 3, 208 ada 16, 208 ada 32, 260 ada 8, 261 ada 20 parseldeki 1/2 payların, 383 parselde davalının 1/6 payının 1/2'sinin iptali ile davacı adına tescilini, olmazsa davalıya temlik edilen hisselerin işlem tarihinden itibaren faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, bedelin düşük olmasının hile iddiasını ispatlamadığını, davacının ev hanımı olduğunu, geliri olmadığını, çocuğuna sünnet düğünü yapmak için paraya ihtiyacı olduğunu, bu sebeple davacının hisselerini davalıya sattığını, davalının satış bedelini ödemek için traktörünü, aracını ve hayvanlarını sattığını, satış öncesi ve sonrasında davacıya 100.000,00 TL ödendiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının aldatıldığını 18.06.2021 tarihinde öğrendiğini ileri sürdüğü, davalı tarafça ıttılanın daha önce gerçekleştiği ispatlanmadığından davanın hak düşürücü sürede açıldığı, davacının muris babası ...'den intikâl eden dava konusu taşınmazlardaki bir kısım hissesini 03.09.2018 tarihinde, bir kısmını 24.06.2019 tarihinde satış suretiyle davalıya temlik ettiği, satış bedeli ile rayiç değerler arasında ahiş fark bulunduğu, davacı tanıklarının beyanlarına göre tek tapu çıkmadığı için kanunen tüm hisselerin tek kişide toplanması amacıyla davacının davalıya devir yaptığı, para almadığı, ayrıca davalının taşınmaz satın alacak maddi güce sahip olmadığı, davalı tanığı ...'ın hisselerin bir kişide toplanması gerektiğinden devir işlemi yapıldığını beyan ettiği, diğer davalı tanığının ise davalının taşınmazları satın alacak maddi gücü olmadığını beyan ettiği, ödeme savunmasına dair delil sunulmadığı, davacının taşınmazları davalıya satmakta ülke ve yörenin gelenek ve görenekleri, toplumsal eğilimler ve olayların doğal akışından haklı ve makul nedeninin bulunmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne, Edirne ili, ... ilçesi;
-... köyü 5485 nolu parselde davalı adına kayıtlı 1/4 hissenin iptali ile 1/8 payın davacı, 1/8 payın davalı adına tesciline,
-... köyü 383 nolu parselde davalı adına kayıtlı 1/6 hissenin iptali ile 1/12 oranında davacı adına, 1/12 oranında davalı adına tesciline,
-... köyü 318, 5757, 5758, 5764, 6706 nolu parseller ile 114 ada 26 parsel, 205 ada 3 parsel, 208 ada 16 parsel, 208 ada 32 parsel, 212 ada 9 parsel, 260 ada 8 parsel ve 261 ada 20 nolu parsellerde davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin iptali ile davacı adına tesciline,
-... Mahallesi, 3472 nolu parselde davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin iptali ile davacı adına tesciline,
-... köyü 2278 nolu parselde davalı adına kayıtlı 1/2 hissenin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında belirtilen kararıyla; davacının bildirdiği hileyi öğrenme tarihinin aksinin davalı tarafça ispatlanamadığı, bir kısım dava konusu taşınmazda başka hissedarların da olduğu, tanık beyanlarında taksimin gündeme geldiğini, davalının tapuda işlem için hisselerin bir kişide toplanması gerektiğini söylediğini, devir karşılığında bedel ödenmediğini söyledikleri, resmi senetteki bedeller ile gerçek değerler arasında fahiş fark olduğu, davalının aldığı hisseler karşılığı bedel ödediğine dair ispat bulunmadığı, taşınmazların taksim için davacıdan alındığı ancak bir kısım taşınmazın taksime dahil edilmediği, davalının taksim sonrası davacıya hisselerini iade etmediği, taksime dahil olmayan taşınmazda da davacıya bedel ödemediği, davalının, taşınmazların taksim edileceği, tapuda işlem yapılabilmesi için hisselerin tek kişide toplanması gerektiği hususunda davacı üzerinde güven oluşturduğu ve hisselerin adına tescilini sağladığı gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçtiğini, davalının davacının iradesini sakatlamadığını, bedel farkının tek başına işlemin geçerliliğini etkilemediğini, davalının bedeli ödediğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasını, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, hile (aldatma) hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa bedel istemine ilişkindir.
