Yargıtay 10. Hukuk Dairesi E.2025/1998 K.2025/6795

10. Hukuk Dairesi         2025/1998 E.  ,  2025/6795 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/3664 E., 2024/3274 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Gazipaşa 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi
SAYISI : 2022/836 E., 2024/648 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili davacının ...'in ... Mahallesinde 1990'lı yıllardan buyana çiftçilik yaptığını, ürünlerini Gazipaşa Toptancı Halinde komisyonculuk yapan hal no 24'ün sahibi olan ... 'na teslim ettiğini, ilgili faturaları da sunduklarını, müvekkili tarafından 10.08.2021 tarihinde davalı Kuruma başvuru yapılarak ... no.lu ve ... no.lu fatuların sunulduğunu, sigorta tevkifat kesintisi yapıldığı için geriye dönük hizmetinin tespitinin istenildiğini, davalı SGK tarafından verilen 22.02.2022 tarihli belgelerde ... adına kesinti yapıldığı görülse de ad soyad dışında başka kimlik bilgisi olmadığından, müstahsil makbuzunda gözüken ...'in başvuru yapan ... olup olmadığının tespit edilemediği bu nedenle Bağ-Kur numarasına kesinti tutarının eklenemediğinin belirtilerek talebin reddedildiğini, müvekkilinin 1195 yılında halde bulunan hal 24'ün sahibi ... 'na ürünlerini teslim etmiş ona göre fatura makbuz kesilerek adına bağkur tevkifatı yapıldığını, makbuzda kimlik bilgilerinin yapılmamasının davacının kusuru olmadığını, ... Mahallesinde 2 ... bulunduğunu, onlarında ... 'na o tarihlerde ürün vermediklerini, hem ... hem de .... Mahallesinde bulunan ... dinlenildiği zaman bu durumun ortaya çıkacağını, davalı Kurumun 22/02/2022 tarihli cevabi yazılarında bağkur kesintisi yapıldığını kabul ettiklerini sadece başvuru yapan ... ile makbuzda aynı isimli başka kimlik bilgisi bulunmayan ...'in aynı kişi olduğunun tespit edilemediğini belirterek talebi reddettiklerini, bu sebepler makbuzda adı geçen ... ile davacı ...'in aynı kişi olduğunun, 1995 yılında Tarım Bağ-Kur sigortalılığının başladığının tespit edilmesine karar verilmesini talep ettiklerini, tüm bu sebeplerle müvekkilinin sigortalılığının başlangıç tarihinin 21382-21337 sayılı müstahsil makbuzlarında da adı geçen ...'in davacı müvekkil ... olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; 23.09.2021 tarih 31843037 sayılı tevkifata istinaden geriye dönük tescil talep dilekçesi ile müracaatta bulunan ...'in ilçe vergi dairesinde Ga-1420 vergi sicil numarası ile ticari faaliyette bulunan ... komisyoncusuna 1995/04 ayında zirai ürün verdiğini beyan ettiğini, komisyoncu tarafından 22.05.1995 tarihinde Kurum kayıtlarına intikal ettirilen ödeme makbuzu ve bağkur tevkifat listesinde, adresi ... olarak geçen ... isimli şahıstan %1 oranında toplam 161.025 TL tevkifatın yapıldığı, Kurumun ... T.C. Kimlik numaralı sigortalı ...'in ibraz ettiği müstahsil makbuzlarında tutar ile tevkifat bildirim listesinde kesinti tutarlarında tutarsızlık olduğu anlaşıldığından Gazipaşa İlçe Nüfus Müdürlüğü ile Gazipaşa ilçesine kayıtlı ... isimli kaç kişinin olduğunun T.C. Kimlik numarası ile birlikte tespit edilerek bildirilmesi için yapışma yapıldığını, ilçe nüfus müdürlüğünce 02.09.2021 tarihinde yazılan cevabı yazısında Gazipaşa ilçesinde kayıtlı 3 adet ... olduğunun belirtiğini, Gazipaşa ilçesinde ... isimli birden fazla kişi gelmesi sebebiyle Muratpaşa Sosyal Güvenlik Merkezi 3. Sigortalı tescil ve hizmet servisinin 