Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2023/4688 K.2025/3461

1. Hukuk Dairesi         2023/4688 E.  ,  2025/3461 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/278 E., 2022/355 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalılar vekili tarafından duruşma istekli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 01.07.2025 Salı günü duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.
Belli edilen günde, temyiz eden davalılar vekili Avukat ... ile temyiz edilen davacı ... mirasçıları ... vd.vekili Avukat ... geldiler. Gelen vekillerin sözlü açıklamaları dinlendi, duruşmanın bittiği bildirildi. Temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı; mirasbırakan babası ...’nin maliki olduğu dava konusu ... ada 4 (eski ...), ... ada 2 ( eski ... ve ...), 1836 ada 15 (eski ...), ... ada 10 (eski ...), ... ada 11 (eski ...) parsel sayılı taşınmazları, mirastan mal kaçırmak amacıyla ve muvazaalı olarak davalı erkek çocuklarına temlik ettiğini, buna göre mirasbırakanın ... ada 4 parseli (eski ... parsel) 02.04.1985 tarihinde davalı oğulları ..., ... ve ...’e devrettiğini, ...’in de bu taşınmazdaki hissesini 02.01.2006 tarihinde çocukları davalı ... ve ...’a devrettiğini, davalı ...’in de hissesini 14.08.2007 tarihinde davalı oğlu ...’e devrettiğini, davalı ...’in de hissesini kendi çocuklarına devir yaptıktan sonra çocuklarının aralarında anlaşarak davalı ...’in oğlu olan davalı ...’e düşük bir bedelle devrettiklerini; dava konusu ... ada 2 parsel (eski ... ve ... parseller) sayılı taşınmazın da yine mirasbırakanın oğulları davalılar ..., ... ve ...’e devredildiğini, 1836 ada 15 (eski ...) parsel sayılı taşınmazda mirasbırakanın bir kısım hissesini davalı çocukları ..., ... ve ...’e devrettiğini, bu parselde bağımsız bölümler oluştuğunu, ... ada 10 parsel (eski ...) sayılı taşınmazın mirasbırakan tarafından 02.08.1978 tarihinde davalı oğulları ..., ... ve ...’e devredildiğini; ... ada 11 (eski ...) parsel sayılı taşınmazın mirasbırakan tarafından davalı ...’e devredildiğini; temlikler her ne kadar satış suretiyle yapılsa da mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğunu, devir için makul bir sebep bulunmadığını ileri sürerek dava konusu ... ada 4 (eski ...) parsel, ... ada 2 (eski ... ve ...) parsel, ... ada 10 (eski ...) parsel, ... ada 11 (eski ...) parsel sayılı taşınmazlar ile 1836 ada 15 (eski ...) parsel sayılı taşınmazda davalılar adına kayıtlı bağımsız bölümlerin tapu kayıtlarının iptali ile miras payının adına tescilini, olmazsa tenkisini istemiştir.
II. CEVAP
Davalılar ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili; mirasbırakanın herhangi bir mesleği ve geliri olmadığını, mirasbırakanın oğulları olan davalıların ise 13-14 yaşlarından itibaren çalışmaya başladıklarını ve kazandıkları parayı mirasbırakana teslim ettiklerini, davalı oğulların yurt dışına gittiklerinde de kazançlarını yine mirasbırakana gönderdiklerini, oğulların gönderdikleri paralar ile mirasbırakanın değişik zamanlarda taşınmazlar satın aldığını, emaneten taşınmazların mirasbırakan adına tescil edildiğini, daha sonra mirasbırakanın taşınmazları oğullarına iade ettiğini, mirasbırakanın şahsına ait olan malları ise hiçkimseye devretmediğini, halen adına kayıtlı taşınmazlar olduğunu, mirasbırakanın dava dışı iki parça taşınmazdaki paylarını davacının eşi olan dava dışı ...’a devrettiğini, mirasbırakanın oğulları ..., ... ve ...’e yaptığı devirler geçerli olduğundan sonraki devirlerin geçersizliğinin ileri sürülemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 05.11.2020 tarihli ve 2018/172 Esas, 2020/240 Karar sayılı kararıyla; dava tarihinden önce öldüğü anlaşılan davalı ... yönünden 04.12.2018 tarihli ara karar ile davanın tefrikine karar verilmiş olması nedeniyle eldeki davada davalı ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına, davacının