Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/1268 K.2025/3516

1. Hukuk Dairesi         2024/1268 E.  ,  2025/3516 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2016/716 E., 2022/20 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Trabzon ili, ... ilçesi, ... köyünde yapılan kadastro çalışmaları sırasında ... ada 7 parsel sayılı taşınmazın davacıların babası adına, ... ada 21 parsel sayılı taşınmazın ise davalıların murisi ... adına tespit ve tescil edildiğini, davacıların babası adına tespit gören 7 parsel sayılı taşınmazın, doğusundan geçen ... Deresine kadar çıkması gerektiğini ancak kadastro çalışmaları sırasında davacıların murisinin taşınmazı ile ... Deresi arasına da yapılan kadastro çalışmaları sırasında davalıların murisi adına 2.420,76 m²'lik 21 numaralı parselin tespit gördüğünü belirterek dava konusu ... ada 21 Parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının iptal edilerek tahminen 2.000,00- 2.100,00 m²'lik kısmının davacıların murisi ... 'ın veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılar adına kayıtlı ... ada 7 parsel sayılı taşınmaza eklenmesini, mümkün olmadığı takdirde ayrı bir parsel oluşturularak davacıların hisseleri oranında tapuya tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar ..., ..., ..., ... ve ... cevap dilekçesinde; davanın iyi niyetli olmadığını, Osmanlı döneminden beri nizasız ve fasılasız kullanılan bir araziye açıldığını, 2001 yılındaki çalışmalar sonrasında bilirkişilerin beyanına dayanılarak tapu kayıtları zemine uygulanarak ... ada 21 parsel sayılı taşınmazın adlarına tespit gördüğünü, kadastro işleminden 10 yıl geçtikten sonra davanın açıldığını beyan ederek davanın reddini istemişlerdir.
III. MAHKEME KARARI , BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Mahkemenin 21.11.2013 tarihli ve 2012/353 Esas, 2013/569 Karar sayılı kararıyla; davacı dayanağı tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmaz bölümünü kapsadığı gerekçesiyle davanın kabulü ile; çekişmeli ... ada 21 parselde tapuya kayıtlı taşınmaz üzerinde yapılan keşif sonucu alınan 04.06.2013 tarihli fen bilirkişisi raporunda (B) harfi ile işaretli 641,33 metrekarelik kısmın ifrazı ile davalılar adına olan tapu kaydının iptaline, davacıların murisi ... mirasçıları adına payları oranında tesciline karar verilmiş; hüküm, davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 05.04.2016 tarih ve 2016/3997 Esas, 2016/3703 Karar sayılı kararıyla; eksik inceleme ile karar verildiği belirtilmiş, çekişmeli taşınmazlarla ilgili tapu kayıt uygulaması ve zilyetlik araştırması yapılması gereğine değinilerek karar bozulmuştur.
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; kadastro çalışmalarında davalı taşınmazına uygulanan tapu kayıtları ile davacının taşınmazına uygulanan tapu kayıtlarının davalının ... ada 7 ve davacının ... ada 21 nolu parselini kapsadığı ve bu alanın dere yatağı alanı olmadığı, dolayısıyla dosyaya sunulan 11.06.2020 tarihli raporda belirtilen, davalıya ait ... ada 21 parsel sayılı taşınmazın krokisinde (B) harfi ile gösterilen ve 1.036,03 m² olarak hesaplanan kısmın davacıya ait ... ada 60 (eski ... ada 7) parsel sayılı taşınmaza uygulanan tapu kayıtları kapsamında kaldığı, önceki hükmün davacı tarafından temyiz edilmediği gerekçesi ile davanın kabulüne; Trabzon ili, ... ilçesi, ... Köyünde bulunan ... ada 21 parsel sayılı taşınmazın 04.06.2013 tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 641,33 m²'lik kısmının davalı adına olan tapu kaydının iptali ve ifrazı ile aynı yer ... ada 7 parsele tevhidine, ... 'a ait ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/317 Esas, 2011/321 Karar sayılı veraset ilamındaki payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir.
IV. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, derenin yön değiştirdiğini, gösterilen sınırların gerçeği yansıtmadığını, bilirkişi raporlarının eksik olduğunu, kararın eksik incelemeye dayandığını belirterek bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava,kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Kadastro sonucu ... köyü çalışma alanında bulunan ... ada 21 parsel sayılı 2.420,76 metrekare yüz ölçümündeki taşınmaz tapu kaydı ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği nedeniyle ... oğlu ... adına tespit ve tescil edilmiştir.
