Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2025/799 K.2025/4565

7. Hukuk Dairesi         2025/799 E.  ,  2025/4565 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Tekirdağ Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/37 E., 2024/50 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İpsala Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/32 E., 2024/222 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının ikamet ettiği ... ilçesi, ... Köyünde çiftçilik ile uğraştığını, davalı bankanın anılan köyde bulunan 2 11... parsel sayılı taşınmazı, ... İcra Müdürlüğünün 2015/2564 Esas sayılı dosyası üzerinden takip başlatarak alacağına mahsuben malik olarak edindiğini ve akabinde bu taşınmazı 2020 tarihinde açık ihale usulü ile satışa çıkardığını, müvekkili davacının da çiftçilik faaliyetlerinde kullanmak maksadıyla edinmek istediği bu taşınmazın ihalesine gerekli teminat tutarlarını yatırarak iştirak ettiğini, ihale sonucunda dava konusu taşınmazı yaklaşık iki katı bedelle 1.494.000,00 TL'ye satın aldığını, müvekkilinin üzerine düşen edimleri yerine getirdiğini, ihale bedelini yatırmak ve dava konusu taşınmazın tapu kaydını üzerine alabilmek maksadı ile davalı bankadan davet beklediğini, eski malik ... 'in ihalenin feshi davası açtığını, kendi kusurlu eylemleri ile sözleşmeden cayan davalı bankanın müvekkilinin teminatını da iade etmediğini ileri sürerek; ... ilçesi, ... Köyü 2 11... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptali ile ihale bedelinin davalı bankaya ödenmesi suretiyle müvekkili adına kayıt ve tesciline; tapu iptal talepleri yerinde görülmez ise yatırılan 36.250,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalıdan tahsiline aksi taktirde ise 36.250,00 TL'nin yatırılma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı bankadan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ihale ile kazanılan haklarının korunması, aksi taktirde ihale teminat bedelinin yasal faizi ile birlikte ödenmesi talebi ile İstanbul 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/46 Esas sayılı dosyasında açtığı davanın reddedildiğini ve hâlen kesinleşmediğini, anılan davanın eldeki dava yönünden derdestlik oluşturduğunu, arabuluculuğa başvuru dava şartını yerine getirmediğini, davanın derdestlik ve dava şartı yokluğundan esasa girilmeden reddi gerektiğini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafça dava değeri üzerinden belirlenen peşin harç miktarının tam olarak yatırılmaması sebebiyle Harçlar Kanunu'nun 30. maddesi uyarınca dosyanın işlemden kaldırılmasına, üç aylık yasal süre içinde de bakiye peşin harcın yatırılmadığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının eldeki davayı açarken harca esas değeri 1.494.000,00 TL olarak gösterdiği ve 25.513,79 TL peşin harç yatırdığı, mahallinde yapılan keşif neticesinde alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın dava tarihi itibarıyla değerinin 11.161.275,04 TL olarak belirlendiği, her iki taraf vekillerinin katıldıkları 19/02/2024 tarihli celsede 'Dosyaya sunulan bilirkişi raporuna göre hesaplanan 165.092,88 TL bakiye peşin harcın yatırılması için davacı vekiline bir sonraki celseye kadar kesin süre verilmesine, aksi taktirde dosyanın işlemden kaldırılacağı yönünde davacı vekiline bu ihtarın yapıldığına, duruşmanın 23.05.2024 tarihine bırakılması' yönünde ara karar kurulduğu, davacı tarafın 21.05.2024 tarihinde 40.000,00 TL harcı mahkeme veznesine yatırdığı, davacı vekilinin 23.05.2024 tarihli celsede müvekkilinin çiftçi olması ve gelir durumunun kısıtlı olması nedeniyle ara karar doğrultusunda 40.000,00 TL'lik harcı yatırdığını, bakiye harcı kredi kullanarak ödemeye çalıştığını beyan ettiği, mahkemece aynı celse verilen sürenin kesin olduğu gerekçesiyle dosyanın işlemden kaldırılmasına ve 3 aylık süre sonunda da bakiye peşin harç yatırılmamış olduğundan davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği, Mahkemece 19.02.2024 tarihli celsede, eksik harcın bir sonraki celseye yani 23.05.2024 tarihine kadar yatırılması hususunun usûlünce ihtar edildiği, davacı tarafça bu makul süre içerisinde eksik harcın tamamını ikmal edilmediği gibi; işlemden kaldırılan davanın, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç aylık yenileme süresi içerisinde eksik harç yatırılmak suretiyle yenileme imkânı varken bu yola da başvurulmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde;
1. 165.092,88 TL bakiye peşin harcın yatırılması için 3 aydan daha az bir süre verildiğini, müvekkilinin çiftçi olması nedeniyle harcı tek harman döneminde yatırmasının mümkün olmadığını,
2. Yapılmış olan kısmi ödeme ve iyi niyeti göz önünde bulundurulmadan dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verildiğini,
3. Müvekkilinin ekonomik olarak durumunu düzelttiğini, halihazırda mahkemece hükmedilen harçları ödeyecek durumda olduğunu ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, şahsi haktan kaynaklanan tapu iptali ve tescil, olmadığı takdirde alacak istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
24.10.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.