1. Dosya içeriğinden; davacı ile davalının muris babaları...'ın 1/2 paylı mirasçısı oldukları, dava konusu 16 adet taşınmazda muris babaları ...adına kayıtlı payların 27.10.2017 tarihli intikâl işlemiyle el birliği mülkiyeti halinde taraflara intikâl ettiği, buna göre Edirne ili, ... ilçesi, ... köyündeki dava konusu;
-5485 parselde murisin 1/24 payının 1/48 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 03.09.2018 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/48 el birliği hissesini 500,00 TL bedelle satın aldığı, ardından 08.10.2019 tarihli taksim işlemiyle diğer paydaşların 5/24 payını da alarak taşınmazda 1/4 paylı malik olduğu,
-5764 parselde murisin 1/6 payının 1/12 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 03.09.2018 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/12 el birliği hissesini 2.500,00 TL bedelle satın aldığı, ardından 08.10.2019 tarihli taksim işlemiyle diğer paydaşların 5/6 payını da alarak taşınmazın tamamının maliki olduğu,
-5757 parselde murisin 1/6 payının 1/12 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 03.09.2018 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/12 el birliği hissesini 2.500,00 TL bedelle satın aldığı, ardından 08.10.2019 tarihli taksim işlemiyle diğer paydaşların 5/6 payını da alarak taşınmazın tamamının maliki olduğu,
-5758 parselde murisin 1/6 payının 1/12 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 03.09.2018 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/12 el birliği hissesini 2.500,00 TL bedelle satın aldığı, ardından 08.10.2019 tarihli taksim işlemiyle diğer paydaşların 5/6 payını da alarak taşınmazın tamamının maliki olduğu,
-212 ada 9 parselde murisin 1/6 payının 1/12 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 03.09.2018 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/12 el birliği hissesini 2.500,00 TL bedelle satın aldığı, ardından 08.10.2019 tarihli taksim işlemiyle diğer paydaşların 5/6 payını da alarak taşınmazın tamamının maliki olduğu,
-383 parselde murisin 1/6 payının 1/12 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 03.09.2018 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/12 el birliği hissesini 800,00 TL bedelle satın alarak taşınmazın 1/6 payının maliki olduğu,
-... Mahallesi 3472, ... köyü 318, 114 ada 26, 205 ada 3, 208 ada 16, 208 ada 32, 260 ada 8,261 ada 20 parsel, 6706 parsel ve ... köyü 2278 parselde murisin tam payının 1/2 el birliği hisse olarak taraflara intikâl ettiği, davalının dava konusu 24.06.2019 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemiyle davacının 1/2'şer el birliği hisselerini satın alarak bu taşınmazların tamamının maliki olduğu, davacının 03.09.2018 ve 24.06.2019 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemlerinin hile ile yapıldığını ileri sürerek davalıya devrettiği payların iptali, olmazsa bedelin tahsilini istediği anlaşılmaktadır.
2. Hemen belirtmek gerekir ki; dosya içeriğine ve toplanan delillere göre, dava konusu taşınmazlarda muristen davacıya el birliği mülkiyeti hâlinde intikâl eden hisselerin dava konusu 03.09.2018 ve 24.06.2019 tarihli satış suretiyle pay temliki işlemler ile davalıya temlikinin davalının hilesi sonucunda gerçekleştiği tespit edilerek davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır.
3. Ancak, davalının 5485, 5764, 5757, 5758 parsel ve 212 ada 9 parsel sayılı taşınmazlarda diğer paydaşlardan taksim işlemiyle sırasıyla 5/24, 5/6, 5/6, 5/6, 5/6 paylarını temlik alarak sırasıyla 1/4, 1/1, 1/1, 1/1, 1/1 paylı malik hâline geldiği, davacının ise sadece 03.09.2018 ve 24.06.2019 tarihli işlemler ile davalıya bu parsellerde temlik ettiği sırasıyla 1/48, 1/12, 1/12, 1/12, 1/12 hisselerini dava konusu edebileceği gözetilmeksizin, davalının diğer paydaşlardan aldığı paylarla oluşan nihai payının yarı oranında fazladan iptaline karar verilmesi doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir.
4. Kaldı ki, dava konusu ... köyü 2278 parsel sayılı taşınmazın da hüküm tarihinden önce toplulaştırma işlemiyle 140 ada 21 parsel sayısını aldığı hâlde, taşınmazın güncel tapu kaydı dosya arasına alınmadan ve davalının taşınmazdaki güncel payı tespit edilmeden eski parsel numarası ve pay oranı üzerinden iptal tescil hüküm kurulması da isabetsizdir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davalı vekilinin temyiz itirazının değinilen sebeplerle kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
3. Peşin alınan harcın istek hâlinde temyiz eden davalıya iadesine,
4. Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.06.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.