Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/792 K.2025/4880

1. Hukuk Dairesi         2024/792 E.  ,  2025/4880 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1776 E., 2023/1859 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 21. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/716 E., 2022/120 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.11.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davacı vekili Avukat ... ile temyiz edilen davalı ... vd. vekili Avukat ... geldiler, davetiye tebliğine rağmen başka gelen olmadı. Yokluklarında duruşmaya başlandı, süresinde verilen ve kayıt olunduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi, iş karara bırakıldı, bilahare dosya incelenerek gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacı ... ... vekili dava dilekçesinde; müteahhitlik yapan davacının ekonomik sorunlar yaşadığını, arkadaşı aracılığıyla tanıştığı dava dışı ...'dan 340.000,00 TL para istediğini, kendisinden bir tapu ya da vekalet verip parayı 500.000,00 TL olarak getirmesini isteyen ...'a güvendiğini ve ...'un çalışanı olarak tanıştırıldığı davalı ... ...’ya taşınmaz satış yetkisi içeren vekaletname verdiğini, iki gün sonra maliki olduğu 3 31... parsel sayılı taşınmazın davalı ...'a devredildiğini, ...'un borç olarak verdiği 340.000,00 TL'ye karşılık 2.000.000,00 TL değerindeki binayı aldığını, satış bedelinin düşük gösterildiğini, davacının, arkadaşı ... ile ...'un istediği 500.000,00 TL'yi göndermesine rağmen taşınmazın diğer davalı ...'a devredildiğini, ...'un abisi ...'ın ise tapuyu geri vermek için 1.000.000,00 TL talep ettiğini, davalılar ve dava dışı yönlendirenler hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, satışların gerçek olmadığını ve davalıların kötü niyetli olduğunu ileri sürerek taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, olmazsa bedelinin davalılardan tahsilini, davacının adli yardımdan faydalanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... ... cevap dilekçesinde; vekaletnamede satış bedelini belirleme yetkisi verildiğini, davacının da belirttiği üzere taşınmazın ...'a 340.000,00 TL karşılığında devredildiğini ve kendisine ödenen bu bedelin asile teslim edildiğini, hisseli ve ipotekli olan taşınmazın değerinin düşük olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde; taşınmaz değerinin, üzerindeki hak mahrumiyetleri ve taşınmazın hisseli olması nedeniyle 340.000,00 TL olarak belirlendiğini ve tarafından ödendiğini, müteahhitlik yapan davacının paraya sıkıştığı için ipotekli taşınmazını satmak istediğinin ... tarafından kendisine bildirildiğini, kararlaştırılan bedelin davacı tarafından kabul edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davalının taşınmazı ...'dan 1.000.000,00 TL bedelle satın aldığını, ayrı ayrı 250.000,00 TL, 70.000,00 TL, 72.500,00 TL’lik kısımlarını 3 farklı otomobil devretmek suretiyle, ayrı ayrı 15.000,00 TL, 20.000,00 TL, 80.000,00 TL’lik kısımlarını muhtelif çeklerle, 350.000,00 TL'lik kısmını 7 62... parsel sayılı taşınmazını devrederek 142.500,00 TL'sini ise davalı ...'e nakit olarak verdiğini, ...'den alınan ibranamenin bulunduğunu, davalının iyi niyetli olduğunu, iddiaların dayanaksız olduğunu, davacının davalının abisi ...'ı arayarak taşınmazı geri istemesi üzerine taşınmazın toplam maliyetinin karşılanmasının talep edildiğini, davacının ise davalıyı tehdit ettiğini, davalının dava dışı ... isimli kişinin de hissesini satın aldığını, davacı hakkında dolandırıcılık nedeniyle çok sayıda ceza davasının bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyanın işlemden kaldırıldığı 23.11.2021 tarihinden itibaren 3 aylık yasal süre içerisinde yenilenmediği gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesinde dava değerinin 10.000,00 TL olarak gösterildiği, keşif sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmazın dava tarihindeki değerinin 1.640.155,71 TL olarak belirlendiği, aradaki fark için harç yatırılmadığı, Mahkemece harç tamamlanıncaya kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ve 3 aylık süre içerisinde de harç yatırılarak dava yenilenmediğinden davanın HMK'nın 150. maddesine göre açılmamış sayılmasına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; adli yardım talebinin reddine ilişkin verilen kararın hukuka aykırı olduğunu ve hak arama özgürlüğünü kısıtladığını, fakirlik belgesi, davacı aleyhine başlatılmış icra takipleri ve müteahhitlik yaptığı işlerinin battığına dair belgelerin adli yardım kararına hükmolunması için yeterli olduğunu, davacı üzerine kayıtlı 14 adet taşınmaz ve 1 adet aracın resmiyette davacı adına olmasına rağmen gerçekte tamamının satıldığını ancak hacizler yüzünden hak sahiplerine devredilemediğini, davacının hacizler nedeniyle kardeşinin yanında misafir olarak kaldığını, herhangi bir işle iştigal etmediğini, dost ve akrabalarının yardımıyla geçindiğini, hakkında 30 adet icra takibinin bulunduğunu, sosyal ve ekonomik durum araştırması yapılmadığını, davacının ihtiyari olarak vekille temsil edilmesinin adli yardım kararının reddine gerekçe gösterilmesinin isabetsiz olduğunu belirterek adli yardım talebinin ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, inançlı temlik hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 10.01.2018 tarihli vekaletnameyle davalı ... ...'yı davaya konu taşınmazın satışı hususunda yetkilendirdiği, davacı adına kayıtlı 3 31... parsel sayılı arsa vasfındaki taşınmazın davacıya vekaleten davalı ... tarafından 12.01.2018 tarihinde davalı ...'e satıldığı, davalı ... tarafından da 15.03.2019 tarihinde diğer davalı ...'e satış suretiyle devredildiği, davanın 27.10.2020 tarihinde adli yardım talebiyle açıldığı, adli yardım talebinin reddine dair karara yapılan itirazın reddedildiği, peşin harç ve başvuru harçlarının yatırıldığı, 21.09.2021 tarihli duruşmada eksik harcı tamamlamak üzere davacı vekiline süre verilerek ihtarda bulunulduğu, davacı tarafın yeniden adli yardım talebinde bulunması üzerine talebin reddine dair verilen karara yapılan itirazın da reddedildiği, davacı tarafa yeniden verilen kesin süre içerisinde harcın ikmal edilmediği, dosyanın 23.11.2021 tarihinde eksik harcın ikmal edilmemesi nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği ve 3 ay içerisinde yenilenmediği anlaşılmıştır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 345,55 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına
04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı ... vd. vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.11.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.