Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2855 K.2025/3220

1. Hukuk Dairesi         2025/2855 E.  ,  2025/3220 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/715 E., 2025/762 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gölbaşı(Ankara) 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/136 E., 2023/28 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar; dava konusu 44 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki 1, 2, 3 ve 4 nolu bağımsız bölümleri dava dışı ... Eğitim Kurumları .... İnş. Hizmet A.Ş.’den 06.04.2016 tarihinde satış suretiyle devraldıklarını, taşınmazları temlik aldıklarında tapu kaydında herhangi bir şerh veya kısıtlılığın bulunmadığını, 670 sayılı KHK uyarınca taşınmazları satın aldıkları dava dışı ... Eğitim Kurumları .... İnş. Hizmet A.Ş.'nin FETÖ/PDY ile iltisakı ve irtibatı olduğu gerekçesiyle kapatılarak mal varlıklarına el konulmasına karar verildiğini, bu kapsamda bedelini ödeyerek satın aldıkları taşınmazların 22.05.2018 tarihinde davalı ... adına tescil edildiğini, iyi niyetli olduklarını, yapılan işlemin yolsuz olduğunu ileri sürerek tapu kayıtlarının iptali ile adlarına tesciline, olmadığı takdirde zararlarının tazmini ile mahrum kaldıkları kira bedellerinin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemişlerdir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili; dava konusu uyuşmazlığa dayanak olan işlemin idari bir işlem olduğunu, bu nedenle idare mahkemelerinin görevli ve yetkili olduğunu, 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname’nin 12. maddesi uyarınca, dava konusu taşınmazın devir işleminin muvazaalı olarak değerlendirildiğini, bu nedenle dava konusu taşınmazların davalı adına tescil edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin tarih ve sayısı yukarıda belirtilen kararı ile; davacıların taşınmazı 06.04.2016 tarihinde dava dışı ... Eğitim Kurumları A.Ş.’den satın aldığı, binanın eski malik tarafından öğrenci yurdu olarak kullanıldığı, dava dilekçesine ekli 06.04.2016 tarihli kira sözleşmesine göre davacıların taşınmazı satın aldıktan sonra da binayı eski kiracı olan öğrenci yurduna kiraya verdiği ve faaliyet alanının aynı olduğu, her ne kadar davacı tarafından taşınmazın tahliye edilmesi için noter tebligatı çıkarıldığı iddia edilmiş ise de 06.04.2016 tarihli kira sözleşmesinde öğrenci yurdu faaliyetinin devamına karar verildiği ve ihtarname tarihinin 15.07.2016 tarihindeki darbe girişiminden sonra 15.08.2016 tarihine ait olduğu ve Ankara Valiliğinin 22.07.2022 tarihli cevabi yazısına göre işletmenin 675 sayılı OHAL KHK’sı ile kapatıldığı, faaliyet alanının aynı olması ve ilgili kurumun 675 sayılı OHAL KHK’sı ile FETÖ irtibatından dolayı kapatılması nedeniyle satış işleminin muvazaalı olduğunun kabul edildiği, her ne kadar kanuni karine gereğince satışın muvazaalı olduğu kabul edilmiş ise de Türk Medeni Kanunu'nun 1007. maddesi gereğince tapu sicilinin tutulmasından Hazinenin sorumlu olduğu, satış tarihi itibariyle tapu kaydında herhangi bir şerh bulunmadığı, OHAL KHK’sının satış tarihinden sonra çıkartıldığı, kanuni karine gereğince satış işleminin muvazaalı kabul edildiği, kapatılan kurumun FETÖ ile irtibatının olduğu ve terör örgütünün öğrencileri kullanma amacı kapsamında faaliyet gösteren öğrenci yurdu için öğrenci yurdu kirası üzerinden ecrimisil hesaplanmasının hakkın kötüye kullanılması kapsamında kaldığı, bu nedenle ecrimisil talebinin emsal konut kirası üzerinden hesaplamaya alındığı gerekçesiyle tapu iptali ve tescil talebinin reddine, tazminat talebinin kabulü ile 1.325.000,00 TL'nin davalıdan tahsiline, ecrimisil talebinin ise kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 29.10.2016 tarih, 29872 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 675 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirler Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin