Yargıtay 9. Hukuk Dairesi E.2025/5370 K.2025/7272

9. Hukuk Dairesi         2025/5370 E.  ,  2025/7272 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kocaeli 4. İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/142 E., 2025/97 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl ve birleşen dava bakımından davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
1. Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili Sendikanın, ... isimli işyerinde işletme düzeyinde çoğunluk sendikası olduğunun tespiti için 04.05.2024 tarihinde davalı ... Bakanlığına (Bakanlık) başvuruda bulunduğunu, başvuru tarihi itibarıyla müvekkili ... 376 üyesi bulunduğunu, davalı ... (...) ise aynı işyeri için 06.05.2024 tarihinde Bakanlığa başvurduğunu, Bakanlığın öncelikle müvekkili ... başvurusunu inceleyip sonuçlandırması gerektiğini, Mahkemenin itirazları dâhil tüm prosedür tamamlanana kadar ... başvurusunu incelemeye alamayacağını, oysaki davalı Bakanlığın sonraki başvuru olan ... başvurusunu öncelikle inceleyerek sonuçlandırdığını ve bu ... çoğunluk sendikası olduğunun tespitine karar verdiğini, davalı işverenliğin ise müvekkili ... yetki almasını engellemek için başvuru tarihinden sadece 5 gün önce, davalı ... toplu iş sözleşmesinin tarafı olduğu işyeri ile müvekkili ... toplu iş sözleşmesinin tarafı olduğu işyerini devir yoluyla birleştirdiğini, aynı işverenliğin ... toplu iş sözleşmesinin tarafı olduğu işyerine yeni işçiler aldığını, kapsam dışı işçiler dâhil tüm işçilerin davalı Sendikaya üye yapıldığını, bu işlemlerin muvazaalı olduğunu, iki işyerinin birleşmesinin piyasada tekelleşmeye yol açacağını, bunun önüne geçilmesi için müvekkili ...ndika tarafından Rekabet Kurumuna başvuru yapıldığını, işverenin muvazaalı işlemlerle müvekkili ... çoğunluğu sağlamasının önüne geçtiğini ve ... çoğunluk sendikası gibi gösterdiğini, Bakanlığın da sağlıklı bir inceleme yapmadan işverenin tek yanlı kayıtlarına göre çoğunluk tespiti yaptığını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle ... Çalışma Genel Müdürlüğünün 06.05.2024 tarihli ve 365159 sayılı olumlu yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
2. Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; asıl davadaki benzer gerekçelerle ... Çalışma Genel Müdürlüğünün 06.05.2024 tarihli ve 365384 sayılı olumsuz yetki tespitinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun (6356 sayılı Kanun) 41. maddesi gereğince işçi sendikası, işveren sendikası veya sendika üyesi olmayan işveren tarafından yapılan yetki tespit başvuruları karşılanırken işverenler tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) yapılan işyerlerine ilişkin tescil ve işçi bildirimlerinin esas alındığını, Genel Müdürlükçe kurulu ... Yetki Sistemi'ne, SGK kayıtlarından otomasyon sistemiyle yansıyan bilgiler doğrultusunda işlem yapıldığını, verilen kararın hukuka uygun olduğunu belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
2. Davalı ... vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; davacı Sendikanın başvuru tarihi olarak esas aldığı 04.05.2024 tarihinin cumartesi günü olması nedeniyle Bakanlık kaydına 06.05.2024 pazartesi günü alındığını, bu nedenle davacı Sendika başvurusunun 06.05.2024 tarihli olduğunu, Bakanlığın her iki Sendikanın aynı tarihli başvurusunu esas alarak inceleme yapıp sonuca ulaştığını, bu nedenle davacı tarafın bu iddiasının yerinde olmadığını, davacı tarafın davasına dayanak yaptığı ikinci konunun ise muvazaa iddiası olduğunu, ... ve .... birleşmesinin muvazaalı olmadığını, uzun bir hazırlık döneminden sonra gerçekleştirildiğini, çoğunluk tespitinin başvuru tarihinin hemen öncesi bir tarihte yapılmasının muvazaaya konu edilemeyeceğini, kapsam dışı personelin de işçi olmakla sendika üyesi olmasının önünde bir engel bulunmadığını, işyerinde, başvuru döneminde yoğun işçi hareketliliği olmadığını, işe alınanların da muvazaaya dayanmayıp fiilen işyerinde çalışmaya devam ettiklerini belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
3. Davalı ... vekili asıl ve birleşen davaya cevap dilekçelerinde; davacı tarafın başvuru tarihi ile ilgili iddiasının yerinde olmadığını ve alındı kayıtlarına göre davacı ... başvurusunun da 06.05.2024 olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği 04.05.2024 tarihinin cumartesi günü olduğunu, önce başvuru iddiası ve yetki sürecinin durdurulması iddiasının yetki sürecini uzatmaktan başka bir amacı olamayacağını, ... işyerine sürekli yeni işçi alındığı iddiasının yerinde olmadığını, son bir yıl içinde aşırı bir işçi hareketliliğinin olmadığını, hatta bir yıl öncesine göre ... işyerinde daha az işçi sayısı olduğunu, birleşme ve tekelleşme iddiasının bu davanın konusu olamayacağını belirterek ve dilekçesinde yazılı diğer sebeplerle davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ... başvuru yazısının Bakanlık kayıtlarına 06.05.2024 tarihinde girdiği, aynı gün yapılan iki başvuru arasında öncelik sırası bulunmadığından Bakanlık tarafından yapılan değerlendirmenin usul ve kanuna uygun olduğu, davacı ... tarafından bu birleşmenin rekabet kurallarına aykırı olduğu gerekçesi ile Rekabet Kurumuna itiraz edildiği ve itirazın reddine ilişkin verilen karara karşı idare mahkemesinde dava açıldığı, dosyaya celp edilen İdare Mahkemesi dosyasında yürütmenin durdurulması talebinin reddine karar verildiği, mevcut durumda iki ayrı tüzel kişiliğin birleşmesi hâlinde işletme toplu iş sözleşmesi imzalama yetkisinin düzenlendiği, işyerlerinin yakın zamana kadar birbirinden ayrı tüzel kişiliklerinin bulunması, üretimlerinin birbirinden bağımsız olması sebebiyle bağlı işyeri olarak değerlendirilemeyeceği, muvazaa iddiasının kanıtlanamadığı, ... toplu iş sözleşmesi yapabilmek için gerekli çoğunluğu sağladığı gerekçesiyle asıl ve birleşen davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Mahkeme kararının isabetli olduğu gerekçesiyle asıl ve birleşen dava yönünden başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Asıl ve birleşen dava bakımından davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava ve istinaf dilekçelerinde belirttiği sebeplerle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozularak ortadan kaldırılması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, 6356 sayılı Kanun’un 41 ve devamı maddeleri kapsamında yetki tespitine itiraz istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup asıl ve birleşen dava bakımından davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
02.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.