Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2713 K.2025/3739

1. Hukuk Dairesi         2025/2713 E.  ,  2025/3739 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/1824 E., 2025/358 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/131 E., 2024/118 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde bulunan davacılara ait 49... /1 numaralı adresteki evler hakkında kamulaştırma kararı verildiğini, ancak evin bulunduğu alanın tescil harici olduğunu ve babaları tarafından 1967 yılında harici satım senediyle satın alındığını, o tarihten bu yana aralıksız babaları tarafından kullanıldığını, babalarının ölümüyle de davacılara kaldığını, açıklanan nedenlerle belirtilen taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacılar adına tapuya tescilini, üzerinde bulunan muhdesatların ise davacılar adına aidiyetine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu edilen taşınmazın ... Belediyesinin yetki alanında kaldığını, öncelikle davanın husumetten, mümkün olmaması halinde esastan reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tescil şartlarının ve kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescili şartlarının oluşmadığı gerekçesiyle sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın Kadastro Kanunu'nun 12/3. maddesi gereğince hak düşürücü süreden sonra açıldığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; davacıların 40 yıllık zilyetliklerini ispatlamalarına rağmen davanın reddedildiğini, kadastronun kesinleştiği tarih yönünden hatalı tespit yapıldığını, istinafın davanın niteliği yönündeki tespitinin de hatalı olduğunu, tanıklar ve bilirkişi raporlarıyla 1960 yılından bu yana taşınmazın aralıksız kullanıldığının ispatlandığını, muhdesatın aidiyeti konusunda taleplerinin değerlendirilmediğini öne sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil ile muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Kadastro sonucu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 82... parsel sayılı 2.827,10 metrekare taşınmaz "arsa" vasfıyla 19.07.1970 tarihinde tespit komisyon kararıyla 08.01.1987 tarihinde ... Belediye Başkanlığı adına tescil edilmiştir.
Hemen belirtilmelidir ki, dava konusu taşınmazın kadastro tespitinin kesinleştiği 08.01.1987 tarihi ile eldeki davanın açıldığı 18.03.2022 tarihi arasında 3402 sayılı Kanun′un 12/3. maddesinde belirlenen on yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği açıktır. Hak düşürücü süre dava şartı olduğundan yargılamanın her aşamasında re’sen gözetilmelidir.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacılar vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Alınması gereken harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
17.09.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.