Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/5936 K.2025/4134

8. Hukuk Dairesi         2023/5936 E.  ,  2025/4134 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/982 E., 2023/301 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gercüş Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/751 E., 2022/187 K.
Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davalı Hazine yönünden davanın kabulüne, davalı ... İdaresi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Kararın davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Hazine temsilcisinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... İdaresi vekilinin istinaf başvurusunun vekalet ücreti yönünden kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı Hazine yönünden kabulüne, davalı ... İdaresi yönünden husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
2010 yılında yapılan arazi kadastro çalışmaları sırasında ... köyü 121 ada 21 parsel ve 122 ada 3
parsel sayılı taşınmazlar sırasıyla 55.961,99 m² ve 61.721,58 m² yüzölçümü ve ham toprak vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; ..................... ilçesi ... köyü 122 ada 3 parsel ile 121 ada 21 parsel sayılı taşınmazların bir kısmının müvekkili tarafından 30-35 yıldır kesintisiz şekilde ekilip biçildiğini, eskiden beri tarla olarak kullanıldığını, ancak kadastro çalışmaları sırasında orman vasfıyla Hazine adına kayıt ve tescil edildiğini belirterek, müvekkiline ait kısımların tapu kaydının iptali ile müvekkili adına kayıt ve tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
İlk Derece Mahkemesince, davanın sübut bulmadığından reddine karar verilmiş; hükmün davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, dosya kapsamına alınan hava ve uydu fotoğrafları incelendiğinde taşınmazın eylemli durumu ile bilirkişi raporları arasında çelişki olduğu, komşu taşınmazlara ilişkin fen bilirkişi raporunda belirtilen 2017/90 Esas sayılı dosyanın getirtilerek taşınmaz bölümlerinin birlikte değerlendirmesinin yapılmadığı, bu hali ile eksik inceleme sonucunda hüküm kurulduğu, kabule göre de çekişmeli taşınmazların ham toprak vasfıyla davalı Hazine adına kayıtlı olduğundan davalı ... İdaresi aleyhine açılan davanın pasif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesinin isabetsiz olduğu gerekçeleriyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama sonucunda, dava konusu taşınmazın hava fotoğraflarının incelenmesinden, kadastro tespit tutanağının kesinleşme tarihinden geriye doğru en az 20 yıl boyunca tarımsal faaliyet yapılan yerlerden olduğu, ekonomik amaca uygun olarak kullanıldığı, mahalli bilirkişi ve tespit bilirkişi beyanlarının da bu hususu desteklediği, dava konusu taşınmazın çevresinde özel mülkiyete tabi taşınmazların bulunduğu, bu haliyle özel mülkiyete elverişli yerlerden olup, Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan yerlerden olmadığı, zilyetlik hukuksal nedenine dayalı mülkiyet hakkı kazanım koşullarının bir bütün olarak gerçekleştiği gerekçesiyle, davalı Hazine yönünden davanın kabulü ile, dava konusu 122 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 13.01.2022 tarihli fen bilirkişi rapor ve ekinde yer alan krokide (A) harfi gösterilen 14.297,00 m²'lik ve 121 ada 21 parsel sayılı taşınmazın aynı tarihli rapor ve ekinde yer alan krokide (B) harfi gösterilen 2.055,15 m²'lik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, davalı ... İdaresi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir. Hüküm, davalı ... İdaresi vekili tarafından vekalet ücreti yönünden, davalı Hazine temsilcisi tarafından esas yönünden istinaf edilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu, Mahkemenin vakıa ve hukukî değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı, ancak davalı ... İdaresi vekili lehine tarifede açıklanan hükümlere göre vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken hiç vekalet ücretine hükmedilmemesinin usul ve kanuna, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi hükümlerine açıkça aykırılık teşkil ettiği gerekçeleriyle, davalı Hazine temsilcisinin istinaf isteminin reddine, davalı ... İdaresi vekilinin vekalet ücreti yönünden istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle, davalı ... İdaresi yönünden davanın husumet nedeniyle reddine, davalı Hazine yönünden davanın kabulü ile, dava konusu 122 ada 3 parsel sayılı taşınmazın 13.01.2022 tarihli fen bilirkişi rapor ve ekinde yer alan krokide (A) harfi gösterilen 14.297,00 m²'lik ve 121 ada 21 parsel sayılı taşınmazın aynı tarihli rapor ve ekinde yer alan krokide (B) harfi gösterilen 2.055,15 m²'lik kısmının tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Hazine temsilcisi ve davalı ... İdaresi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
1. Davalı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile Bölge Adliye Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, davalı ... İdaresi vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
2. Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; her ne kadar tespit günü itibarıyla davacı yararına kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yoluyla kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de, İlk Derece Mahkemesince yapılan ilk keşifte taşınmazların sürülü olmadığı, üzerlerinde doğal ortamda yetişen meşe ağaçlarının bulunduğunun gözlemlendiği, bu keşif sonrası düzenlenen ziraat bilirkişi raporunda 122 ada 3 no.lu parselin %20'sinin, 121 ada 21 parselin %15'inin taşlı olduğu, üzerlerinde seyrek ancak taşınmazın tamamını kapsayan meşe ağaçlarının bulunduğu, taşınmazda işlenebilen kısımların diğer bölümlerden ayırmanın mümkün olmadığının belirtildiği, 15.12.2021 tarihli keşifte ise bu kez taşınmazların sürülü ancak ekili dikili olmadıklarının Mahkeme gözleminde belirtildiği, 01.02.2022 tarihli ziraat bilirkişi raporunda taşınmazların ortalama %5 oranında taşlı olduğu, üzerinde seyrek vaziyette ancak taşınmazın tamamını kapsayan çalıların bulunduğunun bildirildiği, buna göre yargılama esnasında taşınmazlardaki imar-ihyaya yönelik çalışmaların zilyetlikle kazanım koşulları bakımından hukuki bir kıymetinin bulunmadığı, zira 05.02.2020 tarihli orman bilirkişi raporunda mevcut fotoğraflar da dikkate alındığında çekişmeli taşınmazlardaki hakim unsurun taşlık ve çalılık olduğu, tarıma elverişli kullanım bulunmadığı, buna göre kazanmayı sağlayan zilyetlikle edinme koşullarının davacı yararına gerçekleştiğinden söz edilemeyeceği, davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin isabetsiz olduğu anlaşılmakla, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda (1) no.lu bentte açıklanan nedenlerle davalı ... İdaresi vekilinin temyiz itirazlarının REDDİNE,
Davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının yukarıda (2) no.lu bentte açıklanan nedenlerle kabulü ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.