davalı ...’in mirasçılarına karşı açmış olduğu ve eldeki dava ile birleştirilmesine karar verilen Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/112 Esas sayılı dosyasının da eldeki davadan tefrikine, dava konusu 1836 ada 15 parsel (eski 4232 parsel) sayılı, üzerinde kat mülkiyeti kurulu olan taşınmaz yönünden de davanın tefriki ile ayrı bir esasa kaydına, dava konusu ... ada 4 parsel (eski ... parsel), ... ada 2 parsel (eski ... parsel), ... ada 10 parsel (eski ... parsel), ... ada 11 parsel (eski ... parsel), ... parsel (eski ... parsel), ... parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazlar ve diğer davalılar yönünden temliklerin mirastan mal kaçırma amaçlı ve muvazaalı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile iptal tescile, eski ... parselin gitti parselleri olan ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların davalılar adına kayıtlı olmadığı gerekçesiyle bu parseller yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Adana Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 20.12.2021 tarihli 2021/558 Esas, 2021/1674 Karar sayılı kararıyla; mirasbırakana ait taşınmazların büyük bir kısmının davalı oğulları ile torunları üzerine geçtiği, dava konusu taşınmazların davalıların parası ile alındığı yönündeki savunmanın usulünce ispatlanamadığı, mirasbırakanın taşınmazlarını satması için makul bir neden bulunmadığı, bedeller arasında bariz fark olduğu, satış bedeli ödendiğinin de ispatlanamadığı hususları birlikte değerlendirildiğinde, temliklerin bedelsiz ve muvazaalı olduğu, İlk Derece Mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle HMK’nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
1. Bölge Adliye Mahkemesinin 20.12.2021 tarihli kararının süresi içinde davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece; “Dosya içeriği ve toplanan delillere, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye, delillerin takdirinin yerinde olmasına göre davanın kabulüne karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik yoktur. Davalılar vekilinin bu yönlere ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddine. Davalılar vekilinin sair temyiz itirazlarına gelince; davalı ...’nin dava tarihinden önce ölmesi nedeniyle eldeki davada 04.12.2018 tarihli ara karar ile onun yönünden davanın tefrikine karar verildiği, davacı tarafından ... mirasçılarına karşı açılan ve eldeki dava ile birleştirilmesine karar verilen Hatay 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/112 Esas sayılı dosyasının da eldeki davadan tefrikine hükümle birlikte karar verildiği açıktır. Hâl böyle olunca; davalı ... yönünden tefrik kararı verilip eldeki davanın karar başlığında da adı geçene yer verilmediğine göre, tefrik edilen dava hakkında karar verilemeyeceği hususu göz ardı edilerek davası tefrik edilen davalı ... yönünden eldeki davada karar verilmesine yer olmadığına şeklinde karar verilmesi doğru değildir. Öte yandan; dava konusu kök ... parsel sayılı taşınmazın gittisi olan ve kabul kapsamındaki ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar davalı ... adına kayıtlı olmayıp mevcut tapu kayıtlarına göre ... parsel sayılı taşınmazın davalı ... adına, ... parsel sayılı taşınmazın ise dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı olduğu anlaşılmakla bu taşınmazların davalı ... adına kayıtlıymış gibi hüküm kurulması doğru olmadığı gibi dava dışı 3. kişi adına kayıtlı olduğu anlaşılan ... parsel sayılı taşınmaz yönünden iptal tescile karar verilmesi doğru değildir. Kabule göre de, ... parsel sayılı taşınmazın yenileme ile ... ada 7 parsel numarasını aldığı gözetilmeksizin, infazda tereddüt oluşturacak biçimde eski parsel numarası üzerinden hüküm kurulması da doğru değildir.” gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılıp İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.
2. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; muris tarafından temliklerin mal kaçırma amacıyla muvazaalı olarak yapıldığı gerekçesiyle dava konusu ... ada 4 parsel (eski ... parsel), ... ada 2 parsel (eski ... parsel), ... ada 10 parsel (eski ... parsel), ... ada 11 parsel (eski ... parsel), ... ada 7 parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulü ile iptal-tescile, eski ... parselin gitti parselleri olan ... parsel ile, yine eski ... parselin gitti parselleri olan ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazların yenileme çalışmaları sonucu oluşan ... ada 5, 6, 8 parsel sayılı taşınmazların davalılar adına kayıtlı olmadığı gerekçesiyle bu parseller yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, murisin sağlığında 22 adet taşınmaz mal edindiğini, dava konusu temlikler dışında geriye muris adına kayıtlı 16 adet taşınmaz kaldığını, bu taşınmazların 2006 yılında tüm mirasçılara intikalinin yapıldığını, murisin davacı adına tapulanmak üzere iki adet taşınmaz verdiğini, murisin hiçbir zaman mal kaçırma kastıyla hareket etmediğini, murisin ölümü ile bıraktığı taşınmazların azımsanmayacak miktarda olduğunu,davacı tarafça iddianın ispat edilemediğini, murisin sağlığında mal varlığının küçük bir bölümünü mirasçılar arasında paylaştırdıktan sonra kalan büyük bölümünü üzerinde bıraktığını, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.
Dosya içeriği ve toplanan delillerden; 1912 doğumlu mirasbırakan ...’nin 10.09.1994 tarihinde, eşi ...’nin de 2004 yılında ölümü ile çocukları davacı ..., davalılar ... (1937 doğumlu), ... (1947 doğumlu), eldeki davadan tefrik edilen ... (1944 doğumlu), dava dışı ... ile ...’in mirasçı kaldıkları; ...’in dava tarihinden önce 08.09.2016 tarihinde ölümü ile eşi ... ile çocukları ..., ... ve davalı ...’in (1968 doğumlu) mirasçı kaldıkları; davalılar ... (1971 doğumlu) ve ...’ın (1973 doğumlu) davalı ...’in çocukları oldukları; davalı ...’in (1965 doğumlu) ise davalı ...’in oğlu olduğu anlaşılmaktadır.
Tapu kayıtlarının incelenmesinde;
- Dava konusu ... ada 4 parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın 280/560 payının mirasbırakan ... tarafından 5.3.1962 tarihinde, 1/4 payının da 13.11.1963 tarihli satış işlemiyle edinildiği, bu paylar mirasbırakan adına kayıtlı iken, mirasbırakanın bu paylarını 101/560’ar paylarla oğulları ..., ... ve ...’e 2.4.1992 tarihinde satış yoluyla temlik ettiği, ipkaen üzerinde bıraktığı 117/560 payı da 16.11.1993 tarihinde oğulları ..., ... ve ...’e satış yoluyla temlik ettiği, bu suretle adı geçenlerin 1/4’er pay maliki oldukları, eldeki davadan tefrik edilen ...’in 1/4 payını 16.11.1993 tarihinde davalı oğlu ...’ye satış yoluyla temlik ettiği, davalı ...’in 1/4 payını 10.02.2010 tarihinde 1/12'şer paylarla oğulları ... ve davalı ...’e satış yoluyla temlik ettiği, dava dışı ... ve ...’ın da paylarını 31.03.2017 tarihinde davalı ...’e satış yoluyla temlik etmeleri üzerine davalı ...’in bu taşınmazda 1/4 pay maliki olduğu, davalı ...’in ise 1/4 payını 02.01.2006 tarihinde 7/28 pay itibar ederek 2/28’er payını davalı oğulları ... ve ...’ye satış yoluyla temlik ettiği, 3/28 payı ipkaen üzerinde bıraktığı, neticeten bu taşınmazın çekişmeye konu 2/28 payının davalı ..., 2/28 payının davalı ..., 3/28 payının davalı ..., 1/4 payının davalı ..., 1/4 payının davalı ... adlarına kayıtlı olduğu;
- Dava konusu ... ada 2 parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın tamamı 29.09.1975 tarihli satış işlemiyle mirasbırakan adına kayıtlı iken, 20.02.1980 tarihli satış işlemiyle 3257/9515’er payı oğulları ... (tefrik edilen) ve davalı ...’e satış yoluyla temlik ettiği, 3001/9515 payı üzerinde bırakıp bu payı da 06.05.1980 tarihinde davalı oğlu ...’e satış yoluyla temlik ettiği;
- Dava konusu ... ada 10 parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın tamamı 29.07.1970 tarihli taksim işlemiyle mirasbırakan adına kayıtlı iken, 2.8.1978 tarihli satış işlemiyle bu taşınmazı 1/2'şer paylarla oğulları ... (tefrik edilen) ve davalı ...’e temlik ettiği;
