Yargıtay 6. Hukuk Dairesi E.2023/4370 K.2025/420

6. Hukuk Dairesi         2023/4370 E.  ,  2025/420 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/935 E., 2022/1317 K.
DAVALILAR : 1-... Çelik Konstrüksiyon Metal İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi vekili Avukat ... 2-Şendemir Tic. San. A.Ş. vekili Avukat ...
İLK DERECE MAHKEMESİ : Çorum 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)
SAYISI : 2020/168 E., 2021/252 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,10.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalılardan ... Çelik Konst. Met. İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... geldi. Tebligata rağmen başka gelen olmadığı anlaşılmakla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; davalı ... ... Çelik Konstrüksiyon Metal İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından müvekkili şirket aleyhine taraflar arasındaki 30.01.2018 tarihli alt yüklenici taşeron sözleşmesinden kaynaklı alacaklı olduğu iddiası ile Konya 5. İcra Müdürlüğü'nün 2019/6822 E. sayılı dosyasından icra takibi başlatıldığını ve itirazları üzerine takibin durdurulduğunu, dosyanın yetkisizlik sonucu Çorum İcra Dairesine tevdi edildiğini, 2019/77812 E. numarasını aldığını, bu dosyaya da müvekkili şirketin ... Çelik firmasına borçlu olmadığı yönünde itiraz edildiğini, bu esnada diğer davalı ... Tic ve San. A.Ş. tarafından davalı ... ... Çelik firması aleyhine başlatılan Konya 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/3033 E., 2019/3195 E. sayılı dosyalarından müvekkili şirkete 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, itiraz üzerine Şendemir firması tarafından Konya 1. İcra Hukuk Mahkemesi'nin 2019/316 E. sayılı dosyası üzerinden "müvekkili şirketin yalan beyanda bulunduğu, aslında diğer davalı ... ... Çelik firmasına borçlu olduğu iddiası" ile İİK'nın 89/4 maddesi gereğince dava açıldığını, İcra Mahkemesince de hatalı değerlendirme sonucu hukuka aykırı olarak, müvekkili şirketin davalı ... ... Çelik firmasına borçlu olduğu kabulüyle, Şendemir firmasına 231.894,07 TL tazminat ödemesine karar verildiğini, İcra Mahkemesi kararının taraflarınca tehiri icra talepli olarak istinaf edildiğini, ayrıca kararın icrası için başlatılan Konya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3901 E. sayılı dosyasına da 314.000,00 TL teminat yatırıldığını, müvekkili şirket ile dava dışı Güralsan Mühendislik ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ve bu şirketin yurt dışı uzantısı Sov Fze Ras Al Khaımah Freezone Establıshment şirketi arasında Nijerya'daki Kins Un Fabrikası Değirmen Ekipmanları ve Çelik Değirmen Binası üretim ve montaj işine ilişkin 05.01.2018 tarihinde sözleşme akdedildiğini, 05.01.2018 tarihli sözleşmeye bağlı olarak 30.01.2018 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin akdedildiğini, bu nedenlerle öncelikle müvekkili şirketin menfi tespite konu borç nedeni ile Konya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3901 E. sayılı dosyasına icranın tehiri için 314.000,00 TL teminat yatırıldığından, ilamın icrası istinaf kararı verilinceye kadar durdurulduğu, ancak istinaf kararının huzurdaki davadan önce geleceği ihtimaline binaen Konya 8. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3901 E. sayılı dosyasının işbu davanın kesinleşmesine kadar durdurulması için öncelikle teminatsız olarak, aksi kabul halinde ilave takdir edilecek %15 teminat mukabilinde icranın tehirine yönelik tedbir kararı verilmesini, müvekkili şirketin davalılara borçlu olmadığının tespitini, alacağın %15'inden aşağı olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... Tic. Ve San. A.Ş. vekili; müvekkili şirketin takip borçlusu olan diğer davalı ... ... Çelik Kontrüksiyon Metal İnş. Nakl. San. Tic. Ltd. Şti'nden 468.873,53 TL alacaklı olduğunu, işbu alacağın tahsili için Konya 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/3033 E. sayılı takibe geçildiğini ve takibin kesinleşmesinden sonra üçüncü kişi olan davacı şirkete 89/1 haciz ihbarnamesi gönderildiğini, ihbarnamenin davacıya tebliğ edildiğini, müvekkili tarafından davacı aleyhine Konya 1. İcra Hukuk Mahkemesinde açılan davanın neticelendiğini ve genel hükümlere göre çözümlenen mahkeme hükmüne göre itiraz eden üçüncü kişinin takip borçlusuna (iş bu dosyadaki diğer davalıya) 231.984,07 TL borçlu olduğunun tespiti ile