Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2024/1095 K.2025/3868

8. Hukuk Dairesi         2024/1095 E.  ,  2025/3868 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/851 E., 2023/1390 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Siirt 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/3 E., 2023/188 K.
Taraflar arasında Siirt 2.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti davası sonucunda verilen hükme karşı her iki davalı vekilince ayrı ayrı istinaf yoluna başvurulması üzerine Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ... Vakıf vekili ile davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava dilekçesinde; davacı ...'ın Siirt'te kurulu ve tescilli bulunan ... ... Vakfı'nın galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitini istenmiştir.
İlk Derece Mahkemesince; 27.03.2023 tarihli bilirkişi raporu ile davacıların 6. batından vakıf kurucusunun galleye müstahak vakıf evladı olarak kabul edilmeleri gerektiği kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu gerekçesi ile davanın kabulüne ve; "davacı ...’ın davalı ... Vakfının 6. batından galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine," karar verilmiştir.
Davalı ... vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosyaya sunulan belgeler, nüfus kayıtları ve bilirkişi raporları ile ekindeki şecerelerin incelenmesinden davacının, davaya konu vakfın soyundan geldiği, kendisinden önceki kuşakta yaşayan erkek evlat bulunmadığı davacı ...'ın, ... Vakfı'nın galleye müstahak vakıf evladı olduğunun tespitine dair verilen kararda bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davalı ... vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesince, davalı ... Vakıf vekilinin de istinaf başvurusu olmasına rağmen bu konuda olumlu olumsuz bir karar verilmemiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin davalı ... vekilinin istinaf isteminin esastan reddi kararına karşı davalı ... Vakıf vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunup istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepler tekrar edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istenmiştir.
Dava, vakfın gelir fazlasından faydalanmaya yönelik galle fazlasına müstahak vakıf evladı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
İlk Derece Hukuk Mahkemelerinin kesin olduğu yasalarla belirtilenler dışındaki kararlarının kanun yolu denetimi, 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun (5235 sayılı Kanun) ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği 20.07.2016 tarihine kadar sadece Yargıtay tarafından "temyiz yolu ile" yapılmakta iken, 5235 sayılı Kanun ile kurulan Bölge Adliye Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinde faaliyete geçirilmesi üzerine kanun yolu denetimi iki kademeli hale gelmiştir. Başka bir deyişle, İlk Derece Mahkemelerinin 20.07.2016 tarihinden sonra verdiği kararlara karşı doğrudan temyiz yolu kapatılmıştır.
6100 sayılı Kanun'daki yeni düzenleme ile getirilen istinaf kanun yolu, İlk Derece Mahkemesi ile temyiz incelemesi arasında, ikinci derece bir denetim mekanizması ve kanun yoludur.
İstinaf kanun yolunun uygulanması durumunda, İlk Derece Mahkemesi kararından sonra, karar önce istinaf denetimine tâbi tutulacak, istinaf denetiminden sonra temyiz yolu açıksa temyize başvurulabilecektir.
Yeni kanun yolu sistemine göre yargılama üç aşamalı olacaktır. Önce İlk Derece Mahkemesinde yargılama yapılarak karar verilecek, ardından Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi yapılacak, son olarak da Yargıtay’da temyiz incelemesi yapılacaktır.
Bölge Adliye Mahkemesi, istinaf başvurusu üzerine ya tarafın istinaf başvurusunu usulden/esastan reddedecek, ya da İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeni bir karar verecektir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeni karar verilmesi halinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır.
Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurusu değerlendirilmeyen taraf açısından ortada temyiz edilebilecek ya da temyiz dilekçesi verilmiş ise Yargıtay tarafından o taraf açısından temyizen incelenebilecek bir karar yoktur.
6100 sayılı Kanun'un 359 uncu maddesinin ikinci fıkrasında da; "Hükmün sonuç kısmında, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir." şeklinde, İlk Derece Mahkemeleri tarafından verilecek kararlarda hangi hususların bulunması gerektiğiyle ilgili olarak düzenleme yapılmıştır.
Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden, İlk Derece Mahkemesinin davanın kabulüne dair gerekçeli kararı dosya davalılarından ... Vakfı adına Avukat ...'a 30.05.2023 tarihinde tebliğ edilmiş, Avukat ... tarafından 09.06.2023 tarihinde istinaf dilekçesi verilmekle gerekli istinaf karar harcı ve başvuru harcı yatırılarak süresinde istinaf yoluna başvurulmuştur.
Bu açıklamalardan sonra somut olay incelendiğinde; Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... Müdürlüğünün istinaf istemi değerlendirilmiş, davalı ... Vakıf vekilinin istinaf istemi ise değerlendirilmemiş ve adı geçen davalının istinaf istemi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmediği anlaşılmaktadır.
Hal böyle olunca; Bölge Adliye Mahkemesince, taraf vekillerinin istinaf başvurusu üzerine 6100 sayılı Kanun'un 359 ncu maddesine uygun hüküm sonucu oluşturulmadığı, davalı ... Vakıf yönünden ortada temyizen incelenebilecek bir kararın bulunmadığı dikkate alınarak; davalı ... Vakıf vekilinin istinaf başvurusu da değerlendirilmek üzere bir karar verilmesi için Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması gerekmiştir.
SONUÇ : Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Bozma sebebine göre davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,
Dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
21.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.