dava ve takip usulünü düzenleyen 16. maddesinde, “20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanalları ile bunların sahibi gerçek veya tüzel kişiler aleyhine 17/8/2016 tarihinden önce açılan davalar ile bu kapsamda Hazine ile Vakıflar Genel Müdürlüğüne husumet yöneltilen davalarda mahkemelerce, 15/8/2016 tarihli ve 670 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi uyarınca dava şartı yokluğu nedeniyle red kararı verilir. Bu kararlar duruşma günü beklenmeksizin dosya üzerinden kesin olarak verilir ve davacılara resen tebliğ edilir. Tarafların yaptığı yargılama giderleri kendi üzerlerinde bırakılır” hükmü öngörülmüş, aynı maddenin 4. bendinde, “birinci ve ikinci fıkralar uyarınca verilen kararlarda davacı veya alacaklının 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesinde belirtilen usule uygun olarak ilgili idari makama, tebliğ tarihinden itibaren otuz günlük hak düşürücü süre içinde başvurabileceği belirtilir. İdari başvuru üzerine idari merci tarafından verilecek karar aleyhine idari yargıda dava açılabilir. İdari yargının verdiği karar kesin olup, uyuşmazlık adli yargıda hiçbir şekilde dava konusu yapılamaz” hükmüne yer verildiği, somut olayda, dava konusu taşınmazın maliki olan dava dışı kurumun KHK ile kapatılması sonucunda taşınmazları kapatılan kurumdan 01.01.2014 tarihinden sonra satın alan davacılar adına olan tapu kaydının KHK'nın 12. maddesi uyarınca Hazine adına tescil edildiği, eldeki davanın yolsuz tescil iddiasıyla açıldığı ve tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde bedel ve ecrimisil talebinde bulunulduğu, bu durumda 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin 5. maddesi uyarınca dava şartı yokluğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin isabetsiz olduğu gerekçesiyle tarafların istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, 675 sayılı KHK ile bu KHK’yı yasalaştıran 7088 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Tedbirlerin Alınması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Kabul Edilmesine Dair Kanun hükümlerinin Anayasa’ya aykırı olduğunu, mülkiyet hakkının kazanılması ve kaybedilmesi sonucunu doğuran bir hususun KHK ile düzenlenmiş olmasının hatalı olduğunu, davacıların hiçbir suçu yokken cezalandırılmış durumda olduklarını, mülkiyet hakkının özüne yönelik yapılan düzenlemeye karşı idare mahkemelerinin görevli kılınmasının da hukuka ve amaca aykırı olduğunu, davacıların iyi niyetli olup taşınmazları bedelini banka kanalıyla ödeyerek satın aldıklarını, bu taşınmazı satın aldıkları için haklarında FETÖ terör örgütü ile bağlantılı olabilecekleri şüphesi ile yapılan kovuşturmada takipsizlik kararı verildiğini, davacıların iyi niyetli olduklarının aşikar olduğunu, 675 sayılı KHK’nın Anayasa’ya aykırı olması nedeniyle Anayasa Mahkemesine başvurularak Anayasa Mahkemesi kararının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde tazminat ve ecrimisil istemlerine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; dava konusu 444 ada 23 parsel sayılı taşınmazdaki 1, 2, 3 ve 4 nolu bağımsız bölümlerin dava dışı ... Eğitim Kurumları ...Dağıtım Organizasyon İnşaat Malzemeleri İnşaat Hizmetleri A.Ş. adına kayıtlı iken 06.04.2016 tarihinde 1/2’şer paylarla davacı ... ve ...’e satış suretiyle devredildiği, 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile ... Eğitim Kurumları ...Dağıtım Organizasyon İnşaat Malzemeleri İnşaat Hizmetleri A.Ş.'nin FETÖ ile iltisaklı olduğu gerekçesiyle kapatıldığı, 675 sayılı KHK'nın 12. maddesi uyarınca kapatılan kurum ve kuruluşların faaliyetlerini sürdürdükleri dönemde adlarına kayıtlı iken 01.01.2014 tarihi ile kapatılma tarihleri arası dönemde devredilen taşınmazların devirlerinin muvazaalı olduğu kabul edilerek 28.05.2018 tarihinde taşınmazların Hazine adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.