Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/460 K.2025/4892

1. Hukuk Dairesi         2024/460 E.  ,  2025/4892 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1537 E., 2023/1743 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2020/886 E., 2022/259 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı adli yardımlı davalı ... vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 04.11.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davalı ... vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 69 23... parsel sayılı taşınmazda bulunan 11 numaralı bağımsız bölümün 2003 yılında davacı adına tescil edildiğini, davacı ve davacının ablası ... ile ...'in yanında çalışan ... arasında varılan anlaşma uyarınca taşınmazın 2008 yılında ...'a devredildiğini, bu devirdeki amacın devir sırasında davalı ... tarafından kullanılacak kredinin davacı ve ablası ...'e verilmesi olduğunu, taraflarca kredi borcunun bitiminde taşınmazın iade edileceğinin kararlaştırıldığını, davalı ... tarafından Vakıflar Bankasından kredi kullanıldığını ve 30.10.2008 tarihinde taşınmaz üzerine ipotek tesis edildiğini, söz konusu kredi borçlarının davacı ve ... tarafından ödendiğini, bir dönem kredi borcunun ödenememesi üzerine ipotek alacaklısı banka tarafından İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2015/5234 Esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi başlatıldığını, bu icra dosyasındaki borcun da 19.04.2016 tarihinde ... tarafından ödendiğini, söz konusu kredi borcu kapatılmasına rağmen davalı ...'ın ...'den alacaklı olduğunu ileri sürerek taşınmazı devretmeye yanaşmadığını, bilahare davalı ...'ın diğer davalı ... ile anlaşmalı şekilde dava dışı ...'in sözde borcunu ödemek suretiyle dava konusu taşınmazı devraldığını, davalılar arasındaki temlikin taşınmazın asıl sahibi olan davacıya iadesini imkansız kılmak amacıyla gerçekleştirildiğini ileri sürerek dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, mümkün olmaması halinde taşınmaz bedelinin tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davanın hukuki ve maddi dayanağı olmadığını, davanın zamanaşımına uğradığını, davalı ...'ın ...'in yanında çalıştığını, ...'in ekonomik sıkıntıları nedeniyle dava konusu taşınmazın davalı ...'a satıldığını, dava konusu taşınmaz için çekilen kredinin davalı ... tarafından ödendiğini, birçok kez bu ödemelerin işvereni ... tarafından maaşından kesilerek ödendiğini, dava konusu taşınmazın davalılar arasında muvazaalı şekilde temlik edildiği iddiasının gerçeği yansıtmadığını, taşınmazın davalı ... tarafından satışa çıkartılması üzerine diğer davalı ... tarafından bedeli mukabilinde satın alındığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ...'ın davacının ablası olan ...'in şirketinde uzun bir süre çalıştığı, ...'in işlerinin kötü gitmesi üzerine kredi ihtiyacı doğduğu, bu amaçla davacının maliki olduğu dava konusu taşınmazın davalı ...'a devri yoluna gidildiği ve davalı ... adına kredi çekildiği, bu kapsamda davalı ... ile davacı arasında gerçek bir satış olmadığı, kullanılan kredinin borçlarının davacı ... ve davacının kardeşi ... tarafından ödendiği, buna ilişkin banka dekontlarının mevcut olduğu, davalı ... tarafından herhangi bir ödeme dekontu ibraz edilemediği, taşınmazın alım sürecinde kullanılan kredi borçlarının düzenli ödenmemesi nedeniyle İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2015/5234 esas sayılı dosyasında ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile başlatılan takipte taşınmazın satışı yapılmadan önce bakiye icra borcunun dava dışı ... tarafından ödendiği ve dosyanın kapatıldığı, davalı ...'ın emanetçi konumunda bulunduğu, öte yandan dava dışı ...'in davalı ...'a iş ilişkileri gereği 40.000,00 TL borçlu olduğu, bu borcun ödenmemesi üzerine davalı ...'ın alacağını tahsil amacıyla dava konusu taşınmazı davalı ...'a temlik ettiği, davalı ...'