Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2024/12831 K.2025/8300

10. Hukuk Dairesi         2024/12831 E.  ,  2025/8300 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1155 E., 2022/2293 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 35. İş Mahkemesi
SAYISI : 2016/1723 E., 2022/12 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 16.08.2008 tarihinde saat 13:00 sıralarında ... sevk ve idaresindeki ... plakalı ... Karayollarına ait zift yüklü kamyonun sola yönelen viraja hızlı girmesi sonucu araç üzerindeki yükün etkisi ile aracını yavaşlatamayarak yolun dışında bulunan toprak yükseltiye ve çam ağacın çarpması neticesinde ...'un yaralanması ile sonuçlanan tek taraflı yaralamalı trafik kazası meydana geldiği, kaza ile ilgili olarak .... Sulh Ceza Mahkemesinde görülen davada ...'ın yargılanarak para cezasına çarptırıldığı ve kararın kesinleştiği, 14.04.2011 tarihli adli tıp raporunda sürücü ...'ın asli ve tamamen kusurlu olduğunun belirtildiği, ... plakalı aracın Karayolları Genel Müdürlüğüne ait olduğu, müvekkilinin ... Teks. Gıda Turizm Ltd. Şti. çalışanı olduğu belirtilerek tüm maddi ve manevi zararlardan davalıların müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu iddia edilmiştir.
II. CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Karayolları 12. Bölge Müdürlüğü tarafından ihale yapıldığı ve ihalenin ... Teks. Gıda Turizm Ltd. Şti. üzerinde kalması sonucu 18.06.2008 tarihli sözleşmenin yapıldığı, işi devreden idarenin işveren sıfatının ortadan kalktığı, işi devralan ... Teks. Gıda Turizm Ltd. Şti.'nin işveren olduğu, davacının müvekkili idarenin işçi olmadığını, işçi sağlığı ve iş güvenliği ile ilgili her türlü-dolayısı ile işbu davaya konu kazadan kaynaklanan sorumluluğun işveren sıfatına haiz diğer davalı ... Teks. Gıda Turizm Ltd. Şti.'ye ait olduğu belirterek davanın reddi gerektiğini savunmuştur.
2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkilin dava konusu olayın oluşmasında kusurunun olmadığı, idarenin tahsisi ettiği aracın modelinin, bakımının fiili durumunun ve miadını doldurduğunun göz önüne alındığında sorunun araçtan kaynaklandığının anlaşılacağı, aracın karayolları mekanik atölyesinde bakıma alındığında kaza tarihinden 2 ay önce ön fren körüğünün hava kaçırdığının tespit edildiği, kaza tarihi itibari ile 39 yaşın üzerinde olan bir tankere 10 tonun üzerinde yük yüklenerek aşırı virajlı ve eğimli mesafelere gönderilmesinin bir kusur olduğu, müvekkilin kıt imkanlar ile mevcut araçla işveren tarafından verilen işleri yapmak için emek sarf ettiği, aracın yolun eğimli olması sebebi ile doğal olarak kendisinin hızlandığı, müvekkilin frene bastığını ancak aracın durmadığını kazada sorumluluğu olmadığını savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı ... ile davalı ... vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacılar vekili özetle, kararın bozulmasını istemiştir.
2.Davalı .... vekili özetle, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
4857 sayılı Kanun'un 77. maddesi; “İşverenler iş yerlerinde iş sağlığı ve güvenliğinin sağlanması için gerekli her türlü önlemi almak, araç ve gereçleri noksansız bulundurmak, işçiler de iş sağlığı ve güvenliği konusunda alınan her türlü önleme uymakla yükümlüdürler. İşverenler, iş yerinde alınan iş sağlığı ve güvenliği önlemlerine uyulup uyulmadığını denetlemek, işçileri karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler, yasal hak ve sorumlulukları konusunda bilgilendirmek ve gerekli iş sağlığı ve güvenliği eğitimini vermek zorundadırlar...” düzenlemesini içermektedir. Anılan düzenleme, işçiyi gözetim ödevi ve insan yaşamının üstün değer olarak korunması gereğinden hareketle; salt mevzuatta öngörülen önlemlerle yetinilmeyip, bilimsel ve teknolojik gelişimin ulaştığı aşama uyarınca alınması gereken önlemlerin de işveren tarafından alınmasını zorunlu kılmaktadır. İş kazasının oluşumuna etken kusur oranlarının saptanmasına yönelik incelemede; ihlal edilen mevzuat hükümleri, zararlı sonuçların önlenmesi için koşulların taraflara yüklediği özen ve dikkat yükümüne aykırı davranışın doğurduğu sonuçlar irdelenip, kusur aidiyet ve oranları gerekçeleriyle ortaya konulmalıdır. Eldeki dava dosyası incelendiğinde mahkemece bilhassa davalılardan ... ile ... Limited Şirketi arasındaki asıl ve alt işveren ilişkisi yönünden açıklayıcı ve etraflıca bir araştırma yapılmadan sonuca gidildiği görülmektedir. Bu sebeple öncelikle anılan husus ayrıntılı olarak değerlendirilerek şayet bu ilişkinin tespiti halinde kusur ve aidiyetler tekrar belirlenip alınacak yeni kusur bilirkişi raporu uyarınca hüküm verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz önünde bulundurulmadan Mahkemece verilen hüküm usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.05.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi