Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1522 K.2024/1815

T.C.
ANTALYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
11. HUKUK DAİRESİ
KARAR TARİHİ : 30/12/2024
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 17/03/2022
DAVANIN KONUSU: Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali
GEREKÇELİ KARAR
YAZIM TARİHİ: 30/12/2024
İlk Derece Mahkemesinin kararı süresi içerisinde istinaf edilmiş olduğundan dosya içerisinde bulunan belgeler okunup incelendi.
Üye hakimin görüşü değerlendirildi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVACININ İDDİALARININ ÖZETİ:
Davacı vekili, kooperatif kayyımının müvekkiline borcu olduğu iddiasıyla ihtarnameler keşide ettiği, kooperatif kayyımının 05.03.2019 gün ve ... sayılı kararı ile kooperatif üyeliğinden ihraç edildiğini Antalya 10.Noterliği'nin 07.03.2019 gün ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla öğrendiği; müvekkilinin noterden ihtar çekerek ihraç kararına karşı genel kurula itiraz ettiği; davalı kooperatifin 07.07.2019 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının gündemin 3. maddesinde müyekkilinin ihraç kararına itirazının reddedildiği; ihraç kararında talep edilen genel kurul kararına dayanmadığı; kooperatif tarafından ... kullanılan 40.000.000.-TL. krediye müvekkilin müteselsil kefil olduğu; müvekkilin mali yükümlülüklerini yerine getirmediğini iddia eden kooperatifin müvekkilinin banka kredisine kefaletinin son bulduğunu ispatlaması gerektiği; zira üyelikten ihracına karar verilmesi halinde alamadığı bağımsız bölümün kredi borcu yanında 40.060.000.-TL'lik borçtan sorumlu kalmaya devam edeceği; üyelerin kredi borcunu hangi tutarda taksitlerle ödeyeceklerine ilişkin bir genel kurul kararı bulunmadığı gibi yönetim kurulunca yapılmış bir ihtarat da bulunmadığını belirterek davanın kabulü ile davalı kooperatifin 07.07.2019 tarihli olağanüstü genel kurul gündeminin 3. maddesinde alınan müvekkilinin kooperatif ortaklığından çıkartılması kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
DAVALININ SAVUNMALARININ ÖZETİ:
Davalı vekili, Kooperatif adına 2016 yılında ... İli ... İlçesi ... Mah. ... ada ... parselde kaim taşınmaz edinildiğini, banka kredisi kullanmak suretiyle edinilen taşınmaz üzerine; 109 adet villa + AVM yapılması projelendirilip, proje üzerinden üyelere isabet eden bağımsız bölümler noter kura çekilişi ile belirlendiğini, kooperatif üyelerinin mali yükümlülüğü olarak her bir hisse bedeli olarak ferdileştirilip, tüm üyelerin mali yükümlülüğünün karşılığı olan 645.000,00 TL'nin 2017 yılı Şubat ayı içinde ödemesi gerektiği, davalı kooperatif üyeleri, ferdileştirilen mali yükümlülüklerini ...ödemeleri nedeniyle davalı kooperatifin, mali yükümlülüklerinin TAKSİT ile ödenebileceği yönünde genel kurul kararı bulunmadığını, davacının üyeliğe girişte ödediği 96.000,00-TL haricinde ödeme yapmadığı (105.000,00 TL Giriş aidatını dahi tam olarak ödemediğini), davacı gibi kimi üyelerin ödeme yapmaması nedeniyle kooperatifin bankaya olan borcunun kapatılamadığı; ve kooperatifin mali sıkıntıya düştüğü; banka tarafından, kapatılmayan kredi borcu nedeniyle şahsi sorumluluklarına gidip alacağını tahsil edeceği yönünde ihtarlar düzenlendiği; mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler nedeniyle bankaca ödenmeyen kredi borcuna mahrum kalınan kar payı işletilip kooperatifin banka borcunun artmasına neden olunduğu gibi halen banka tarafından kredi borcuna faiz işletilmeye devam edildiği; 06.01.2019 tarihli genel kurulda mali yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyeler hakkında işlem yapılması kararı alınıp bu doğrultuda davacıya mali yükümlülüklerin yerine getirilmesi aksi halde üyelikten çıkarılacağı hususunda 2 adet ihtar gönderilmesine rağmen davacının ödeme yapmadığı; kooperatif eski yöneticilerinin kooperalifi zora sokan işlemleri nedeniyle Antalya 4. ATM'nin 03.12.2018 tarih ve ... E. Sayılı kararı ile kooperatif yöneticilerinin yetkilerinin tedbiren kaldırılıp kooperatif yönetimine kayyım atandığından, kooperatif kayyımının 05.03.2019 gün ve ...sayılı kararı ile davacının kooperatif üyeliğinden ihracına karar verilip, Antalya 10. Noterliği'nin 07.03.2018 gün ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davacıya tebliğ edildiği; davacının ihraç kararına itirazı üzerine 07.07.2019 tarihinde yapılan genel kurulda yapılan itirazın reddedildiğinin 30.07.2019 tarihinde tebliğ edilen yazı ile davacıya tebliğ edildiğini belirterek davanın reddi gerektiğini bildirmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ:
