Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/2326 K.2025/3316

1. Hukuk Dairesi         2024/2326 E.  ,  2025/3316 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2021/93 E., 2022/375 K.
Mahkemece bozmaya uyularak verilen karar davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı Ahmet Doğan vekili dava dilekçesinde; Besni ilçesi ... köyünde davacıya ait 258 parsel sayılı taşınmaza komşu tescil harici taşınmazın yaklaşık 35 yıldır davacı tarafından kullanıldığını ve davacı tarafından imar ve ihya edildiğini, davacı yararına zilyetlikle iktisap koşullarının oluştuğunu ileri sürerek dava konusu tescil harici taşınmazın davacı adına tesciline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında 22.08.2014 tarihinde davacının ölümü üzerine mirasçıları davaya devam etmiştir.
II. CEVAP
1. Davalı Hazine temsilcisi cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup kazandırıcı zamanaşımı ile iktisabının mümkün olmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
2. Davalı Köy Tüzel Kişiliği davaya cevap vermemiştir.
III. MAHKEME KARARI
Mahkemenin 18.05.2016 tarih ve 2013/312 Esas 2016/157 Karar sayılı kararıyla; dosya kapsamı itibariyle davacının çekişme konusu tescil harici taşınmaz bölümünü uzun yıllardır imar-ihya ederek tarım arazisi olarak kullandığı, bu kapsamda zilyetlikle iktisap şartlarının davacı lehine oluştuğu belirtilerek dosya kapsamında mevcut 17.05.2016 tarihli fen bilirkişi raporunda (T) harfi ile gösterilen tescil harici taşınmazın ... mirasçıları adına miras payları oranında tesciline karar verilmiştir.
IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Mahkemenin 18.05.2016 tarih ve 2013/312 Esas 2016/157 Karar sayılı kararına karşı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz başvurusunda bulunulması üzerine Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 21.10.2020 tarih ve 2017/1544 Esas 2020/4524 Karar sayılı kararıyla; Mahkemece yapılan araştırmanın hüküm vermeye yeterli olmadığı, çekişmeli taşınmaza komşu taşınmazlara ait tespit tutanakları ve varsa dayanak belgelerinin ve taşınmaza ilişkin hava fotoğraflarının dosya kapsamına alınması, sonrasında mahallinde yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişilerle taraf tanıkları, 3 kişilik ziraat bilirkişi heyeti ve ... mühendisi bilirkişisinin katılımıyla yeniden keşif icra edilmesi, yapılacak keşifte; hava fotoğraflarının incelenmesi, imar-ihyaya en erken ne zaman başlanıldığının ve tamamlandığının, arazinin ekonomik amacına uygun olarak tarım arazisi niteliğiyle zilyetliğine ne zaman başlanıldığının tespit edilmesi ve bundan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği belirtilerek Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
B. Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemece bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişme konusu tescil harici taşınmaz bölümünün komşu şahıs parselleri ile aynı görünümde olduğu, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin mahalli bilirkişi beyanları ile doğrulandığı ve keşif mahallinde dinlenen tanık ve mahalli bilirkişi beyanları ile hava fotoğraflarının incelemesi sonucu edinilen verilerin birbirleri ile örtüştüğü, bu hali ile zilyetlikle iktisap koşullarının davacılar yararına oluştuğu belirtilerek dosya kapsamında mevcut fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 6.835,92 metrekare yüz ölçümlü tescil harici taşınmazın davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davalı Hazine temsilcisi tarafından temyiz başvurusunda bulunulmuştur.
2. Davalı Hazine temsilcisi temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, bu nedenle tapulama çalışmalarında tescil harici bırakıldığını, taşınmazın özel mülkiyete konu olamayacağını, Mahkemece verilen kararın eksik incelemeye dayandığını ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, tapusuz taşınmazın tescili istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı HMK’nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) uygulanacağı davalar yönünden HUMK’un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Adıyaman ili Besni ilçesi ... köyünde 1971 yılında yapılan tapulama çalışmaları sonucunda, dosya kapsamında mevcut 21.02.2022 tarihli fen bilirkişi raporunda (A) harfi ile gösterilen 6.835,92 metrekare yüz ölçümüne sahip taşınmaz Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olması nedeniyle tescil harici bırakılmıştır.
Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı Hazine temsilcisinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
Ne var ki, Mahkemece eldeki davanın tapusuz taşınmazın tescili isteğine ilişkin olduğu göz ardı edilerek dava konusu tescil harici taşınmaz bölümünün ifrazı ile davacı adına tesciline karar verilmiş olması infazda tereddüte mahal vereceği gibi hükümde çekişmeli taşınmazın hangi vasıfla tesciline karar verildiğinin belirtilmemesi ve kararın eki sayılan bilirkişi raporunun tarihinin hatalı yazılmış olması isabetsizdir.
Ancak, anılan hususların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, HMK'nın geçici 3/2. maddesinin yollamasıyla HUMK'un 438. maddesinin 7. fıkrası uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine temsilcisinin temyiz itirazlarının reddine,
Re'sen nazara alınan sebeplerle; Besni 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.12.2022 tarih ve 2021/93 Esas 2022/375 Karar sayılı kararının; hüküm fıkrasının (1) numaralı bendinde yer alan; "24.02.2022 havale" ibaresinin hüküm yerinden çıkartılmasına bunun yerine "21.02.2022" tarihi yazılmasına, "ifrazı ile" kelimelerinin hüküm yerinde çıkartılmasına; "veraset ilamındaki payları oranında" ibaresinden sonra gelmek üzere "tarla vasfıyla" kelimelerinin yazılmasına; hüküm fıkrasının (2) numaralı bendinde yer alan "24/02/2022 havale" ibaresinin hüküm yerinden çıkartılmasına bunun yerine "21.02.2022" tarihinin yazılmasına, hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,
Temyiz eden davalı Hazine harçtan muaf bulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
Dosyanın Besni 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine,
1086 sayılı HUMK'un 440/III-1. maddesi uyarınca karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere,
26.06.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.