Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/1668 K.2025/3752

1. Hukuk Dairesi         2024/1668 E.  ,  2025/3752 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 1993/174 E., 2015/239 K.
Mahkeme kararı, süresi içinde davalılar Hazine temsilcisi, ... vekili ile davacı ... müdahil davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.
I. DAVA
Davacılar ... ve müşterekleri vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi, .... köyünde bulunan 290 parsel sayılı taşınmazın ... Kadastro Mahkemesinin 1991/12 Esas sayılı dava dosyasında dava konusu olup tescil harici bırakıldığını, dava konusu taşınmazın davacılara ait olup ... Barajı altında kaldığından kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin bankaya bloke edildiğini belirterek dava konusu taşınmazın mülkiyetinin davacılara ait olduğuna karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya müdahil olmak isteyen ....ve müşterekleri vekili; dava konusu taşınmazın müdahale talep edenlerin kök murisi adına tapuda kayıtlı olduğunu ve taşınmazın kendilerince kullanıldığını, köyde meydana gelen olaylar nedeniyle asli müdahale talep edenlerin köyden göç etmeye zorlandığını, arazilerini ise Doğanların kullanmaya başladığını belirterek dava konusu taşınmazın mülkiyetinin asli müdahale talep edenlerde olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya müdahil olmak isteyen .... vekili, dava konusu taşınmazın davacılarla birlikte müdahale talebinde bulunan ....’a murisi....’dan intikal ettiğini belirterek çekişmeli taşınmazın mülkiyetinin 1/6 oranında ....’da olduğunun tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
Davaya müdahil olmak isteyen ....mirasçıları vekili, dava konusu taşınmazda müdahale talep edenlerin de miras hakkı bulunduğunu belirterek müdahale talep edenlerin hisselerinin adlarına tespitini talep etmiştir.
Davaya müdahil olmak isteyen .... mirasçıları vekili, dava konusu taşınmazda müdahil olmak isteyenlerin de murislerinden kalma hisseleri bulunduğunu belirterek davaya müdahil olmak istemiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili davanın reddini istemiştir.
... vekili, davacının talebinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, çekişmeli taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altında olduğunu, davacının dava konusu taşınmaza zilyet olmadığını belirterek davanın reddini istemiş, davacılar tarafından ileride aleyhlerine tazminat davası açılması suretiyle hukuki ilişki doğacağından davaya müdahale talep etmiştir.
III. MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararıyla; davacılara murisleri ...’dan intikal eden .... köyü 267 parsel sayılı taşınmazdan 100 dönümlük kısmın ...mirasçıları adına tescil edildiği, davacıların murisleri ...zilyetliğine dayanılarak belgesizden 100 dönüm yerin adlarına tescil edildiği bu durumda dava konusu olan ... köyü 290 parsel ile ... köyü 267 parselin aynı çalışma alanı içerisinde oldukları, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince davacıların eklemeli zilyetlik ile aynı çalışma alanında 267 parsel sayılı taşınmazdan 100 dönümlük kısım adlarına tescil edildiğinden dava konusu 290 parsele ilişkin norm sınırlarının aşılmasının sözkonusu olacağı ancak dava konusu taşınmaza ilişkin dosya içerisinde bulunan vergi kaydında .... kızı ... ve ... oğlu ... ve ... oğlu ... adlarına dava konusu taşınmaza ilişkin vergi kaydı bulunduğu, vergi kaydında hisse oranlarının belirtilmediği, taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen tanıklar ve mahalli bilirkişi bayanlarından da davacıların murisi ... ... taşınmazı başkasından satın aldığını duymadıklarını, taşınmazı hep ...ve mirasçılarının kullandığı, ... ... 1/3 oranında hisse için vergi ödediği, vergi kaydında bulunan diğer kişilerden taşınmazın satın alındığının davacılar tarafından ispatlanamadığı gerekçesi ile vergi kaydı bulunan 1/3 oranında hisse için davanın kabulüne davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, çekişmeli taşınmazın mülkiyeti 7488 pay kabul edilerek mülkiyetin payları oranında ...ve müşterekleri adına tespitine karar verilmiştir.
