Yargıtay 3. Hukuk Dairesi E.2024/2254 K.2025/1423

3. Hukuk Dairesi         2024/2254 E.  ,  2025/1423 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/455 E., 2024/554 K.
DAVA TARİHİ : 11.04.2023
İLK DERECE MAHKEMESİ : Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/146 E., 2023/844 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalılardan Ömer'in 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun (2547 sayılı Kanun) 35. maddesi uyarınca Yozgat Bozok Üniversitesi adına ODTÜ'de başladığı yüksek lisans eğitimini tamamlayarak döndüğünü, davalının imzaladığı taahhütname ve kefalet senedi uyarınca ODTÜ'de kaldığı süre boyunca müvekkili Kurumda mecburi hizmet yapmayı kabul ve taahhüt ettiğini, ancak mecburi hizmetinin kalan 3 yıl 1 ay 8 günlük kısmını ifa etmeden istifa etiğini, davalılar Ali ve Aycan'ın taahhütnameye kefil olduklarını ileri sürerek; davalıya yapılan 424.458,04 TL ödemenin 165.000,00 TL'sinin davalıların tamamından müştereken ve müteselsilen tahsilini, kalan 259.458,04 TL'nin davalı ...'den her bir ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili; müvekkili Ömer yönünden istenilen bedelin angarya yasağı kapsamında olduğu için iade edilmeyeceğini, diğer müvekkillerinin kefil olarak sözlemeyi imzaladıklarını, müvekkilleri açısından talebin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesinde mecburi hizmet yükümlülüğünün ihlali halinde öngörülen tek yaptırımın araştırma görevlisine başka bir Yüksek Öğretim Kurumunda görev verilmemesi olduğu, ancak Kanunda yer almamasına rağmen Yönetmeliğin (4/4) maddesi ile araştırma görevlilerinden yüklenme senetleri alınacağının düzenlendiği, kişinin kendi iradesi ile kamuda çalışma özgürlüğünü kullandığı, bu nedenle yüklenme senedindeki mecburi hizmet yükümlülüğünün yerine getirilmemesi halinde araştırma görevlisi kadrosunda bulunmanın ve çalışmanın karşılığı olan maaşların geri verileceğine dair senet hükmünün geçersiz olduğu, diğer davalılar açısından talebin zaman aşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; Mahkemece aldırılan bilirkişi raporunda herhangi bir hesaplama yapılmadan hukuki değerlendirmede bulunulduğunu, dosyada mevcut 24.05.2018 düzenleme tarihli 216,54 TL ve 23.05.2019 düzenleme tarihli 519,23 TL tutarındaki davalıya ödenen yurt içi geçici görev yolluklarının geri ödenmesi taleplerinin gerekçesiz olarak reddedildiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 2547 sayılı Kanun'un 35. maddesi uyarınca imzalanan yüklenme senedinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
1. Temyiz olunan kararda belirtilen gerekçeye ve özellikle 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 18. maddesi uyarınca ödenen maaşın iadesine yönelik taahhüt senedi hükmünün angarya yasağına aykırı olması sebebiyle geçersiz olacağının anlaşılmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.
2. Dava dosyasının incelenmesinde; davacının talep ettiği alacak kalemi içerisinde davalı ...'e ödenen yurt içi geçici görev yolluklarının da bulunduğu, davacının ancak maaş dışında yapılmış ödemeleri talep edebileceği anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince bu kalemler yönünden davanın davalı ... yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ile istemin tümden reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,
2. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 373/1 maddesi uyarınca ORTADAN KALDIRILMASINA,
3. İlk Derece Mahkemesi kararının aynı Kanun'un 371. maddesi uyarınca davalı yararına BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.