Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2021/8332 K.2025/12712

10. Hukuk Dairesi         2021/8332 E.  ,  2025/12712 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2018/3115 E., 2021/682 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/819 E., 2018/577 K.
Taraflar arasındaki prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptali davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüyle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle ve temyiz incelemesinin duruşmalı yapılması talep edilmekle kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğunun anlaşılması nedeniyle duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra, duruşma için 07.06.2022 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davacı şirket yetkilisi .. ve adına Av. ... ile davalı SGK Başkanlığı adına Av. ... geldiler. Diğer davalılar adlarına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı Kurum tarafından 10.01.2017 tarihli ihbara istinaden 12.06.2017 tarihli denetim sonucunda sigortasız işçi çalıştırıldığı gerekçesiyle davacı şirketin 09.02.2017 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 687 sayılı OHAL Kararnamesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na eklenen Geçici 17. maddesi kapsamında yararlandığı teşvik primlerinin ve 6486 sayılı Kanun ile 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde yapılan değişiklik kapsamında yararlandığı teşvik primlerinin 2017/3, 4, 5 ve 6. ayları için iptal edildiği ve 454.179,51 TL borç tahakkuk ettirildiği, ancak Kurum denetmen tutanağında sigortasız çalıştırıldığı iddia edilen kişilerin şirketin giyim üretim sektöründe mesleğin gerektirdiği işleri yapacak bedensel ve fiziksel özelliklere sahip olup olmadıkları, giyim üretim sektöründe daha önceden tecrübe sahibi olup olmadıkları, Van'da tekstil/giyim sektörünün çok yeni olması nedeniyle sektör ve atölye/işyeri hakkında bilgi verilip uyum sağlayıp sağlamayacakları vs. gibi konularda bilgi sahibi olmak için mülakat yaparken şirkette bulunan kişiler oldukları, bu kişilerin kesinlikle herhangi bir iş gücünde çalıştırılmadığı iddiasıyla prim teşvikinin iptali yönündeki Kurum işleminin iptaline, ödenen fazladan primlerin iadesine, aksi kanaat hasıl olması halinde 5510 sayılı Kanun'un Ek 14. maddesinin uygulanmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
1.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işlemlerinin yerinde olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
2.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; davaya itirazı olmadığı, davacı şirkete çalışmak için başvurduğu, kursa katıldıktan sonra çalışmamı söyledikleri ve kendisini İş-Kur'a yönlendirdikleri ancak kursa katılmak istemediği, fabrikadayken bir gün görevlilerin geldiği ve belge imzalattıkları, bu kişilerin kurs için geldiklerini zannettiği, bu kişiler gittikten sonra bir aya yakın leke çıkartma, paketleme işlerinde çalışıp ayrıldığı savunmanda bulunmuştur.
3. Diğer davalılar davaya cevap vermemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; Kurum denetim raporunun usulüne uygun olmadığı, davacı şirketin İş-Kur'dan İstihdam Garantili Kurs açma başvurusu yaptığı ve fakat Kurumca denetim tarihinde bir dönüş yapılmadığı, davacının talep ettiği kurs kapsamında talep toplayıp bazı kişilere kurs başlattığı, davacının 4447 sayılı Kanun'un 17. maddesi ve 5510 sayılı Kanun'un 81. maddesinde düzenlenen teşvikten yararlandığı davacı şirketin sigortasız işçi çalıştırmasının ekonomik olarak kendisine bir katkı sağlamayacağı, tespit günü belirlenen bir kısım işçinin ise sundukları beyan dilekçeleri, dinlenen tanıklar beyanları nazara alındığında Kurum denetim raporunun usulüne uygun olmadığı ve işçilerin hizmet akdi ile bağımlılık içerecek şekilde davacı yanında çalışmadıkları gerekçesiyle davanın kabulü ile davacı hakkında Van İl SGK tarafından 02.10.2017 tarihli, ... sayılı ödeme emri ile tebliğ edilen 2017/03-04-05-06 aylarına ilişkin yersiz teşvik için ödenen ana para ve faiz alacağına dair tahakkuk ettirilen ödeme emrinin ve teşvik primlerinin iptali yönündeki SGK işleminin iptaline, 2017/03-04-05-06 aylarına ilişkin ödenen indirim iptalleri bedellerinin davacuya iadesine karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tanık olarak beyanı alınan ve denetmen tarafından düzenlenen tutanağı işyeri yetkilisi olarak imzalayan ...’un ifadesinde, denetmenler geldiğinde yaklaşık 16-17 kişinin İş-Kur tarafından işe alınmak için mülakat amaçlı geldiğini, şirket tarafından İş-Kur’a dilekçe sunulduğunu, ancak kendilerine İş-Kur tarafından henüz dönüş yapılmamış olduğunu, bu sırada mülakata çağrılan işçilerin çalışmaya başladığını, daha önce de İş-Kur kursları kapsamında işçi alındığını ancak mülakat için çağrılma olmadığını belirttiği, kursiyer olarak gelen kişilerin işlemleri tamamlanmadan çalışmaya başlamalarının hayatın olağan akışına uygun olmadığı, İş-Kur’dan getirtilen evraklardan sigortasız çalıştırıldığı tespit edilen kişilerin dava konusu olan dönemde kursiyer olduklarını gösterin bir evrak bulunmadığı ayrıca bazılarının da kurs dışı istihdam edildiğinin belirtildiği anlaşıldığından ve 5510 sayılı Kanun'un 59/2. maddesi gereğince Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından düzenlenen tutanak içeriğinin de aksi ispat edilemediği gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabul edilerek Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353-(1)-b-2 maddesi uyarınca ortadan kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrarla hükme esas tanık beyanına yanlış anlam verildiği, tespite konu kişilerin mülakat için işyerinde bulunduğu ve çalışan olmadıkları, Kurumun yeterli ve gerekli araştırma yapmadığı, denetim raporunda sigortasız olduğu belirtilen işçi sayısında oynama yapıldığı, tutanağın usulsüz olduğu, sigortasız işçi çalıştırılmadığının yargılama sırasında toplanan delilerle ispat edildiği iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına dair Kurum işleminin iptaline ilişkindir.
1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına,
Davalı Kurum avukatı yararına takdir edilen 28.000,00 TL duruşma avukatlık ücretinin davacıya yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,30.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.