Davacılar ... ... ve müşterekleri vekili 29.03.2017 havale tarihli dilekçesi ile karar ilamında davacılar kısmında yazılan yaklaşık 181 kişinin dosyanın tarafı olmadığını, davalılar kısmında yazılan bir kısım kişilerin de dosyanın tarafı olmadığını, davacılardan ... ... ve ... ....’a pay verilmediğini, bir kısım payların açıkta bırakıldığını, hükmün infaz kabiliyetinin bulunmadığını belirterek hükmün tavzihini talep etmiştir.
Mahkemenin 28.04.2022 tarihli kararıyla; Mahkemenin tavzih yoluyla hükme ekleme yapamayacağı, hükümden bir şey çıkaramayacağı ve hükmü değiştiremeyeceği gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.
Davacılar........ ve müşterekleri vekili 05.10.20 23... .11.2023 havale tarihli dilekçeleri ile; karar ilamında davacılar kısmında yazılan yaklaşık 181 kişinin dosyanın tarafı olmadığını, davalılar kısmında yazılan bir kısım kişilerin de dosyanın tarafı olmadığını, kararın bu şekilde tebliğe çıkarılması halinde büyük külfetler doğuracağını, hükmün infaz kabiliyetinin olmadığını belirterek hükmün tashihini istemiş, 04.12.2023 hakim havale tarihli karar ile; benzer taleple ilgili 28.04.2022 tarihinde temyiz yolu açık olmak üzere karar verildiği açıklanarak mükerrer talebin yeniden değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı ... asli müdahiller vekili temyiz dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, Mahkeme gerekçesinin yerinde olmadığını, davada 3402 sayılı Kanun’un 14. maddesi değil, 766 sayılı Kanun’un 33. maddesinin uygulanması gerektiğini, kararın çelişkili olduğunu, kök muris ... oğlu ...’un hissesinin 7488 pay kabul edilmesine rağmen mirasçılara 1976 pay tevzi edildiğini, bakiye 5512 payın hüküm dışı muallakta kaldığını, davacılardan .....’a hiç pay verilmediğini, ......’ın kardeşlerine pay verildiği halde .....’a pay verilmediğini, karar başlığında davacı ... davalı olmayan kişilerin isimlerinin yer aldığını, tavzih ve tashih taleplerinin reddedildiğini, eksik araştırma ile hukuka aykırı karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.
Davalı ... temsilcisi; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
Davalı ... vekili; kendileri açısından davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, Mahkemece pafta başında keşif yapılmasının usule aykırı olduğunu, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, mülkiyetin tespiti istemine ilişkindir.
Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan 290 parsel sayılı taşınmaz Kadastro Mahkemesi kararı ile tespit harici bırakılmıştır.
Mahkemece yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuş ise de davada taraf olanlar usulünce karar başlığında gösterilmemiş, payı paydasını tutmayan, infazı kabil olmayacak şekilde hüküm kurulmuş, dava konusu taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile hüküm kurulamaz.
