Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2207 K.2025/3085

3. Hukuk Dairesi         2024/2207 E.  ,  2025/3085 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/78 E., 2024/583 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Bodrum 3. Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi
SAYISI : 2022/236 E., 2022/503 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davacı vekili tarafından istenilmekle; 27.05.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile davalı vekilleri Avukat ..., Avukat ... ve Avukat ...'nun sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davacının otel mahiyetindeki taşınmazı kiracı sıfatıyla kullandığını ve davalı ile akdettiği abonelik sözleşmesi ile 6202246 no.lu tesisat üzerinden 01.05.2014 tarihinden, otelin satılarak tahliye edildiği 30.10.2019 tarihine kadar olan dönemde bedel karşılığı elektrik hizmeti satın aldığını, davacının bu dönemde davalı tarafından adına tahakkuk ettirilen 63 adet fatura karşılığı toplamda KDV dahil 4.525.219,96 TL elektrik tüketim bedeli ödediğini ve kiracısı olduğu otelin satılması sonrası akdettiği abonelik sözleşmesini davalıya müracaatla feshettiğini, aboneliğe ait tesisatın kurulu bulunduğu otelin yeni kiracısı olan dava dışı ... Turizm Otelcilik Taş. Yat. İnş. Gıda. San. ve Tic. A.Ş.nin davacının davalı ile abonelik sözleşmesini feshettiği aynı gün davalı ile abonelik sözleşmesi akdederek yine 6202246 no.lu tesisat ve bu tesisatın bağlı bulunduğu trafo üzerinden bedeli karşılığı elektrik hizmeti almaya başladığını, adı geçen dava dışı şirketin otelin kış aylarında kapalı olmasına rağmen gelen elektrik faturalarının kullanıma nazaran yüksek tutarda tahakkuk etmesi sebebiyle davalı şirkete yaptığı müracaat sonucunda, davalı şirket teknik personeli tarafından 22.06.2020 tarihinde trafoda yapılan kontrollerde "6202246 no.lu tesisatın bağlı bulunduğu trafoda bulunan 15/5 ve 30/5 bağlantılarının davalı tarafından daha trafo kurulurken yanlış yapıldığı hatta davalı tarafından ESİTAŞ firmasından alınan trafo içerisindeki makinedeki 15/5 ve 30/5 etiketlerinin yanlış yapıştırıldığı, bağlantının bu etikete göre yapıldığı ancak bağlantı sonrası kontrolün yapılmadığı, Raytech akım tip test cihazıyla yapılan ölçümler neticesinde bağlantı hatası sebebiyle hata oranının %50,20 olduğu ve sayacın esasen kullanılan/tüketilen elektrik miktarının neredeyse iki katı oranında hesaplama yaptığı" tespitinde bulunulduğunu, davacının elektrik hizmeti aldığı süreç içerisinde trafo ve sayaç hiç değiştirilmediği gibi, trafoya da hiç müdahale edilmemiş olduğunu, kontrol protokolünden de sabit olacağı üzere trafodaki kurulum hatasının trafonun kurulumundan, kurulumdaki hatanın tespit edildiği 22.06.2020 tarihine değin süregeldiğini, davacının hizmet almaya başladığı 01.05.2014 tarihinden hizmet alımını sonlandırdığı 30.10.2019 tarihine kadar olan dönemde neredeyse iki katı oranında elektrik faturası ödemiş olduğunu ileri sürerek; fazladan ödenen bedelin şimdilik 2.000.000,00 TL'nin her bir fatura için yapılan ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 17.06.2022 tarihli ıslah dilekçesi ile alacak miktarını 2.262.609,98TL ana para ve 1.020.177,22 TL işlemiş ticari temerrüt faizi olmak üzere toplam 3.282.787,20 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacı tarafın trafo bakım, denetim yükümlülüğünün davalı şirkette olduğu iddiasının doğru olmadığını, davalı şirket EPDK tarafından verilen perakende satış faaliyeti lisansına sahip tedarik şirketi olduğundan trafo bakım ve denetim sorumluluğu bulunmadığını, dava dışı dağıtım şirketinin 03.09.2020 tarihli ve 32021 sayılı yazısı ile 6202246 tesisat için 2019/08-09-10-11 dönem tüketim faturalarında akım trafolarının iç yapısındaki bağlantı şeklinin hatalı/ters olması nedeniyle, fazla hesaplanan tutar olan 303.848,94 TL'nin iade edilmesi konusunda davacıyla irtibata geçildiği ve iade işlemleri için iptal edilen 4 dönem faturasının iade kesilmesi gerektiği bilgisi verilmiş olmasına karşın, davacı tarafından iptal işlemi için gerekli olan iade faturasının kesilmemesi nedeniyle dağıtım şirketi tarafından belirtilen miktardaki bedelin davacıya iade edilememiş olduğunu, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nin "faturalarda ve faturalandırmaya esas unsurlarda hata tespiti" başlıklı 36/2. maddesinde; "Bu madde kapsamındaki hatalara karşı, tüketici tarafından ödeme bildiriminin