Mahkemece, "... Davacının ihraç kararının iptal edilmesine yaptığı itirazının görüşüldüğü Kooperatifin 07 Temmuz 2019 tarihinde yapılan olağanüstü genel kurul toplantısının 3'ncü gündem maddesinde alınan “Kooperafif üyesi ...'in itirazının görüşülmesinde; 2 üye itirazın kabulü, 34 üye ise itirazının reddi ile üyelikten ihraç edilmelerine ihraç kararının kendilerine yazılı bildirilmesine karar verilmiştir.” şeklinde genel kurulda alınan kararın 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 27'nci ve Kooperatif Ana sözleşmesinin 23/6 maddelerine aykırı olduğu ve davacı ...'in kooperatif ortaklığından ihraç edilmesine ilişkin kararın yasal koşullarının oluşmadığı yönünde görüş ve kanaatte bulundukları anlaşılmıştır. Genel Kurul kooperatifin tüm ortakları temsil eden en yetkili organ olduğu kanunda düzenlenmekle birlikte 42.maddede ise genel kurula ait devredilemeyecek yetkileri de düzenlenmiştir. Buna göre 42/3 maddesinde İşletme hesabiyle bilanço ve gerektiğinde gelir gider farkının bölüşülmesi hakkında karar alma yetkisi münhasıran genel kurula aittir. Somut uyuşmazlıkta Antalya 9. Noterliğinin 20/12/2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarıyla toplam 767.252,06 TL'nin ödenmesine dair ihtarda kooperatifin bankadan kullandığı kredinin toplam miktarı kâr payı ile ödeme planına göre ortaklardan tahsil edilecek aidat miktarı ödeme planı ile ödemelerin geciktirilmesi halinde uygulanacak gecikme cezası veya faizin oranının kooperatif genel kurulunda görüşülüp karara bağlanması zorunlu ve devredilemez bir yetki iken yönetim kuruluna bu yetkinin devredilmesi sonrası davacının mali yükümlülüğünün arttırılarak ödeme yapmasının istenmesi ve ödeme yapılmaması üzerine davacının davalı kooperatiften ihracına karar verilmesi 1163 sayılı kanunun 27 ve ana sözleşmenin 23/6 maddelerine aykırılık teşkil ettiğinden davanın kabulüne" karar verilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin inşaatın finansmanı için üyelerden aidat toplamadığı, inşaatın proje kredisi ile yürütüldüğü bu haliyle davacı kooperatifin "sui generis" nitelikte olduğunun gözetilmediğini, ortaklar arasında eşitlik ilkesinin yok sayıldığını, ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu istinaf sebepleri olarak ileri sürmüştür.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ve GEREKÇE:
Dava, 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunun 27. Maddesine dayalı kooperatif üyesi tarafından açılan ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.
Mahkemece yazılı gerekçeyle, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Dairemizin ... Esas ve ....Karar sayılı dosyasının uyap sisteminden yapılan incelemesinde; asıl davada davacı ..., Birleşen Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı dava dosyasında davacı ... tarafından davalı ... aleyhine davalı kooperatifin 07/07/2019 tarihli Olağanüstü Genel Kurul Toplantı gündeminin 3. maddesinde alınan, davacıların kooperatif üyeliğinden çıkarılması kararının iptali istemiyle açılan davada Antalya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası üzerinden yapılan yargılama sonucunda, mahkemenin ...Esas ve ... Karar sayılı kararı ile, her iki davacı yönünden davalı Kooperatifin ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin ihtarın Kooperatifler Kanunu'nun 16. ve 27. maddeleri ile, Kooperatif Anasözleşmesinin 14. Maddesine aykırı olduğu, ihtarnamede istenen borç ile gerçek borç arasında fahiş fark bulunduğu, Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin emsal kararlarında parasal yükümlülüğü yerine getirmeyen üyelere çekilen ihtarlarda belirtilen borcun gerçek borcu yansıtması, ihtar edilen borç ile gerçek borç arasında fahiş bir fark bulunmaması şartının arandığı, bu nedenle ihraç kararlarının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanmadığı, davacıların ihracına yönelik kararın haksız olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın kabulüne karar verildiği, kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Dairemizin...Esas ve... Karar sayılı ilamı ile asıl dava yönünden taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine, birleşen dava yönünden tarafların anlaşmaları nedeniyle istinaf başvurusunun esastan kabulüne, birleşen davanın konusuz kalması nedeniyle bir karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, asıl davada verilen kararın taraf vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13/06/2024 tarih,... Esas ve ... Karar sayılı ilamı ile, davalı kooperatifin 24.12.2015 tarihli genel kurulunda yönetim kuruluna verdiği yetkiye dayalı olarak çekilen banka kredisi tutarı dikkate alınarak, 10.12.2017 tarihli genel kurulda üyelerden villa hariç tahsil edilecek üyelik bedelinin