Hâl böyle olunca; sağlıklı sonuca varılabilmesi için Mahkemece, dava konusu taşınmazın ve dava konusu taşınmaza komşu parsellerin kadastro tespit tutanaklarının onaylı suretleri ve dayanakları (denetime elverişli, birbirini takip eder ve okunaklı şekilde) ile dava konusu iseler dava dosyaları eksiksiz olarak getirtilmeli, Harita Genel Müdürlüğü WEB sitesinin harita sorgulama sayfasına girilerek taşınmazların bulunduğu bölgeyi kapsayacak şekilde hangi yıllara ait hava fotoğrafı bulunduğu araştırılıp belirlenmek ve (denetimin sağlanması bakımından) ilgili sayfanın çıktısı dosya arasına alınmak suretiyle buradan elde edilen verilere göre tespit tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ilişkin farklı dönemlerde çekilmiş stereoskopik ve bindirmeli hava fotoğraflarının en az üç tanesi tarihleri açıkça yazılmak suretiyle Harita Genel Müdürlüğünden, bu fotoğraflardan yararlanılarak üretilmiş memleket haritaları ile en eski ve yeni tarihli uydu fotoğrafları ise ilgili kurumlardan getirtilmeli, 3402 sayılı Kanun'un 14 . maddesi uyarınca, davacılar, asli müdahiller ve mirasbırakanları adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Tapu Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğü ile Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüğünden ayrı ayrı sorularak varsa bu şekilde tespit edilen taşınmazların kesinleşme durumlarını da gösterir biçimde tespit tutanaklarının onaylı örnekleri, kesinleşmiş olanların kadastro sonucu oluşan tapu kayıtları, hükmen kesinleşenler bulunmakta ise tescil ilamları getirtilerek dosya içine konulmalı, taşınmaz bölümünün hangi tarihte sular altında kaldığı, bu yerle ilgili olarak taşınmazın su altında kalmadan önce film ve fotoğraflarının çekilip çekilmediği sorulmalı, tüm belge ve fotoğraflar dosya arasına getirtilmeli, nizalı taşınmazın daimi nitelikte sular altında kaldığı anlaşıldığından keşif yapılmasına gerek olmaksızın kadastro paftası üzerinde büro incelemesi yapılmalıdır.
Yapılacak büro incelemesi sırasında, kadastro paftaları ve uydu fotoğraflarından da yararlanılmak suretiyle dayanak vergi kaydı okunup hudutlar mahalli bilirkişilere zeminde tek tek göstertilmeli, bilirkişilerin gösteremediği hudutların tespiti için davacı tarafa tanık dinletme imkanı sağlanmalı, bu şekilde vergi kaydının dava konusu taşınmazı köy, mevki ve hudutlar itibariyle kapsayıp - kapsamadığı kesin olarak belirlenmelidir. Yerel bilirkişi ve tanıklardan nizalı taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden - kime ne suretle intikal ettiği, kim tarafından ne sıfatla ve ne şekilde kullanıldığı, taşınmazın imar-ihya edilip edilmediği, edilmişse imar-ihya faaliyetinin ne zaman tamamlandığı hususları etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, beyanlar komşu parsel tutanak ve dayanakları ile denetlenmelidir.
Ziraat mühendisinden, taşınmazın su altında kaldığı da gözetilerek hava ve uydu fotoğraflarından yararlanılmak suretiyle taşınmazın toprak yapısını ve niteliğini, zirai durumunu, üzerinde sürdürülen zilyetliğin şeklini ve süresini, bitki örtüsünü, imar-ihyaya konu edilmişse özellikle imar-ihyanın tamamlandığı tarihi bildirir, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, bilimsel esaslara ve somut verilere dayalı ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınmalıdır.
Jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişisinden hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik inceleme yaptırılmak suretiyle dava konusu taşınmazın sınırını ve niteliğini, taşınmazda imar-ihya tamamlanmış ise tamamlandığı tarihi ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıcını, şeklini ve süresini belirtir şekilde rapor alınmalı, dava konusu taşınmazın konumunu hava ve uydu fotoğrafları üzerinde göstermesi istenmelidir.
Fen bilirkişisine ise incelemeyi takibe ve kayıt uygulamasını denetlemeye elverişli, dava konusu taşınmazı komşularıyla birlikte gösterir krokili rapor düzenlettirilmelidir.
Bundan sonra, toplanan ve toplanacak tüm delillere göre infazı kabil şekilde bir karar verilmesi ve davada taraf olanlar ve vekilleri karar başlığında doğru olarak gösterilerek gerekçeli kararın adlarına usulünce tebliğ edilmesi gerekirken bu hususlar göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme ile karar verilmiş olması isabetsizdir.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacılar ve asli müdahiller vekili, davalı ... temsilcisi ve davalı ... vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden davacı ... asli müdahillere iadesine,
Temyiz eden davalı ... davalı ... harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,
17.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.