bu miktar tazminatın müvekkiline ödenmesine karar verildiğini, davacı tarafın haciz ihbarnamesine itiraz ettiğini ve 89/2 veya 89/3 maddesinin işlemesini gerektirecek bir durumun oluşmadığını, davacının haciz ihbarnamesine itiraz etmesi sebebiyle artık takip hukuku yönünden müvekkilini hasım göstererek bir menfi tespit davası açılmasında davacının hiçbir hukuki yararının bulunmadığını, İİK’nın 89/4 maddesine dayalı davanın, genel hükümlere göre görüldüğünden huzurdaki dava için müvekkili yönünden derdestlik ve kesin hüküm engel oluşturacağını, davacının genel hükümlere göre verilmiş bir mahkeme kararını istinaf ve Yargıtay denetimi dışında başka bir mahkeme hükmü ile ortadan kaldırmaya çalışmakta olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Davalı ... ... Çelik Konst. Metal İnş. Nak. San, Tic. Ltd. Şti vekili; davacı şirketin müvekkili şirkete olan borcu sebebiyle Çorum İcra Müdürlüğü'nün 2019/77812 E. sayılı icra takibini başlattıklarını, borçlu davacı şirketin itirazı üzerine takibin durduğunu, müvekkili şirketin ise itirazın iptali için Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/148 E. sayılı dosyası ile itirazın iptali davası açtığını, bu davanın aynı konuda açılmış bir dava olduğunu, davacının iş bu davasının mesnetten yoksun gerçeğe aykırı iddia ve vakıalara dayanan kötü niyetli açıldığını, amacının borcu sürüncemeye bırakmak olduğunu, derdestlik sebebiyle davanın usulden reddinin gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile menfi tespit davasına konu itiraz ve def'ilerin açılan itirazın iptali davasında dile getirilmesinin mümkün olduğu, bu durumda itirazın iptali davasından sonra aynı hususta menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar bulunmadığı, somut olayda davalı ... ... Çelik Ltd. Şti. tarafından Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/148 E. sayılı dosyasında daha önce açılmış itirazın iptali davası bulunduğu, diğer davalı ... Ticaret ve Sanayi A.Ş aleyhine açılan dava yönünden ise, İİK’nın 89/3 maddesine dayalı olarak menfi tespit davası açılabilmesi için davacının 1. ve 2. haciz ihbarnamelerine itiraz etmemiş olması, dolayısıyla borcun zimmetinde sayılması gerektiği, davacının süresinde 1. haciz ihbarnamesine itiraz etmediği, kanunda sayılan aşamaların tamamlanmadığı bu haliyle borcun davacının zimmetinde sayılmasının mümkün olmadığı, bu maddeye dayalı olarak menfi tespit davası açılmasının da mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresinde davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, davalı ... ... Çelik Konstrüksiyon Metal İnş. San. Tic. Ltd. Şti tarafından 30.01.2018 tarihli alt yüklenici sözleşmesi kapsamında fatura alacağına ilişkin Çorum 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2020/148 E. sayılı dosyası ile iş bu menfi tespit davasından önce itirazın iptali davası açıldığı, davacının da aynı uyuşmazlığa ilişkin karşı dava açması nedeniyle davacının menfi tespit davası açmakta hukuki yararının bulunmadığı, davacıya 1. haciz ihbarnamesi gönderildiği ve İİK'nın 89/3 maddesinde belirtilen aşamaların tamamlanmamış olduğu, anılan yasa maddesine dayalı menfi tespit isteminin koşullarının bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
a.Davalı ... Tic.San A.Ş.’nin itirazın iptali davasının tarafı olmadığını,
b.Mahkemece itirazın iptali davasının hükmünün bekletici mesele yapılması gerekli iken, itirazın iptali davasının hukuki yarar yokluğuna gerekçe yapılmış olmasının hatalı olduğunu,
c.Davalı ...tarafından, diğer davalıya İİK’nın 89/1 maddesince gönderilen haciz ihbarnamesine itiraz edildiğini,
d. Davalı ... Tic.San A.Ş. tarafından müvekkiline İİK’nın 89/2 ve 89/3 maddelerince haciz ihbarnamelerinin gönderilmediğini, gönderilemeyeceğinin sabit olduğunu, zira İİK’nın 89/1 maddesince gönderilen haciz ihbarnamesine itiraz ettiklerini
e.Davanın İİK’nın 72. maddesi doğrultusunda menfi tespit davası olduğunu, müvekkilin her iki davalıya da hiçbir nam altında borcunun bulunmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,
28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak Yargıtaydaki duruşmada vekille temsil olunan davalılardan ... Çelik Konst. Metal İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.’ye verilmesine,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
10.02.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.