İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi E.2025/745 K.2025/976

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/745 Esas
KARAR NO: 2025/976
İNCELENEN ARA KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 21/02/2025
NUMARASI: 2025/112 E.
DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 03/07/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü: Tarafların İddia ve Savunmaları: İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında akdedilen 13/03/2024 tarihli, ... sayılı, ... Finansal Kurumlar Birliği tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesi ve Beyoğlu ... Noterliğinin 28/03/2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı bildirimi gereği 1 adet ... tescil plaka numaralı, ... marka, ... tip, ... şasi numaralı, 2024 model elektrikli forklift; 1 adet İz 3hafif çelik yapı profil makinesi ... marka, model-tipi: İz 3(8 tip) 4 tip kalıp seti standart rulo açısı, çalışma masası ve avadanlık stiile birlikte; 1 adet 90'lık rollform makinesi+rulo açıcı model: ... seri numaralı emtianın davalı şirkete kiralandığını, finansal kiralama sözleşmesinde belirlenen ödeme planındaki kira bedellerinin zamanında ödenmemesi sonucu davalı şirkete Beyoğlu ... Noterliğinden 02/10/2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi keşide edilerek, ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin 60 günlük süre içinde ödenmesi; aksi halde finansal kiralama sözleşmesinin fesh edileceğinin bildirildiğini, ancak bu süre içerisinde ihtarnamede belirtilen kira bedellerinin ödenmediğini, bu nedenle müvekkili şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu madde 31/1 uyarınca temerrüt nedeniyle finansal kiralama sözleşmesini fesih olduğunu, davalı şirkete keşide edilen fesihnamede kira bedellerinin ödenmeyerek sözleşmenin feshine sebebiyet vermesi halinde kiralanan malların 3 gün içinde iade edilmesi ve kira borçlarının 3 gün içinde ödenmesinin de ihtar edildiğini, söz konusu ihtarnameye rağmen 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring Ve Finansman Şirketleri Kanunu ve finansal kiralama sözleşmesine göre ihtarnamede belirtilen 3 günlük süre içinde dava konusu kiralanan malların müvekkili şirkete iade edilmesi gerekirken, halen iade edilmediğini, davalının dava konusu menkullere zarar verebileceğini, tüm bu nedenlerle öncelikle finansal kiralama sözleşmesi genel şartlarının 42/b maddesi gereğince teminatsız olarak mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan malların tedbiren müvekkili şirkete teslimini, tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar davamını, yapılacak yargılama sonunda finansal kiralama sözleşmesine konu malların davalıdan alınarak müvekkili şirkete iadesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece 21/02/2025 tarihli ara kararı ile "Davacının ihtiyati tedbir talebinin KABULÜ ile, taraflar arasında düzenlenen kira sözleşmeleri gereğince mülkiyeti davacıya ait olan; 1 adet ... tescil plaka numaralı, ... marka, ... tip, ...şasi numaralı, 2024 model elektrikli forklift; 1 adet İz 3hafif çelik yapı profil makinesi ... marka, model-tipi: İz 3(8 tip) 4 tip kalıp seti standart rulo açısı, çalışma masası ve avadanlık stiile birlikte; 1 adet 90'lık rollform makinesi+rulo açıcı model: 2024, ... seri numaralı olan malların tüm standart ekipmanlarıyla birlikte HMK'nın 389. ve devam maddeleri gereğince İHTİYATİ TEDBİR İLE DAVACIYA TESLİMİNE," karar verilmiştir. Davalı/ İhtiyati tedbire itiraz eden vekili, 26/02/2025 tarihli esas davaya cevap ve ihtiyati tedbire itiraz dilekçesi ile; ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli olan şartların somut olayda mevcut olmadığını, ihtiyatı tedbir sebepleri gerçekleşmediğinden müvekkili hakkındaki ihtiyati tedbir kararının hukuka aykırı olduğunu, davanın reddi halinde tedbir sebebiyle hak kaybı yaşanması durumunda müvekkilinin zararını karşılayacak herhangi bir teminatın dosya içerisinde bulunmadığını, oysaki, konkordato sürecinde olan ve işletmenin faaliyetinin devam etmesi için elzem olan makinelerin teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararıyla alınmasının müvekkili şirkete zarar vereceğini, işbu dava konusu malların kullanımının, müvekkili şirketin ticari faaliyetlerinin devamı için zorunlu olduğunu, konkordato mühlet süresi içerisinde olan müvekkilinin ticari faaliyetini sürdürmesinin esas olup, söz konusu malların bu şekilde müvekkilinin elinden alınacak olması durumunda konkordato sürecinin bir anlamının kalmayacağını, müvekkili şirketin çalışamaz hale geleceğini belirterek, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını talep etmiştir. Mahkemece 18/04/2025 tarihli ara kararı ile taraflar arasında akdedilen 13/03/2024 tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmeleri ile ekleri, Beyoğlu .... Noterliğinin 02/10/2024 tarihli ve ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ile tebliğ şerhi, faturalar, teslim ve tesellüm belgeleri, cari hesap kayıtları vs. incelendiğinde, alacağın varlığı, miktarı ve muaccel olduğu hususunda kanaat uyandırıcı nitelikte olduğu ve bu haliyle de bu aşamada ihtiyati tedbir kararı verebilmek için yaklaşık ispat şartının gerçekleşmiş olduğu, davalı borçlu firma ile ilgili konkordato davasının bulunmasının ihtiyati tedbir kararı verilmesine engel bir durum teşkil etmediği, Mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararından sonra konkordato dosyası kapsamında, finansa kiralama konusu mallar ile ilgili olarak finansal kiralayana teslim edilmemesi şeklinde tedbir kararı verilmesinin Mahkememizi bağlayıcı nitelikte bulunmadığı, ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını gerektirir bir durum olmadığı, belki ihtiyati tedbirin infazı aşamasında dikkate alınabilecek nitelikte bir karar olduğu, taraflar arasında düzenlenen 13/03/2024 tarihli, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesinin 42. maddesinin b bendi ile, finansal kiralayan tarafından ihtiyati tedbir talep edilmesi halinde teminat göstermekten muaf tutulduğu kabul edildiğinden, teminat alınmaksızın ihtiyati tedbir kararı verilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşıldığından, "Mahkemenin 21/02/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararına karşı davalı tarafça yapılan itirazın REDDİNE," karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, istinaf dilekçesinde özetle; konkordato mühleti içinde işletmenin faaliyetini sürdürebilmesi için zaruri olan hak, mal ve varlıkların zilyetliğine müdahale edilmesinin doğrudan doğruya konkordatonun başarısını etkileyen bir durum teşkil ettiğini, ilgili ara kararda konkordato mahkemesinin verdiği ve halen yürürlükte bulunan 19.03.2025 tarihli ek kararın mahkemeyi bağlamadığı öne sürülerek tedbirin kaldırılması yönündeki taleplerinin reddedildiğini, oysaki ilgili konkordato dosyasındaki ek kararın konkordato sürecinde borçlunun faaliyetinin devamı için gerekli makinelerin muhafazasını öngörmekte olup İİK açık hükümleri ile desteklendiğini, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/834 Esas sayılı dosyasından verilen bağlayıcı nitelikteki tedbir kararının yok hükmünde sayıldığını ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına ilişkin ileri sürülen hiçbir somut itiraz gerekçesinin değerlendirilmediğini, ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için gerekli şartların oluşmadığını, İstanbul 8. ATM'nin borçlunun konkordato sürecindeki özel hukuki konumunu ve faaliyet sürdürülebilirliğini dikkate almadan karar verdiğini, İstanbul 8. ATM'nin 18/04/2025 tarihli ara kararında yalnızca davacı tarafın iddialarına dayanarak yaklaşık ispat yükünün yerine getirildiğini kabul ettiğini, ancak taraflarınca sunulan konkordato mahkemesi kararı ve komiser görüşü gibi delilleri gerekçelendirilerek değerlendirmediğini, kararın yalnızca maddi hukuka değil kamu düzeni yönünden de aykırı olduğunu, bağlayıcı bir tedbir kararı varken bu kararın etkisi yokmuş gibi değerlendirme yapılmasının kararın etkisini fiilen ortadan kaldırmak anlamına geldiğini, konkordato hukukunun koruyucu niteliği ve yasal dayanaklar birlikte değerlendirildiğinde ara kararda yer alan tedbirin hukuka aykırı olduğunu, komiser görüşü ve konkordato mahkemesinin tedbir kararının ve aynı mahiyetteki ek kararının mahkemece dikkate alınmamasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirketin ticari defterlerinde finansal kiralamaya konu malların "hak ve alacaklar" kalemi altında muhasebeleştirilmiş olup, gelecekte ekonomik fayda sağlamasının öngörülmekte olduğunu, yargı kararlarının da konkordato sürecinde işletmenin faaliyetini sürdürebilmesi için gerekli olan mallar üzerinde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu açıkça ortaya koyduğunu, tüm bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; mahkeme kararında usuli bir yanlışlık olmmadığını, İK'nin 287.maddesinde konkordato talepli açılan davada geçici mühlet kararı verilmesi ve bu kapsamda alınacak tedbirlerin düzenlendiğini, işbu kanun hükmüne göre konkordato talebini incelemekle görevli ve yetkili mahkemenin gerekli şartların sağlanması üzerine vereceği geçici mühlet kararı ile borçluya ait malvarlığının muhafazası için gerekli tedbirleri almakla yükümlü olduğunu, dolayısıyla borçlunun malvarlığında bulunmayan müvekkili şirketin maliki olduğu finansal kiralama konusu mallar hakkında geçici mühlet tedbir kararı verilemeyeceğini, davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Dava Finansal Kiralamaya Konu Malın İadesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, müvekkili