Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/519 K.2025/11013

10. Hukuk Dairesi         2024/519 E.  ,  2025/11013 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : ...Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1489 E., 2023/1625 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ...2. İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/55 E., 2023/183 K.
Taraflar arasındaki prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına ilişkin Kurum işleminin iptali ile ödediği primlerin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin davalı Kurumun .................. Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğü'ne ............ sicil numaralı iş yeri ile ilgili olarak 19.06.2017 günlü 7803374 evrak kayıt numaralı dilekçe ve ekindeki belgelerle müracaat ettiği, 2011/05- 06- 07- 08- 09- 10- 11- 12;2012/01- 02- 03- 04- 05- 06- 07- 08- 09- 10- 11- 12;2013/01- 02- 03- 04- 05- 06- 07- 08- 09- 10- 11- 12;2014/01- 02- 03- 04- 05- 06- 07- 08- 09- 10- 11- 12;2015/02- 03- 04- 05- 06- 07- 08- 09; 2017/03-04 dönemlerine ilişkin prim farkının 5510 sayılı Kanun'un 89. maddesinin 3. fıkrasında bulunan hüküm gereğince yasal faizi ile hesaplanarak bundan sonra oluşacak prim borçlarından mahsup edilmesini talep ettikleri, davalı Kurumun şirkete ait işyeri için yaptığı başvuruyu "18.03.2015 tarihli 2015/10 sayılı genelgenin yayımı öncesinde teşvik değişiklik talebinde bulunmadığı" gerekçesiyle reddettiği, başvurunun reddinin ... tarafından yayımlanan 18.03.2015 tarih 177 sayılı "sigorta prim teşviklerinden geriye yönelik yararlanma talepleri" konulu 2015/10 sayılı genelge, 5510 sayılı Kanun'a, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğine ve SGK'nın genelge tarihine kadar olan görüş ve uygulamalarına da aykırı olduğu, anılan genelgenin iptali talebiyle Danıştay'da davalar açılmış olduğu, Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği'nin 103. maddesinin 4. fıkrası gereğince, daha önce SGK'ya belge türü veya Kanun numarası hatalı seçilerek verilmiş olan aylık prim ve hizmet belgelerine ilişkin düzeltme amaçlı olarak yasal süresi dışında verilen aylık prim ve hizmet belgelerinin SGK tarafından hiçbir incelemeye gidilmeksizin hemen işleme alınması gerektiği, bu nedenle davalının bu yöndeki talebi reddetmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla davacının fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydıyla, davalı Kuruma yaptığı 19.06.2017 günlü ........ evrak kayıt numaralı başvurusunun davalı Kurumca işleme alınması gerektiğinin tespitine, davalı Kurumun davacının talebini reddeden 05.07.2017 günlü 95978254/202.01.01-E.3584230 sayılı yazısının iptaline, davacının davalı Kuruma 6111 sayılı Kanuna göre ödenmesi gerektiği halde sehven 5510 sayılı Kanun'a göre ödenen, ............sicil numaralı işyeri ile ilgili olarak bildirilen aylara ait SGK prim farklarının 5510 sayılı Kanun'un 89/3. maddesindeki hüküm gereğince her bir ödemenin davalı Kuruma yapıldığı tarihlerden itibaren işleyecek yasal faizleriyle birlikte davalı Kurumdan istirdadına ve davalı Kurumca geri ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının öncelikle Kuruma müracaat etmeksizin bu davayı açmasının usul ve yasaya aykırı olduğu, bu nedenle esasa girilmeden usul yönünden davanın reddine karar verilmesi, öncelikle zaman aşımı yönünden davanın reddine karar verilmesi, Kurumun davacıyla ilgili tüm işlemlerinin yerinde olduğun davacının davasının yersiz ve hukuki mesnetten yoksun olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararla; Sarıçam Sosyal Güvenlik Merkezine ait 03.03.2020 tarihli yazı cevabı ile davacı vekilinin 10.07.2023 tarihli beyan dilekçesi birlikte değerlendirildiğinde, davacı şirketin dava açıldıktan sonra 6111 sayılı Kanun kapsamında prim teşvikinden yararlandığı, davanın konusuz kaldığı anlaşıldığı gerekçesiyle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; Kurumun yaptığı işlemlerin tamamının hukuka uygun olarak yapıldığı, davacının açmış olduğu davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olduğu, davacının soyut ve hukuki değer taşımayan iddialar dışında karinenin aksinin kabulünü gerektirecek nitelikte bir delil sunamadığı, hak düşürücü süre geçmiş olmasına rağmen yerel mahkemenin bunu dikkate almadığı, yerel mahkemece reddi yerine bu nedenle karar verilmesine yer olmadığına ve davacı lehine vekalet ücreti verdiğinden talepleri dışındaki aksi yöndeki kararın usul ve yasaya aykırı olduğu iddiasıyla temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, prim teşvik hükümlerinden yararlandırılmamasına ilişkin Kurum işleminin iptali ile ödediği primlerin tahsiline ilişkindir.
1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı Kurum vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
01.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.