ın emanetçi konumunda olduğunun davalı ... tarafından bilindiği, davalı tarafça takas mahsup def'i öne sürülmüş ise de davalının alacağının muhatabının dava dışı ... olduğu ve ...'den olan alacağın davacıya karşı öne sürülemeyeceği belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dava konusu taşınmazın 30.10.2018 tarihinde davalı ...'a devredildiği, davalının banka kredisi kullandığı ve taşınmazın tapu kaydına aynı tarihte ipotek tesis edildiği, taşınmazın ipotekli şekilde 02.08.2015 tarihinde diğer davalı ...'a devredildiği, davacının banka kredi taksit ödemelerine ilişkin banka dekontları ibraz ettiği, kredi borcunun ödenmemesi üzerine ipotek alacaklısı banka tarafından İstanbul 10. İcra Müdürlüğünün 2015/5234 esas sayılı dosyasında başlatılan icra takibinde dosya borcunun davacının ablası ... tarafından ödendiği, ipoteğin 03.03.2017 tarihinde terkin edildiği, davacının sunduğu ödeme makbuzları ile davacının ablasının yaptığı ödemenin yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğu, bu kapsamda dinlenen tanık beyanlarının davacının iddiasını doğruladığı, eldeki davada 10 yıllık zaman aşımı süresinin inanç gösterilenin borcunu yerine getirmeyeceği konusundaki tavrının ortaya çıkması ile başlayacağı, bu tarihin ise eldeki dava açısından taşınmazın davalı ...'e devir tarihi olduğu ve dava tarihi itibarıyla 10 yıllık sürenin dolmadığı, yazılı delil başlangıcı sayılan belgeler ile tanık anlatımları uyarınca taşınmazın inanç ilişkisi kapsamında davalı ...'a devredildiği, kredi borcunun ödendiği, davalı ...'ın diğer davalı ve davacının ablasını tanıdığı, taşınmazı üzerindeki ipotek kaydı ve borcu ile devir aldığı, ipotek borcunun takip sonrası davacının ablası ... tarafından ödendiği, davalı ...'ın iyi niyetli üçüncü kişi konumunda bulunmadığı belirtilerek davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.
2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, İlk Derece ve Bölge Adliye Mahkemesince yapılan incelemede davalı ...'ın davacının kardeşi ...'den alacaklı olduğu hususunun gözardı edildiğini, taraflar arasında yazılı bir inanç sözleşmesi bulunmadığını buna rağmen tanık beyanlarının hükme esas alınmasının isabetsiz olduğunu, dava konusu taşınmazın davalı ...'ın alacağı karşılığında kendisine devredildiğini, dava konusu taşınmazın davalı ...'dan önce dava dışı üçüncü kişiye satılacağını ancak son anda bir pürüz oluşması nedeniyle satışın ...'a yapıldığını, davalı ... tarafından diğer davalı ...'a 100.000,00 TL ödendiği ayrıca ipoteğin kaldırılması için 30.000 Avro daha ödendiğini, Mahkemece olayların merkezinde yer alan ...'in beyanlarının gözardı edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, inançlı işlem hukuki nedenine dayalı tapu iptali - tescil olmazsa bedel istemine ilişkindir.
Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması HMK'nın 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 69 23... parsel sayılı taşınmazda bulunan 11 numaralı bağımsız bölümün davacı adına kayıtlı iken 30.10.2008 tarih ve ... yevmiye numaralı satış işlemiyle 20.000,00 TL bedelle davalı ... adına tescil edildiği aynı tarihte ... yevmiye numaralı işlemle dava konusu taşınmaz üzerinde .... lehine 496.000,00 TL bedelli ipotek tesis edildiği ipotek borçlusunun davalı ... olduğu, davalı ...'ın temlik aldığı taşınmazı 02.09.2015 tarih ve ... yevmiye numaralı işlemle taşınmaz üzerindeki ipotekle birlikte davalı ...'a 100.000,00 TL bedelle temlik ettiği, dava konusu bağımsız bölümün tapu kaydı üzerindeki ipoteğin 03.03.2017 tarih ve 3912 yevmiye numaralı işlemle terkin edildiği anlaşılmaktadır.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Davalı ... adli yardımdan yararlandığından; başlangıçta alınmayan 1.175,70 TL temyiz başvuru harcı ile 53.182,36 TL onama harcının temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,
04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davacı vekili için 40.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden davalı ...'dan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
04.11.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.