19.09.2021 tarih 1600 komisyon numaralı karar gereğince ... komisyoncusunun 1995/Nisan ayı ürün veren ve tevkifat kesinti listesinde adı geçen ... adlı kişinin ... T.C. Kimlik ve ... Bağ numaralı sigortalı ... olup olmadığının Denetlemeler tarafından araştırılmasına karar verildiği, akabinde 14.02.2022 tarih ve 40150936 varideli yazı ekinde intikal eden 02/02/2022 tarih ve 017 sayılı denetmen raporunun sonuç kısmında özetle, 1995/Nisan dönemine ait tarım tevkifat kesintisi listeslerinde ismi kayıtlı ...'in ... T.C. Kimlik numaralı ... oğlu 1973 doğumlu ... olup olmadığı yönünde net bir kanaate varılamadığının, taraflarınca yapılacak bir işlem bulunmadığını, ... T.C. Kimlik numaralı ...'in 1995/Nisan dönemi için talebini sürdürmesi halinde yetkili mahkemeden alacağı ilamla iddiasını ispatlayabileceğine dair yazılı olarak bilgilendirilmesinin gerektiği, sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiği, söz konusu raporda belirtilen hususlar doğrultusunda 1995/Nisan döneminde ilgili komisyoncu tarafından tanzim edilerek bildirilen listede ... isimli şahıstan kesinti yapılmasına karşın o kişinin kendisine ait olduğunun tespit edilememesi nedeniyle delikçesine bu yönde olumlu bir işlem yapılmadığının bildirildiği, tüm bu sebeplerle davanın usul ve esastan reddine karar verilmesinin talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kabulüne, ... adlı sebze ve meyve komisyoncusu tarafından düzenlenen 1995/4, dönemi tevkifat listesinde 55 Bağ-Kur no.lu, 9660 tevkifat tutarı ile "..." olarak belirtilen kişinin davacı olduğunun, bu tarih itibarı ile tarım bağkur sigortalılığının tespitine, karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın hatalı olduğunu, tevkifat listelerinde adı geçen ...'in davacı olup olmadığının tespiti için denetmen raporu alındığını, rapora göre 1995/Nisan dönemine ait tarım tevkifat kesintisi listelerinde ismi kayıtlı ...'in davacının olup olmadığı yönünde net bir kanaate varılamadığından davacının talebini mahkeme ilamıyla bildirmesi gerektiğini, bu sebeplerle Kurumca olumlu bir işlem yapılamadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, ... adlı sebze ve meyve komisyoncusu tarafından düzenlenen 1995/4, dönemi tevkifat listesinde 55 Bağ-Kur no.lu, 9660 tevkifat tutarı ile "..." olarak belirtilen kişinin davacı olduğunun tespiti istemine ilişkindir.
Uyuşmazlık döneminde yürürlükte bulunan 2926 sayılı Kanun'un 2. maddesi gereğince kendi adına tarımsal faaliyette bulunan 22 yaşını doldurmuş erkeklerin zorunlu sigortalı sayılacaklarının düzenlendiği, bu şekilde çalışma yapanları köy ve mahalle muhtarlarının Kuruma bildirmesinin gerektiği, Kurumun da bu şekilde çalışmaları resen tespit görevinin bulunduğu, aynı Kanun'un 5. maddesine göre zorunlu sigortalı olmaktan kaçınılamayacağı, 2926 sayılı Kanun'da sigortalılığın tespiti davasının açılması ile ilgili bir ön koşul düzenlenmediği açıktır. Hukuk Genel Kurulunun 2013/21-620 Esas sayılı kararına göre talep edenin 22 yaşını takip eden yılbaşından itibaren sigortalı sayılacaklarına ilişkin koşulun mevcudiyetine karşı davacının tevkifat tarihinde 22 yaşını doldurmadığı anlaşılmakla yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle,
1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,
2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
28.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.