Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2720 K.2025/3922

1. Hukuk Dairesi         2024/2720 E.  ,  2025/3922 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/2043 E., 2024/240 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Marmaris 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/230 E., 2022/139 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 23.09.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde temyiz eden davacı vekili Av. .. ... ile temyiz edilen davalı Hazine vekili Av. ... ... .. geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 3 66... parsel sayılı taşınmazın davacıya babası tarafından verildiğini, taşınmazda 40... zeytin, 100’ün üzerinde ceviz ağacı olduğunu, çekişmeli taşınmazın 50 yıldan fazla süredir davacının zilyetliğinde bulunduğunu ve ezelden beri tarım arazisi olduğunu belirterek tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini, olmadığı takdirde taşınmaz üzerinde bulunan zeytin ve ceviz ağaçlarının davacıya ait olduğunun tapuya şerhini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine temsilcisi cevap dilekçesinde; davada hak düşürücü sürenin geçtiğini ve davada kesin hüküm bulunduğunu, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların tüp halinde getirilerek dikildiğini, taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı tarafından dava konusu taşınmaza ilişkin olarak Hazine aleyhine Kadastro Mahkemesinin 2009/290 Esas sayılı dava dosyası ile tespite itiraz davası açıldığı, yapılan yargılama sonucu davaların reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği gerekçesi ile tapu iptaline yönelik davanın kesin hüküm nedeni ile reddine karar verilmiş, davacı tarafça Hazine adına kayıtlı taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların davacıya ait olduğunun tespiti ve tapuya şerhine yönelik talep bakımından yapılan değerlendirmede; Türk Medeni Kanunu'nun 718. maddesinde taşınmaz mülkiyetinin kapsamının “arazi üzerindeki mülkiyet,kullanılmasında yarar olduğu ölçüde,üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını da kapsar. Bu mülkiyetin kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer” şeklinde düzenlendiği, madde hükmüne göre taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların davacıya aidiyeti yönünde karar verilmesinin mümkün olmadığı gerekçesi ile bu yöndeki davanın da reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; aynı taşınmazla ilgili Marmaris Kadastro Mahkemesinin 2009/290 Esas, 2010/302 Karar sayılı dosyasında taraflar arasında yargılama yapıldığı ve taşınmazın davalı ... adına tesciline ilişkin verilen kararın kesinleştiği ve mülkiyet iddiası ile açılan davada, çoğun içinde azı da vardır kuralı karşısında, muhtesatlara ilişkin talebin de Mahkemece değerlendirilip davanın reddine karar verilmesi ile taraflar arasında 6100 sayılı HMK'nın 303. maddesinde düzenlenen kesin hüküm şartlarının gerçekleştiği gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmesinin isabetli olduğu belirtilip davacılar vekilinin istinaf isteminin reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Nedenleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava dilekçesini tekrar etmiş, verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Muğla Valiliğinin 06.12.2004 tarihli yazısı ile de dava konusu taşınmazın davacı tarafından kullanıldığının tespit edildiğini, Mahkemece keşif yapılmadan ve çekişmeli taşınmaz üzerindeki ceviz ve zeytin ağaçlarının davacıya ait olduğu hususu araştırılmadan karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali - tescil istemine ilişkindir.
Kadastro sonucunda, ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 3 66... parsel sayılı taşınmaz hükmen Hazine adına kayıtlanmıştır.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun/HMK) 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davalı Hazine vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
23.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.