yapıldığı tarihten itibaren bir yıl içerisinde tedarikçiye itiraz edilebileceği’’ hükmü düzenlenmiş olup davacının ödeme bildirimi yapıldığı tarihten 1 yıl öncesine yönelik yapmış olduğu itiraz ve iade talebinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, ayrıca davacı yanca ihtirazi kayıt olmadan yapılan ödemenin istirdadının mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; mahallinde yapılan keşif ile aldırılan bilirkişi raporuna göre davacı şirketin davaya konu tüketimin yapıldığı oteli kiracı olarak kullandığı, otel tesisinin elektrik enerjisinin 202246 tesisat numaralı 800 KVA trafo ile sağlandığı, kullanılan elektriğin ölçü hücresi olarak tanımlanan ve içerisinde üçer adet akım ve gerilim trafosu bulunan bölümde ölçüldüğü, bu bölümün bakım kontrol ve denetiminin bölgede elektrik faaliyeti yürüten dava dışı ... Elektrik Dağıtım A.Ş. tarafından yapıldığı, dışarıdan yapılabilecek müdahalelere mani olmak için bu bölümün mühürlenmesi gerektiği, keşif sırasında da bu ölçü hücresinin kapakları kapalı, mühürlü, müdahaleye kapalı ve sistemin normal çalıştığının görüldüğü, dava dışı ... Tur. Ltd. Şti.nin talebi doğrultusunda ... Elektrik yetkilileri tarafından 22.06.2020 tarihinde tesiste yapılan kontrolde Sayaç Ölçü ve Kontrol Prtokolünde belirtildiği gibi akım trafolarının gövdesi üzerinde 30-15/5 çevirme oranları ve buna ilişkin bağlantı içeren plakalar olduğu, söz konusu protokolde Raytech marka akım trafosu test cihazı ile yapılan ölçümde tüketimlerin halihazırdaki bağlantı şekli ile %50,20 fazla ölçüldüğün tespit edilerek ters bağlantı değiştirilerek hatalı ölçümün düzeltildiği, ters bağlantı ile çarpan hatası oluşmasıyla tüketilen elektriğin faturalara %50 fazladan yansımış olduğu, bu suretle davalının 2.262.609,98 TL fazladan tahsilat yapmış olduğu, ancak doğru tarifenin uygulanması için gereken dikkat ve özenin gösterilmemesi, sayaç okumalarında fark edilmemesi gibi sebeplerden dolayı davalı ile birlikte davacının da kusurlu olduğu, dolayısıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (6098 sayılı Kanun) 114. maddesi delaletiyle aynı Kanun'un 52. maddesi uyarınca davalı ile birlikte davacı da müterafık (%50) kusurlu olup, tarafların eşit kusurlu olduğu ve davalı ... şirketinin de kusuru oranında (%50) sorumlu tutularak, bilirkişi heyetince tespit edilen hatalı tarife farkı alacağı olan 2.262.609,98 TL'den indirim yapılması suretiyle belirlenen 1.131.304,99 TL'sinden sorumlu olduğu gerekçesiyle; davanın kısmen kabulü ile 1.131.034,99 TL'nin dava tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanun'un 2/2 maddesi uyarınca işleyecek faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı şirketin akım trafosunun primer sargılarının hatalı klemense bağlanması nedenine dayalı olarak çarpan değerinin hatalı uygulaması nedeniyle davaya konu uyuşmazlığın doğduğunun dosyadaki belgelerle sabit olduğu gibi bu hususta taraflar arasında uyuşmazlık da bulunmadığı, davacı, davalı şirketin abonesi olup, hatalı tarife uygulanması suretiyle fazladan tahakkuk ettirilip tahsil edilen fatura bedellerinin istirdadı istemiyle açılan eldeki davada, akım trafosunun hatalı etiketleme sonucu primer sargılarının hatalı klemense bağlanması nedeniyle fazla tüketim faturalandırılmasında, gerekli dikkat ve özeni göstermeyen davalı şirketin kusurlu olduğu açık olmakla birlikte, trafonun ilk kurulumundan itibaren var olan primer sargılarının hatalı klemense bağlanması nedeniyle fazla tüketim faturalandırılmasında davacı abonenin müterafik kusurlu olduğundan söz edilemeyeceği, öte yandan, 6098 sayılı Kanun'un 117/2. maddesi uyarınca sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre borçludan faiz talep edilebilmesi için iyiniyetli zenginleşenin bir ihtar ile ya da aleyhine bir takip ya da dava açılmak suretiyle temerrüde düşürülmesi gerektiği, borçlunun temerrüdünün borçluya gönderilen ihtarnamenin tebliğinden veya ihtarnamede ödeme için süre verilmişse bu sürenin bitiminden itibaren oluşacağı, iade talebinde bulunulmadan temerrüt faizi işlemeyeceği, davacı tarafından davalıya yazılan 05.08.2020 tarihli yazıda "... arıza ve hata oranı dikkate alınarak tarafınıza fazladan ödenen tüketim bedellerinin tüm vergi, katkı payı, harç ve kesenekleri de dikkate alınmak suretiyle hesap edilerek ... banka hesabına iadesi," ifadesi kullanıldığı anlaşılmakla söz konusu yazıda dava konusu talebe ilişkin herhangi bir miktarın açıkça