Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1764 K.2023/1816

T.C. SAKARYA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 7. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: 2023/1764 - 2023/1816
T.C.
SAKARYA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
7. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO :2023/1764
KARAR NO :2023/1816
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
BAŞKAN :...(...)
ÜYE :...(...)
ÜYE :...(...)
KATİP :...(...)
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ :GEBZE ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ :01/08/2023 tarihli ek karar
NUMARASI :2023/126 D.İş Esas - 2023/127 D.İş Karar
İHTİYATİ HACİZ
TALEP EDEN :... (T.C. NO:...) - ...
VEKİLİ :Av. ... - ...
İHTİYATİ HACZE
İTİRAZ EDEN/
KARŞI TARAF
:1- FİBEY TEKSTİL ORMAN ÜRÜNLERİ LOJİSTİK SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
VEKİLİ Av. ...- ...
KARŞI TARAFLAR :2- ... (T.C. NO:...) - ...
3- UMUTT ORMAN ÜRÜNLERİ LOJİSTİK SANAYİ VE TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ - ...
TALEP :İhtiyati Haciz
TALEP TARİHİ :12/07/2023
KARAR TARİHİ :09/11/2023
KR. YAZIM TARİHİ :09/11/2023
İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:
İhtiyati haciz talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; 02.07.2023 ödeme tarihli, 280.000,00(İkiyüzseksenbin)-TL meblağlı çek bankaya ibraz edildiğini ancak ilgili çek hesabında bakiye olmadığı için banka tarafından müvekkiline ödeme yapılmadığını ve çekin arka yüzüne karşılıksızdır işlemi yapıldığını, tüm müracaatlarına rağmen çek bedeli borçlular tarafından ödenmediğini, alacaklarının herhangi bir teminata bağlanmadığını, öğrendiklerine göre borçlu şirketler mal kaçırma hazırlığı içerisinde olduğunu, iş bu nedenlerle borçlunun borcuna yetecek miktarda banka hesapları, taşınır ve taşınmaz mallarının üzerine teminat karşılığı ihtiyati haciz koyulmasını istemek zarureti doğduğunu, bu sebeplerden ötürü; borçluların banka hesapları, menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarından borca yetecek kadarının üzerine ihtiyati haciz konulmasını, yargılama gideri ve ücreti vekaletin, borçlulara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ:
İlk derece mahkemesince 13/07/2023 tarihli karar ile; "... 1-Alacaklının ibraz ettiği dilekçe ve ekinde bulunan çek incelendiğinde İİK'nın 257 vd. maddelerindeki yasal koşulların oluştuğu anlaşılmakla İHTİYATİ HACİZ TALEBİNİN KABULÜNE,
2-Borçluların yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz malları ve alacakları ile diğer haklarının borca yetecek miktarının İHTİYATİ HACZİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekili tarafından verilen ihtiyati haciz kararına itiraz dilekçesinde özetle; takip konusu çek üzerinde yetkili olarak belirlenen Mahkeme Kırşehir Mahkemeleri olmakla yetkiye itiraz ederek yetkisizlik nedeniyle verilen ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını belirterek ihtiyati haciz kararına itiraz etmiştir.
İlk derece mahkemesince 01/08/2023 tarihli ek karar ile; "...Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararına karşı yapılan itirazın yetki yönünden KABULÜ ile; mahkememizce verilen 2023/126 D.İş Esas 2023/127 D.İş Karar sayılı kararı ile Fibey Tekstil Orman Ürünleri Lojistik San. Tic. Şti. aleyhine verilen ihtiyati haciz kararının bu borçlu yönünden KALDIRILMASINA, bu nedenle iş bu karardan bir suretin Gebze İcra Müdürlüğünün 2023/20201 Esas sayılı dosyasına müzekkere ile bildirilmesine,..." şeklinde hüküm kurulmuştur.
İlk derece mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz isteyen vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:
İhtiyati haciz isteyen vekili istinaf dilekçesinde özetle; itiraz dilekçesinde ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemeden alındığına dair bir itirazın bulunmadığını, yetki konusu kamu düzeninden olduğundan dolayı mahkemece re'en göz önünde bulundurulacağını, iş bu davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığını, yargıtay ve diğer üst mahkemelerin yerleşik içtihatları ışığında, karşılıksız çeke dayalı kambiyo takiplerinde yetkili icra dairesi; borçlunun ikametgahı, çekin keşide edildiği yer, muhatap bankanın bulunduğu yer veya alacaklının ikamet ettiği yerde bulunan icra dairesi olduğunu, davacının ikamet adresi "..." dir. dava konusu çek ile alakalı karşılıksızdır işlemi yapıldıktan sonra aranacak borç niteliğini kaybedip ‘götürülecek borç’ niteliği kazandığından dolayı Gebze Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri de yetkili hale geldiğini, yargıtay kararları ve diğer üst mahkeme kararları ayrıca tahsil etmesi gereken parayı tahsil edemediği için zor duruma düşen davacının durumu göz önünde bulundurularak yerel mahkemenin vermiş olduğu ek karara karşı istinaf kanun yoluna başvurma gereğinin hasıl olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.