belirlendiği, gerek bu genel kurulda gerekse de 18.06.2017 tarihli genel kurulda kredi yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelerden ödeme gününe kadar bankaca işletilecek faiz ve masraf giderlerinin ödemedikleri tutar ile orantılı olarak tahsil edileceğinin kararlaştırıldığı, bu yönüyle talep edilen mali yükümlülüklerin genel kurul kararlarına dayandığının sabit olduğu ancak somut olayda davacının, 30.11.2018 tarihi itibariyle kalan anapara borcuna son ödeme tarihinden itibaren işletilecek faiz ve gider vergisinden sorumlu tutulabileceği, kooperatifçe kredinin kullandırım tarihi olan 15.01.2016 tarihinden itibaren ana para borcuna faiz işletilmesinde isabet bulunmadığı gerekçesiyle asıl davada taraf vekillerinin temyiz sebeplerinin reddiyle hükmün onanmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Mahkemece ihraç kararının dayanağı olan 1. ve 2. İhtarnamede belirtilen borca ilişkin olarak genel kurul tarafından alınmış bir karar bulunmaması nedeniyle ihraç kararının Kooperatifler Kanunun 27. ve Kooperatif Ana Sözleşmesi 23/6. Maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile davalı kooperatifin 07/07/2019 tarihli Olağan Üstü Genel Kurul Toplantı Gündeminin 3. Maddesi gereğince davacının kooperatif ortaklığından çıkarılmasına ilişkin kararın iptaline karar verilmiş ise de, Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin 13/06/2024 tarih, ...Esas ve ... Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere, davalı kooperatifin 24.12.2015 tarihli genel kurulunda yönetim kuruluna verdiği yetkiye dayalı olarak çekilen banka kredisi tutarı dikkate alınarak, 10.12.2017 tarihli genel kurulda üyelerden villa hariç tahsil edilecek üyelik bedelinin belirlendiği, gerek bu genel kurulda gerekse de 18.06.2017 tarihli genel kurulda kredi yükümlülüklerini yerine getirmeyen üyelerden ödeme gününe kadar bankaca işletilecek faiz ve masraf giderlerinin ödemedikleri tutar ile orantılı olarak tahsil edileceğinin kararlaştırıldığı, bu yönüyle talep edilen mali yükümlülüklerin genel kurul kararlarına dayandığının sabit olduğu anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü gerekmiştir.
1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve davalı Kooperatif anasözleşmesinin 14/2. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, Mahkemece yapılması gereken öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, ilk ihtarnamenin ödemesi 30 gün geciktirilmiş borcu içerip içermediği, böyle bir borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği, ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığı, ihtarnamelerde belirtilen borç miktarının hesaplanmasına esas alınması gereken temerrüt faizi oranı bakımından bankacı ve kooperatif alanında uzman bilirkişilerden oluşacak yeni bir bilirkişi heyetinden gerekçeli, ayrıntılı ve denetime elverişli rapor alınması, ihtarnamelerde gerçek borçtan fazla bir borcun ödenmesinin istenilip istenilmediği, ihtarnamelerde ödenmesi istenen borç miktarı ile gerçek borç miktarı arasında fahiş bir fark olup olmadığı, diğer anlatımla ihraç kararının gerçek borcu yansıtan ihtarnamelere dayanıp dayanmadığı belirlenerek sonucuna göre bir karar verilmesinden ibarettir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın İlk Derece Mahkemesine geri gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davalı vekilinin İlk Derece Mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurusunun ESASTAN KABULÜNE,
2-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 17/03/2022 tarih ve... Esas... Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,
3-6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
4-İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırıldığından davalı vekilinin diğer istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine YER OLMADIĞINA,
5-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince peşin olarak yatırılan 80,70 TL maktu istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince talebi halinde davalıya İADESİNE,
6-Davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesinde yapılacak yargılama sonucunda dikkate ALINMASINA,
7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından davalı lehine vekalet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
8-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince peşin alınan ve harcanmayan istinaf gider avansının İlk Derece Mahkemesince ilgiliye İADESİNE,
9-Kararın İlk Derece Mahkemesince taraflara TEBLİĞİNE,
Dair, 6100 Sayılı HMK'nun 353/1-a-6. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliğiyle ve HMK'nın 353/1-a. maddesince kesin olarak karar verildi.30/12/2024
...