belirtilip davalıdan talep edilmediği, bu nedenle söz konusu yazı usulüne uygun bir temerrüt ihtarı olarak değerlendirilemeyeceğinden, dava tarihinden önce davalının temerrüte düşürülmediği, İlk Derece Mahkemesince fazladan tahsil edilen 2.262.609,98 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme sonucunda yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle; istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden davanın kabulü ile 2.262.609,98 TL alacağın, 2.000.000,00 TL'sinin dava tarihinden, 262.609,98 TL'sinin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Davacı vekili; davalının dava tarihine değin işlemiş ticari avans faizinden mesul olmasına rağmen Derece Mahkemelerince haksız ve hatalı değerlendirmeyle dava tarihine kadar işlemiş faiz tutarı olan 1.020.177,22 TL istemlerinin reddedildiğini, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin 36/5.2-b bendi uyarınca davalının tüketimdeki farkı gecikme faizi ile birlikte iade ile yükümlü olduğunu, "gasp eden sürekli temerrüt halindedir" ilkesi gereği iktisap anından iade talep edilen ana kadar temerrüt faizi yürütülmesi gerektiğini, davalının dava tarihinde temerrüde düştüğü kabul edilerek dava tarihine kadar işemiş ticari temerrüt faizi isteminin reddedilmesinin Yüksek Yargı kararlarına aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı vekili; husumet itirazlarının bulunduğunu, ölçü devresi kontrol, muayene ve sayaç okuma işlemleri dağıtım şirketi tarafından yapılmakta olup bu işlemlerin sonuçlarına göre yine dağıtım şirketi tarafından hesaplanan tüketim miktarının davalı tarafından fatura edildiğini, görevli dağıtım şirketinin hatasından kaynaklanan zararların davalıya ödetilmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporu ile "akım trafolarında tespit edilmiş olan sargı - eteket uyumsuzluğunun imalat aşamasında meydana gelmiş olduğunu ve işbu kabule bağlı olarak hatalı ölçümün davacının kiracı olarak faaliyete başladığı tarihten itibaren var olduğu" tespit edildiğini, keşif sırasında davaya konu trafonun mühürlü olması nedeni ile yerinde inceleme yapılamadığının belirtilmesine rağmen, ilgili tespitin hangi verilere dayanılarak yapıldığının izah edilmediğini, bilirkişi heyetinin sayacın üretim tarihinden itibaren bozuk olduğu varsayımına dayanak olarak gösterdiği dava dışı ... Elektrik Dağıtım A.Ş.nin Bodrum İşletmesine göndermiş olduğu yazıda trafoda mevcut hatanın imalat tarihinden itibaren var olduğunu gösteren hiçbir bilgi ve belge bulunmadığını, aksine gönderilmiş olan yazıda trafodan kaynaklı hatalı ölçümün 31.07.2019 - 06.01.2020 dönemleri arasını kapsayan süreçte mevcut olduğunun beyan edildiğini, objektif değerlendirmelere dayanmayan bilirkişi raporunca yapılan hesaplamaların da doğru olmayacağı açık olduğundan verilen kararın hatalı olduğunu, davacının amacı kâr olan işletmesinin giderlerini hesapladıktan sonra yatırımlarını yönettiğini, netice itibariyle basiretli olması gereken davacının söz konusu zararın artmasını engellemek anlamında hiç bir girişimde bulunmadığını, bu nedenle İlk Derece Mahkemesi tarafından takdiri indirim yapılmasında herhangi bir hukuka aykırı durum yokken, Bölge Adliye Mahkemesinin takdiri indirimi kaldırmasının hatalı olduğunu, davacının mevzuat açısından yapmış olduğu usulüne uygun bir itirazı bulunmadığı gibi, ödemelerinde de ihtirazi kayıt bulunmadığını, davacının Gelir İdaresi Başkanlığı Denizli Vergi Dairesi Başkanlığı'nın 18.06.2014 tarihli yazısına istinaden iade faturası kesmesi gerekmesine rağmen fatura kesmeyerek iadeyi engellediğini, iade için gerekli prosedürü yerine getirmeyen davacının dava açmakta hukuki yararı bulunmadığını ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, hatalı bağlantı nedeniyle fazladan ödenen elektrik bedelinden kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, taraflar arasındaki uyuşmazlığın sözleşme ilişkisinden kaynaklanması sebebiyle davalının temerrüde düşmesi için davacının borca yönelik ihtarının bulunmasının gerekmesine, sayaçta bulunan uyumsuzluğun imalat aşamasında meydana gelmiş olduğu tespit edildiğinden hatalı ölçümün davacının aboneliği süresince kabul edilmesinin yerinde olduğu gibi davacının müterafik kusurundan bahsedilemeyecek olmasına göre; taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
28.000,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
27.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.