Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2023/1542 K.2025/1582

8. Hukuk Dairesi         2023/1542 E.  ,  2025/1582 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/249 E., 2023/395 K.
KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine
İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/245 E., 2022/588 K.
Taraflar arasında Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen genel kurul kararlarının iptali davası sonucunda verilen hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Davacılar vekili dava dilekçesinde, davacıların dernek üyeliğinden 04.01.2019 tarihli Yönetim Kurulu kararı ile çıkartıldıklarını, dernek üyeliğinden çıkarma yetkisinin genel kurulda olmasına rağmen haksız ve yetkisiz şekilde Yönetim Kurulu kararı ile davacıların üyelikten çıkartılmaları nedeni ile 30.03.2019 tarihli Genel Kurul toplantısına katılamadıklarını, davalı Tüzüğünde aidat borcunu ödememenin doğrudan dernekten ihraç sebebi olarak sayılmadığını ileri sürerek davalı Federasyonun 30.03.2019 tarihli Genel Kurul toplantısında yönetim kurulunun ibrasına dair 6 ncı madde, yeni yönetim kurulunun seçilmesine dair 8 ve 9 uncu maddeler, davacıların ihracına dair Yönetim Kurulu kararının onaylanmasına dair 10 uncu madde ve Tüzük değişikliğine dair 11 inci madde altında alınan kararlarının iptalini istemiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; haksız davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesince; dava konusu olan olağan genel kurul tutanağı ve dernek kayıtlarına göre davalı federasyonun tüzüğünde üyelik sıfatını sona erdirilmesinin özel olarak düzenlenmiş olduğu, Tüzüğün 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasında üyelikten çıkarılma sebepleri olarak; a) Federasyon Tüzüğü ve Genel Kurul kararlarına aykırı davranmak, b) aidat borcu nedeniyle olağan ve olağanüstü Genel Kurul toplantısına katılmamış olmak olarak belirlendiği, davalı federasyonun yönetim kurulunun 03.01.2019 tarihli ve 1. no.lu kararı ile davacıları dernekten çıkarmış ve 2018 yılına ait aidatlarını halen ödenmemiş olduğunu ve Tüzüğün 31/1 inci maddesine aykırı davrandıklarından ... Tüzüğünün 8.2/a maddesi uyarınca üyeliklerine son verildiği, söz konusu kararda dayanılan 31/1 inci maddesine göre üye derneklerin Genel Kurul tarafından saptanan aidatın, ait olduğu yılın 28 Şubat tarihine kadar ödemekle yükümlü olacağının kararlaştırıldığı, buna göre tüzüğün 31 inci maddesinin 1 inci fıkrasında düzenlenen aidat ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesi Tüzüğün 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen Federasyon Tüzüğüne aykırı olduğu düşünülebileceği, ancak üyelikten çıkarılma nedenlerinin Tüzüğün 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasında aidat borcu nedeniyle üyelikten çıkarılmanın özel olarak düzenlenmiş olduğu, aidat borcu nedeniyle üyelikten çıkarılmada Tüzükte yer alan bu özel düzenlemeye ve gerçekleşme koşullarına dayanılması gerekirken aidat ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmemesinin Tüzüğün 8 inci maddesinin 2 nci fıkrasının (a) bendinde düzenlenen Federasyon Tüzüğüne aykırı davranma şeklinde yorumlanarak davacı derneklerin üyelikten çıkarılmalarına karar verilmesinin tüzük hükümlerine uygun düşmediği, kaldı ki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 80/1 inci fıkrasında Dernek Genel Kurulunun üyelikten çıkarma hakkında son kararı vereceği hükme bağlanmış olup tüzüğün 16/7 nci maddesinde de benzer nitelikte bir düzenlemenin mevcut olduğu, ancak dernekten çıkarma kararının dayanağını teşkil eden Federasyon Yönetim Kurulunun 1 no.lu ve 03.01.2019 tarihli kararının Tüzük hükümlerine aykırı olduğu, tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde tüzükte açıkça düzenlenmesine rağmen Tüzük hükümlerine aykırı olarak davacıların üyelikten çıkarılması ve olağan genel kurula katılmalarının engellenmesi üyelikten çıkarılmaya yönelik alınan kararda da davacı üyelere savunma hakkının tanınmamasının kanun ve mevzuata aykırılık teşkil ettiği" gerekçesi ile davanın kabulüyle 30/03/2019 tarihli ... Olağan Genel Kurulunda Alınan 6-8- 9- 10 ve 11 maddelerinin TMK 83. madde uyarınca iptaline karar verilmiştir.
Davalı vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve kanuna uygun olduğu, davacılar hakkındaki ihraç kararlarının bilirkişi raporunda tespit edilen hususlar karşısında tüzüğe uygun olmadığı gerekçesi ile davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
Davalı vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdiği temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek üyelikten çıkarılmasının usule uygun olduğu gerekçesi ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
Dava, dernek genel kurul kararlarının iptali istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi kararlarındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1 inci maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
SONUÇ: Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesi uyarınca ONANMASINA,
179,90 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 435,50 TL'nin temyiz edenden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.