İtiraz eden taraf Fibey Tekstil Orman Ürünleri Lojistik Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; çeke dayalı kambiyo takibi, borçlunun ikametgahının bulunduğu yerdeki genel yetkili icra dairesinde (HMK'nun 6. md.), muhatap bankanın bulunduğu yer ödeme yeri sayıldığından buradaki icra dairesinde (HMK'nun 10. md.) ve ayrıca İİK'nın 50/1. maddesi uyarınca çekin keşide edildiği yerdeki icra dairesinde yapılabileceğini, ayrıca kararın 4. kısmında vekalet ücretinin ...' dan tahsili ile itiraz eden şirkete ödenmesine karar verilmiş ise de; söz konusu şahısın dosyanın tarafı olmadığını, vekalet ücretinin alacaklı ...'dan alınarak itiraz eden şirkete ödenmesi şeklinde tavzihine karar verilmesi gerektiğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 01/08/2023 tarihli ek karar, 2023/126 D.İş Esas - 2023/127 D.İş Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Talep, karşılıksız çek nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.
İlk derece mahkemesince, talep eden alacaklı vekilinin talebi uygun bulunarak 13.07.2023 tarihli karar ile borçlular hakkında ihtiyati haciz kararı verilmiş, anılan karara karşı 25.07.2023 tarihinde karşı taraf olan Fibey Tekstil Orman Ürünleri Lojistik San ve Tic. Ltd. Şti tarafından itiraz edilmiş, yapılan yetkiye itiraz mahkemece yerinde görülerek Fibey Tekstil Orman Ürünleri Lojistik San ve Tic. Ltd. Şti yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.
İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. İİK'nın 265. maddesine göre ihtiyati haciz kararına itiraz halinde mahkeme iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra itiraz hakkında karar verir. Yani itirazın duruşmalı incelenmesi yasal zorunluluktur. Taraflar gelmediği takdirde dahi yokluklarında karar verilmesi gerektiğinden bu husus da şerh verilmek suretiyle taraflarına tebliği gerekir. İşbu usuli işlemlerin tamamlanmasından sonra da itiraz hakkında karar verilir. Mahkemece bu yönden duruşma açılmış, usuli işlemler yapılmış ve itirazla ilgili istinafa konu edilen işbu nihai ek karar verilmiştir.
İİK'nın 265. maddesine göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen verilen ihtiyati haczin dayanağı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı....yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir...". Burada itiraz üzerine incelemeyi yapacak ve karar verecek mahkeme, ihtiyati haciz kararını veren mahkemedir.Adı geçen mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiğinden itiraz hakkında da karar vermek görevi söz konusu mahkemeye aittir. Dosya kapsamı ile itiraz tarihi gözetildiğinde itirazın 7 günlük yasal süresi içinde ve usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.
İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze aynı kanunun 50. maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, yine adı geçen kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. HMK'nın 6. maddesinde genel yetkili mahkemenin davalının ikametgahı mahkemesi olduğu belirtilmiştir. HMK'nın 10. maddesinde de; "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." denilmiştir. TBK'nın 89. maddesinde "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ve sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, bunların dışındaki bütün borçlar ise doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
Çeke dayanan alacaklar yönünden istenen ihtiyati haciz kararlarını vermeye yetkili mahkemeler; borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri belirtilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, çekin keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş olan çekte keşidecinin ad ve soyadının yanında yazılı olan yer (TTK'nın 781/2-3. maddesi) ve ihtiyati haciz istenen keşideci, lehtar, ciranta ve avalistlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemelerdir. Çekin ödeme için ibrazından sonra çekin niteliği ve kambiyo hukukundan kaynaklanan alacağın niteliği değişmez.
Dosya kapsamına göre ihtiyati haciz kararına konu çekin keşide yerinin Kırşehir, borçlu/muterizin yerleşim yerinin/adresinin Kırşehir ve muhatap bankanın adresinin de Kırşehir olduğu yani hiçbirinin Gebze’de olmadığı anlaşıldığından ayrıca, hamilin çek borçlusunu takip ve çeki ibraz zorunluluğu bulunması sebebiyle yetkili mahkemenin genel yetki kuralları uyarınca Kırşehir mahkemesi olduğu, Gebze mahkemesinin yetkili olmadığı, TBK'nın 89. maddesi hükümlerinin somut olaya uygulanmasının mümkün olmadığı, bu nedenle de itiraz edenin yetki itirazında haklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından ve yetki itirazının esasa ilişkin diğer itiraz sebeplerinden önce incelenmesi gerektiğinden işbu ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yaptığı itirazının kabulüne ve mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının itiraz eden yönünden yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar vermek gerektiği, ilk derece mahkemesince de belirtilen yasal gerekçelere uygun şekilde muteriz/borçlu yönünden yetki itirazının kabulüne ve itiraz eden yönünden söz konusu ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair ek karar verilmiş olması nedeniyle istinaf edilen ek kararın usul ve yasaya aykırı bir yönünün olmadığı, hukuka uygun olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf sebepleri haklı görülmemiştir (Benzer yönde Dairemizin 2023/728 esas 2023/733 karar, 2023/861 esas 2023/639 karar sayılı ilamları ile Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2017/12-741 esas 2019/382 karar sayılı ilamı).
Karar başlığında; karşı tarafların ve taraf vekillerinin adresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafın istinaf sebepleri yerinde olmadığından HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ek kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep edenin İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,
4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,
5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,
6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,
8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,
İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.09/11/2023
...
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Üye ...
¸e-imzalıdır.
...
Katip ...
¸e-imzalıdır.
* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*