Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2593 K.2025/2092

3. Hukuk Dairesi         2024/2593 E.  ,  2025/2092 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2021/2347 E., 2024/1155 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/490 E., 2021/400 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; müvekkili şirket ile ... Belediyesi arasında toplamda 367.000,00 TL tutarında akaryakıt sözleşmesi olduğunu, 6360 sayılı kanunla Mardin İlinin büyükşehir statüsüne kavuştuğunu, akabinde belde belediyelerinin kapandığını ve tüzel kişiliklerinin sona ererek tüm aktif ve pasiflerini ilçe belediyeye aktardığını, kapanan belediyelerin alacaklarının hazineye gelir olarak kaydedildiğini, borçları ise sıraya koyup bu borcu alan belediyenin bu borçtan da sorumlu olduğunun tutanak altına alındığını, kapanan belediyelerin tüzel kişiliği kalmadığından bu borçlar nedeniyle herhangi bir sorumluluğu kalmadığını, müvekkilinin alacağının ödenmesi için ... Belediyesine başvurduğunu ancak herhangi bir geri dönüşün olmadığını ileri sürerek, şimdilik 1.000,00 TL olarak ikame edilen belirsiz alacak davasının kabulü, her bir fatura için faturada yazılı alacağın muaccel olduğu fatura tarihinden geçerli olmak üzere ayrı ayrı hesaplanacak ve asıl alacağa işletilecek yasal faizin de hesaplanarak anapara ile birlikte tahsilini talep etmiş, 02.03.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile talebini toplam 610.830,39 TL'ye çıkarmıştır.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili; mülga ...'nin 6360 sayılı Kanunla tüzel kişiliğinin kaldırıldığını, Mardin Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından alınan kararla, akaryakıt borcunun Mardin Büyükşehir ve Savur İlçe Belediyesine devrinin kararlaştırıldığını, karara karşı Mardin 1. İdare Mahkemesi nezdinde iptal davası açtıklarını, bu aşamada borcun kime devredildiğinin belli olmadığını, ilgili komisyona yapılacak idari başvuru ile hususun tespit edileceğini, bu konuda herhangi bir girişimde bulunulmadan dava açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, tüm taşıtların diğer davalı ...'ne devredildiğini, taşıtlar bu belediyeye devredilmişken akaryakıt borçlarının müvekkili başkanlığa devredilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ayrıca borca ilişkin muacceliyet şartlarının oluşmadığından faiz talebinin hukuka aykırı olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir.
2.Davalı ... vekili; dava konusu borcun ... Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından devredildiğini, ancak hangi belediye bünyesine devredildiğinin sarih olmadığını, borcun varlığının çekişmeli olmaması karşısında davanın bu nitelikte açılmasının usul ekonomisi kurallarına aykırı olduğunu, dava konusu borcun 5216 sayılı yasanın Ek 2. maddesi gereği diğer davalıya ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı ile ... Belediyesi arasında toplamda 367.000,00 TL tutarında akaryakıt sözleşmesi olduğu, yürürlüğe giren 6360 sayılı kanunla Mardin ilinin büyükşehir statüsüne kavuştuğu, .... Belediyesinin borçlarından ... Valiliği Devir Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararı ile ... ve ... Büyükşehir Belediyesinin birlikte sorumlu olduğunun kararlaştırıldığı, davalı belediyelerin sözleşmede yer alan temel borçtan müşterek müteselsil sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, dava konusu 385.648,60 TL alacağın davalı ... Belediyesi ve davalı ... Belediyesinden müşterek müteselsilen tahsili ile davacı tarafa verilmesine, 225.181,79 TL alacak faizinin 208.630,89 TL'sinin davalı ... Belediyesinden alınarak davacıya verilmesine, davalı ... Belediyesinin kurulduğu tarih olan 31.03.2014 tarihinden sonrasına ilişkin olarak 16.550,90 TL faizin davalı ... Belediyesi ve Davalı ... Belediyesinden müşterek müteselsilen tahsiline, karar verilmiş; karara karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; protokolün geçerliliğin devam ettiği ve protokol kapsamında davalı belediyelerin ... Belediyesinin borcundan sorumlu olduğu gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davalı ... vekili; davaya konu alacak kaleminin ilk kez devre konu edildiği kararın mahkeme kararıyla iptal edildiğini, iptal kararı ile ... Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu'nun ilk kararı olan 20.03.2014 tarihli 2014/6 sayılı karar ve karar ek 27/a,b,c,d,e,f sayılı cetvellerin geçerli hale geldiğini, bu kararda davaya konu alacak kaleminin devre konu edilmediği, hiç bir kuruma devredilmediğini, komisyona başvurulmadan dava açılamayacağını, müvekkili belediye başkanlığına herhangi bir taşıtın devredilmediği, tüm taşıtlar ilçe belediyesine devredilmiş iken taşıtlara ait akaryakıt borcunun belediye başkanlığına devredilmesinin yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
2. Davalı ... vekili; devir işlemini sağlayan komisyonun ilgili kararında hangi idarenin ne kadar miktardan sorumlu tutulduğunun belli olmadığını, önce komisyona başvurulması gerektiğini, bu haliyle davanın reddi gerektiğini, davaya zamanaşımı itirazında bulunduklarını, bilirkişi raporunun bilimsel verilerden uzak olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, akaryakıt satış sözleşmesinden kaynaklı alacağın tahsili istemine ilişkindir.
Dava dosyasının incelenmesinde; 6360 sayılı Kanun uyarınca ... Belediye Başkanlığına dönüştürülmesi sebebiyle, ... ilinde, ..., ..., ..., ..., ... ve ... İlçe Belediyeleri ile tüzel kişiliği kaldırılacak olan belde belediyelerinin devir ve tasfiye edilmesine ilişkin 20.03.2014 tarihli ve 2014/6 sayılı Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu Kararı alındığı, alınan karar ile ek 27/a sıra cetvelinin 5. sırasında yer alan ... Belediyesinin davacıya olan borçlarının ... Belediyesine ve ... Belediyesine devredildiği, protokolün geçerliliğin devam ettiği ve protokol kapsamında davalı belediyelerin ... Belediyesinin borcundan sorumlu olduğu ve sözleşmelerden doğan uyuşmazlığa uygulanacak 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolmadığı anlaşılmakla davalılar vekillerinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz edenlere yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
14.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.