- Dava konusu ... ada 11 parsel (eski ... parsel) sayılı taşınmazın tamamı 31.07.1951 tarihli ifraz işlemiyle mirasbırakan adına kayıtlı iken, 02.08.1978 tarihli satış işlemiyle çekişmeye konu 500/766 payını davalı oğlu ...’e temlik ettiği, 266/766 payını üzerinde bıraktığı, 08.09.1992 tarihli satış işlemi ile de dava dışı 266/766 payını dava dışı gelini ...’ye (... eşi) satış yoluyla temlik ettiği;
- Dava konusu kök ... parsel sayılı taşınmazın 5900/12900 payı 12.09.1975 tarihli satış işlemiyle mirasbırakan adına kayıtlı iken, 20.02.1980 tarihli satış işlemiyle 2950/12900’er paylarla oğulları ... ve ...’e temlik ettiği, oğul ...’in ise dava dışı 3. kişi ...’den 7000/12900 payı 12.09.1975 tarihinde satış yoluyla edindiği, daha sonra payını dava dışı 3. kişi ... ’a 9.4.1992 tarihinde satıp 3000/12900 payı tekrar adı geçenden 30.12.1994 tarihinde satış yoluyla edindiği, bu parselin ifrazen ..., ..., ..., ..., ... parsellere gittiği; ifrazen oluşan ... parsel (yeni ... ada 8 parsel) sayılı taşınmazın 19.01.1996 tarihli ifraz ile 1/3’er paylarla mirasbırakanın oğulları ..., ... ve ... adlarına kayıtlı iken, bu paylarını 24.01.2003 tarihinde 3. kişilere satış yoluyla devrettikleri, ... parsel (yeni ... ada 7 parsel) sayılı taşınmazın 19.01.1996 tarihli ifraz ile 2950/12900’er payı oğullar ... ve ... adlarına, 3000/12900 payı oğul ... adına, 4000/12900 payı dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı iken, 02.09.1997 tarihli rızai taksim ile bu taşınmazın tamamının oğul ... adına tescil edildiği, onun da 02.09.1997 tarihli satış işlemiyle oğlu davalı ...’ye temlik ettiği, ... parsel (yeni ... ada 6 parsel) sayılı taşınmazın 19.01.1996 tarihli ifraz ile 2950/12900’er payı mirasbırakanın oğulları ..., ... adlarına, 3000/12900 payı oğlu ... adına, 4000/12900 payı dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı iken, 02.09.1997 tarihli rızai taksim ile bu taşınmazın tamamının oğul ... adına tescil edildiği, ...’in de bu parseli 18.04.2000 tarihinde dava dışı 3. kişi ...’na, onun da 06.05.2016 tarihinde satış yoluyla dava dışı 3. kişi ...’na temlik ettiği, ... parsel (yeni ... ada 5 parsel) sayılı taşınmazın 19.01.1996 tarihli ifraz ile 2950/12900’er payı mirasbırakanın oğulları ... ve ... adlarına, 3000/12900 payı oğlu ... adına, 4000/12900 payı dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı iken, 02.09.1997 tarihli rızai taksim ile bu taşınmazın tamamının oğlu ... adına tescil edildiği, onun da 20.08.1997 tarihinde dava dışı 3. kişi ...’ye satış yoluyla temlik ettiği, ... parsel sayılı taşınmazın da 19.01.1996 tarihli ifraz ile 2950/12900’er payı mirasbırakanın oğulları ... ve ... adlarına, 3000/12900 payı oğlu ... adına, 4000/12900 payı dava dışı 3. kişi ... adına kayıtlı iken, 02.09.1997 tarihli rızai taksim ile bu taşınmazın tamamının dava dışı 3. kişi ... adına tescil edildiği anlaşılmaktadır.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmayıp bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı, ... mirasçıları aleyhine açılan davanın eldeki davadan tefrik edilmesine rağmen karar başlığında ... ve mirasçılarının davalı olarak gösterilmesinin ise mahallinde düzeltilebilir maddi hata olarak değerlendirilip yanlışlığa işaret edilmekle yetinildiği, davalılar vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlerin kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmadığı görülmüştür.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 78.333,87 TL bakiye onama harcının temyiz eden davalılardan alınmasına,
03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca gelen temyiz edilen davacı ... mirasçıları vekili için 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalılardan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Hatay 4. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
01.07.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.