şirket ile davalı arasında 13.03.2024 tarihli finansal kiralama sözleşmesi uyarınca kiralanan bir forklift aracı, bir çelik yapı profil makinesi ve bir rollform makinesinin, kira bedellerinin ödenmemesi nedeniyle 6361 sayılı Kanun kapsamında gönderilen ihtarnamelerle davalıdan geri talep edildiğini; ancak davalının bu malları iade etmediğini beyan ederek, mülkiyeti müvekkiline ait olan bu malların tedbiren ve teminatsız olarak müvekkiline teslimine, yargılama sonunda da malların kesin olarak iadesine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemenin 21/02/2025 tarihli ara kararı ile tedbir talebinin teminatsız olarak kabulüne karar verilmiş, itiraz üzerine 18/04/2025 tarihli ara karar ile tedbire itirazın reddine karar verilmiş, davalı vekili istinaf talep etmiştir.Taraflar arasında 13/03/2024 tarihli, ... sayılı, ... Finansal Kurumlar Birliği tescil numaralı finansal kiralama sözleşmesi düzenlendiği, Beyoğlu .... Noterliğinden 02/10/2024 tarihli ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödenmeyen kira bedellerinin ödenmesi ve kiralama konusu malların tesliminin ihtar edildiği , davalı yanın ihtara rağmen malları teslim etmediği gerekçesi ile davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/843 Esas -2024/186 sayılı dosyasından verilen 19.03.2025 ek karar ile , Davacı borçluların elinde bulunan finansal kiralama yoluyla alınan ve halen mülkiyeti davacıya geçmemiş olan ve davacının işletme konularına ilişkin faaliyetlerinin devamı için zorunlu olan makina ve malların, mühlet süresi içinde tedbirlerin geçerli olduğu sürece, finansal kiralayana iadesinin, muhafaza altına alınmasının, başka bir yediemine veya davacı dışındaki herhangi bir ilgiliye tesliminin tedbiren önlenmesine,” karar verilmiştir. Finanasal kiralama konusu malların mülkiyeti kiralayana ait olduğundan kural olarak konkordato durumunda olsa dahi finansal kiralama konusu malların iadesi istenebilir. Ancak, İİK 307/3 maddesindeki yasal düzenleme ile borçlunun talebi üzerine, tasdik kararı ile finansal kiralama konusu malların iadesinin karardan itibaren 1 yılı geçmemek üzere ertelenebilme imkanı getirilmiştir. Yasal düzenlemede açıkça borçlunun talebi, yasal düzenlemede belirtilen şartların tamamının gerçekleşmesi halinde konkordato tasdik kararı ile finansal kiralama konusu malların iadesinin ertelenebileceği belirtilmiş olduğundan, bu düzenlemedeki yasal şartlara uygun mahkemece konkordato tasdik kararında finansal kiralama konusu mallara ilişkin bir tedbire hükmedilmemiş ise, konkordato projesinin başarıya ulaşmasını sağlamak için borçlunun malvarlığının korunması gerekçe gösterilerek finansal kiralama konusu malların iadesinin istenemeyeceği iddiasının kabulüne yasal olanak bulunmamaktadır. Ancak belirtilen şekilde finansal kiralama konusu malları kapsayan konkordato tedbir kararı mevcut ise artık finansal kiralama konusu malın mülkiyetinin kiralayana ait olduğu gerekçesi ile bu tedbir kararının aksine karar alınmasının yasal dayanağı söz konusu olmayacaktır.Somut olayda, Eskişehir Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/834 Esas sayılı dosyası kapsamında 19.03.2025 ek karar ile konkordato mühlet kararında İİK 307/3 maddesi uyarınca finanasal kiralama konusu malların iadesinin ertelenmesi yönünde karar verildiği, bu aşamada mevcut deliller çerçevesinde ihtiyati tedbir kararı verebilmesi bakımından yaklaşık ispat şartının gerçekleşmiş olmadığı, HMK'nın 389. ve devamı maddelerinde düzenlenen ihtiyati tedbir talebinin yasal şartlarının bulunmadığı tedbir talebinin kabulü kararına yönelik itirazın reddi kararının yerinde olmadığı istinaf talebinin kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince 18/04/2025 tarihli ara kararın kaldırılmasına; Tedbire itirazın kabulüne, 21/02/2025 tarihli tedbir talebinin kabulüne dair ara kararın kaldırılmasına, tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2- İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/02/2025 tarih, 2025/112 E. Sayılı ara kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden tedbire itirazın kabulüne dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, 3- İhtiyati tedbire itirazın KABULÜNE, 21/02/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararının KALDIRILMASINA,4- Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine,4- İstinaf talebi kabul edilen davalının istinaf karar harcının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davalıya iadesine, 5- İstinaf yargılaması için davalı tarafından yapılan 1.683,10 TL istinaf kanun yoluna başvurma ücreti, 270 TL posta, tebligat, müzekkere masrafı olmak üzere toplam 1.953,1‬0 TL yargılama giderinin ileride haksız çıkan taraftan karşılanmasına,6- İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 03/07/2025