Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/5661 K.2025/4805

1. Hukuk Dairesi         2024/5661 E.  ,  2025/4805 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/934 E., 2024/1761 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2023/569 E., 2024/76 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının oğulları olan davalılar tarafından okuma-yazma bilmemesi ve yaşlılığından faydalanılarak hile ile dava konusu taşınmazda kat mülkiyeti kurulduğunu ve dava konusu 2 adet bağımsız bölümün arsa paylarıyla davalı oğulları tarafından devralındığını, davacının binanın ve arsanın 14 çocuğunun üzerine tescil edildiğini sandığını, devir sırasında davalıların, taşınmazlardan dava dışı 12 kardeşlerinin de yararlanacağını söyleyerek davacıyı aldattıklarını, davacının işlemin hileli olduğunu ve taşınmazın tüm çocukları üzerine tescil edilmediğini 2019- 2020 yıllarında öğrendiğini, zira bu tarihlerde taraflar arasındaki husumet ve ceza davalarının başladığını, davanın hak düşürücü süre içinde açıldığını, davalıların davacı babalarına bedel ödemediklerini, işlemin muvazaalı olduğunu belirterek dava konusu 2 nolu bağımsız bölümün arsa payıyla birlikte davalı ... adına tapu kaydının iptali, 3 nolu bağımsız bölümün arsa payıyla birlikte davalı ... adına tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı ... 22.03.2021 tarihli ön inceleme duruşmasındaki beyanıyla; davacının okuma-yazması olmadığını, sadece 2 adet daireyi kendilerine vermek istediğini, davacının arsanın tamamının kendilerine verileceğini bilmediğini, davayı kabul ettiğini bildirmiştir.
2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 1 yıllık hak düşürücü süre ve zamanaşımının geçtiğini, davacının okur-yazar olduğunu, davalı ...'in davacıdan aldığı daireyi kendi parasıyla inşa ettiğini, bedelini davacı babasına ödediğini, davacı ve davalılar arasında başlayan husumet ve ailevi sorunlar nedeniyle eldeki davanın haksız olarak açıldığını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 13.12.2021 tarihli kararıyla; davanın kısmen kabulü ile kısmen reddine, davalı ... yönünden davanın kabulüne, davalı ... yönünden davanın TBK'nın 39. maddesindeki 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açılmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmiştir.
IV. KALDIRMA KARARLARI VE SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Kaldırma Kararı
İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı vekil tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 16.10.2023 tarihli kararıyla; hak düşürücü sürenin tespiti için davacı ile davalılar arasındaki 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir dosyalarının (2019/166 D.İş, 2020/3 D.İş ) ve ceza dosyalarının (2020/147 E., 2020/167 E.) incelenmesi ve hileyi öğrenme tarihinin tespiti gerektiği, ayrıca Mahkemenin hem hak düşürücü süreden davanın reddine karar verip hem de davanın ispatlanıp ispatlanmadığı hususunda esası incelemesinin çelişkili ve hatalı olduğu, davalı ...'ın davayı ön inceleme duruşmasında kabul ettiği halde Harçlar Kanunu'nun 22. maddesi uyarınca aleyhine nispi karar harcının 1/3'üne hükmedilmesi gerektiği halde tamamına hükmedilmesinin kamu düzenine aykırı olduğu, davalı ... yönünden verilen kabul kararında davalının kabul beyanı gerekçesinin yazılmaması ve Erkan adına kayıtlı 3 nolu bağımsız bölümün tapu kaydının iptali ile yetinilmesi gerekirken hatalı şekilde 1/3 arsa payının da iptaline karar verilmesinin infazda tereddüt yaratacağı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Kaldırma Kararı Sonrası Verilen Karar
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı ... yönünden davanın kabul beyanı nedeniyle kabulüne, davalı ... yönünden ödeme savunmasının yazılı şekilde ispatlanamadığı, davalı ... tarafından yemin deliline dayanıldığı, davacıya yemin teklif edildiği ve davacının yemini eda ettiği, kaldırma kararı uyarınca incelenen ceza dosyaları (2020/167 E., 2020/147 E.) ve 6284 sayılı Kanun uyarınca tedbir dosyalarında yer alan tehdit, yaralama gibi olayların suç tarihlerinin (04.11.2019, 15.11.20 19... .12.2019) davacının hileyi öğrendiği tarih olarak kabul edilmesi gerektiği, davacının durup dururken oğlunu evden çıkarmak istemesi ve tehdit etmesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu, bu tarihlere göre davanın 12.10.2020 tarihinde 1 yıllık hak düşürücü süre içinde açıldığı, davacının başka çocukları da olduğu, taşınmazları davalılara kendi rızasıyla devretmediği, devrederken hataya düştüğü, taşınmazın arsa payının oldukça geniş olduğu, bu durumu öğrenince davalılardan taşınmazını geri istediği, devir işleminin davacının iradesinin yanıltılması nedeniyle geçersiz olduğu gerekçesiyle dava konusu bağımsız bölümlerin davalılar adına tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline, davalı ...'dan 1/3 oranında 9.031,70 TL karar harcının Hazineye irat kaydına, davalı ...'den 27.905,11 TL karar harcının Hazineye irat kaydına karar verilmiştir.
V. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; kaldırma kararının gereklerinin yerine getirildiği, delillerin toplandığı, gerekçede hata edilmediği, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A.Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını, ceza dosyalarındaki ailevi husumetlerin öğrenme tarihi sayılmayacağını, davacının okur yazar olduğunu, zira satışın tanıklar huzurunda yapılmadığını, dava konusu bağımsız bölümü davalı ...'in parasıyla yaptırdığını, bedelin davacıya ödendiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, hile hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Somut olayda; Ağrı ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde kain 3 84... parsel sayılı 3 katlı betonarme bina ve arsası vasıflı 1.978,63 metrekare yüz ölçümlü ana taşınmazda 15.02.2011 tarihinde kat irtifakı kurulduğu, 1/3'er arsa paylı 1, 2 ve 3 nolu bağımsız bölümlerin davacı adına tescil edildiği, davacının 21.02.2011 tarihli ve 654 yevmiye sayılı aynı satış işlemiyle dava konusu 2 nolu bağımsız bölümü oğlu davalı ...'a; 3 nolu bağımsız bölümü de diğer oğlu olan davalı ...'a 3.500'er TL bedelle sattığı, 2 nolu bağımsız bölümün ... tarafından önce 17.03.2013 tarihinde dava dışı ...'a, ... tarafından da 17.05.2019 tarihinde tekrar davalı ...'e satıldığı, davalı ...'ın ön inceleme duruşmasında davayı kabul ettiği, davalı ...'ın 3 nolu bağımsız bölüm yönünden davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmemesi sebebiyle 3 nolu bağımsız bölüm yönünden kararın kesinleştiği anlaşılmaktadır.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup özellikle hile hukuki sebebine dayalı davanın ispatlandığının anlaşılmasına göre davalı ... vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 20.318,30 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalı ...'tan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.