Davacılar; tapu kaydı, irsen intikal ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine ve kendi taşınmazlarının eksik tespit edildiği iddiasına dayanarak çekişmeli taşınmazın tapu kaydının iptali ile bir bölümünün adlarına tescili istemiyle dava açmıştır. Mahkemece yazılı gerekçe ile hüküm kurulmuş ise de bozmaya uyulduğu halde gerekleri tam olarak yerine getirilmemiş, dava konusu taşınmazın dayanak tapu kayıtları kapsamında kalıp kalmadığı ve üzerinde sürdürülen zilyetliğin süre ve niteliği kesin olarak belirlenmemiş, keşifte mahalli bilirkişi olarak davacı tanığı dinlenmiş, fen bilirkişisinden tapu uygulamasını ve keşfi denetlemeye elverişli rapor alınmamış, davalılardan ... ve ... yargılama sırasında vefat etmelerine rağmen mirasçıları davaya usulünce dahil edilmemiştir. Bu şekilde eksik araştırma ve inceleme ile karar verilemez.
Hal böyle olunca; Mahkemece öncelikle yargılama sırasında vefat eden davalılar ... ve ... mirasçıları adına dava dilekçesi ekli, duruşma günü bildirir tebligat çıkartılarak davada taraf koşulu sağlanmalı, çekişmeli taşımaza ve davacılara ait ... ada 7 parsel sayılı taşınmaza komşu olan tüm taşınmazların kadastro tespit tutanak ve dayanakları getirtilerek dosyasına konulmalı, bundan sonra mahallinde yaşlı ve yöreyi iyi bilen şahıslar arasından seçilecek 3 kişilik yerel bilirkişi kurulu, taraf tanıkları ve teknik bilirkişi eşliğinde yeniden keşif yapılmalı, keşifte, davacı ve davalıların dayanak tapu kaydındaki hudutlar yerel bilirkişilerce zeminde gösterilmek suretiyle dayanak tapu kayıtlarının kapsamları belirlenmeli, kayıtlarda yazılı olup yerel bilirkişilerce zeminde gösterilemeyen hudutların tespiti için taraflara tanık dinletme imkanı sağlanmalı; dava konusu taşınmazın davacı ve davalı tarafın tutunduğu tapu kayıtlarından hangisinin kapsamında kaldığı duraksamasız belirlenmeli, her iki tarafın dayandığı tapu kayıtlarının çekişmeli taşınmazları kapsadığının anlaşılması halinde önceki tarihli, doğru temele dayanan ve hukuki değerini koruyan kayda değer verileceği gözetilmeli; yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazların sınırının neresi olduğu, taşınmazların kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, kim tarafından ne zamandan beri ve hangi hakka dayalı olarak hangi sınırlarla kullanıldığı, derenin yatak değiştirip değiştirmediği hususlarında ayrıntılı ve olaylara dayalı bilgi alınmalı; yerel bilirkişi ve tanıkların kayıtların uygulanması ve taşınmazların tasarrufu hususundaki beyanları komşu parsel tutanakları ve dayanakları kayıtlarla denetlenmeli; beyanlar arasında oluşabilecek çelişkiler gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle yöntemince giderilmeye çalışılmalı; çelişkinin giderilememesi halinde hangi beyana ne sebeple üstünlük tanındığı gerekçeli kararda tartışılıp açıklanmalı; teknik bilirkişiden tapu kaydının, varsa revizyon gördüğü parsellerin de dikkate alındığı, komşu parsellerin dayanağı kayıtların dava konusu taşınmaz yönünü ne okuduğunun belirlendiği ve kroki üzerinde işaretlenmek suretiyle taşınmazlar arasındaki sınır ile tapu kayıtlarının sınır denetiminin yapıldığı ve kayıtların kapsamının kesin olarak gösterildiği keşfi izlemeye imkan veren, ayrıntılı ve gerekçeli rapor ve kroki alınmalı; Mahkemece verilen önceki hükümle kesinleşen yönlerin taraflar arasında usuli kazanılmış hak oluşturduğu gözetilmeli ve bundan sonra toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.
V. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı ... vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'un 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA,
Peşin alınan harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine,
Dosyanın Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,
03.07.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.