Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2024/3528 K.2025/3376

1. Hukuk Dairesi         2024/3528 E.  ,  2025/3376 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/147 E., 2024/724 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Urla 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2017/561 E., 2020/416 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; tarafların muris babaları ...'ın mirastan mal kaçırmak amaçlı ve muvazaalı olarak İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesindeki 32 ada 86 parsel ve ... Mahallesindeki 254 ada 11 parsel sayılı taşınmazlarını davalı oğluna sattığını, murisin taşınmaz satma ihtiyacı olmadığını, Almanya'dan emekli olduğunu, zaten ölene kadar da dava konusu taşınmazların birinde yaşadığını, satış bedeli ve gerçek değer arasında fark olduğunu, murisin işlemi davacının miras payını azaltmak amacıyla yaptığını, davacının Almanya'da çalıştığını, davalının okuması için davacının kazançlarına el konulduğunu, taşınmazların alımında davacının katkıları olduğunu, durumu bilen davalının davacıya hakkını vermek istemediğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların davalı adına tapu kaydının davacının miras payı oranında iptali ile davacı adına tescilini, olmazsa tenkis talep etmiş; cevaba cevap dilekçesinde ise dava konusu taşınmazların davalıya muvazaalı olarak 2006 yılında devredildiğini, davacıya 2006 yılında herhangi bir taşınmaz verilmediğini, davalının paylaştırma savunmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, bir an paylaştırma iradesi düşünülse dahi tenkis/denkleştirme taleplerinin hukuka aykırı olmadığını, mirasçıların muristen edindikleri malvarlığı değerlerinin farkının bunu gösterdiğini ileri sürerek dava konusu taşınmazların davalı adına tapu kayıtlarının davacının miras payı oranında iptali ile davacı adına tescilini, olmazsa tenkis ve denkleştirme taleplerinin kabulünü talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; murisin sağlığında paylaştırma iradesi ile hareket ederek ... ilçesindeki dava dışı iki taşınmazı davacıya, ... ilçesinde dava konusu iki taşınmazı da davalıya paylaştırdığını, murisin davacının saklı payını ihlâl etmeden mallarını paylaştırmada özgür olduğunu, davacının murise karşı ilgi eksikliği olduğu hâlde, davacıya da taşınmaz verildiğini belirterek davanın reddini istemiş; ikinci cevap dilekçesinde ise davacının muris muvazaasına dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil isteminde bulunduğunu, murisin emekli maaşına yönelik iddianın genişletilmesi kapsamına giren beyanlara muvafakat etmediklerini, tedavüllü tapu kayıtlarından anlaşılacağı üzere murisin iradesinin mal kaçırmak değil paylaştırmak olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dinlenen tanık beyanlarına göre murisin davanın tarafı olan mirasçılarına yönelik taşınmaz devirlerinde bedel almadığı, murisin öncesinde yurtdışında çalışmış olması ve kira gelirleri olması karşısında davaya konu devirlerin ihtiyaca binaen yapılmadığı, murisin İzmirdeki iki taşınmazını davacıya devrine karşılık davaya konu taşınmazların davalıya devri, tanık beyanlarında kendisinin durumu hasta da olsa kırgınlığı sebebiyle ziyaret etmediği, babasıyla ilgilenmediği ve davacının murisle arasının iyi olmadığının tespitiyle murisin sağlığında mirasçıları arasında yapmış olduğu paylaşımın kişisel ilişkileri de dikkate almak suretiyle hak ve nefaset dengesini gözetir ölçüde gerçekleştirdiği görüldüğünden, murisin davaya konu taşınmazların devrinin terekesini paylaştırma kastıyla yapmış olduğu, açıklanan sebeple terditli tenkis isteminin de yerinde olmadığı gerekçesiyle muvazaa iddiasına dayalı davanın ve terditli tenkise dayalı davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacı vekilinin dava dilekçesinde açıkça denkleştirme talebinde bulunmadığı, HMK'nın 141. maddesinde belirtilen durumun tarafların uyuşmazlık konuları ve bu uyuşmazlığın çözümü için ileri sürdükleri delillere ilişkin olduğu, Yasa maddesinin amacının davanın tamamen ıslahı ya da karşı tarafın rızası olmaksızın dava dilekçesinde talep edilmeyen bir hususun, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçesinde talep edilmesi olmadığı, hâl böyle olunca davacı tarafından davalı aleyhine usulüne uygun olarak açılmış bir denkleştirme davası bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince taraflar arasındaki uyuşmazlığın muris muvazaası nedeniyle tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis olarak nitelendirilmesinde ve bu doğrultuda yargılama yapılmasında usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı, dava konusu 254 ada 11 ve 32 ada 86 parsellerde muris ve eşi...'nin 1/2'şer malik oldukları, eşinin ölümüyle murisin 1/2+2/16, davacı ve davalının 3/16'şar pay sahibi oldukları, murisin 28.07.2000 tarihinde her iki taşınmazdaki 1/2+2/16 payının çıplak mülkiyetini davalıya devrettiği, 26.07.2001 tarihinde davacının iki taşınmazdaki 3/16 payının çıplak mülkiyetini davalıya, intifa hakkını murise satış suretiyle devrettiği, neticeten taşınmazların çıplak mülkiyetlerinin davalıya geçtiği, davalının da dava dışı ... ilçesindeki taşınmazlardaki payını 1 gün sonra 27.07.2001 tarihinde davacıya devrettiği, davacının işlemlerde bizzat yer aldığı, 01.08.2005 tarihinde davalının dava konusu taşınmazları murise satış suretiyle devredip 28.12.2006 tarihinde muristen tekrar satış suretiyle devraldığı, paylaştırma neticesinde davalıya isabet eden dava konusu taşınmazların özellikle davacı tanığı ...'in beyanına göre davalının önceki eşlerinden mal kaçırmak amacıyla davalı tarafından tekrar murise devredildiği, 1 yıl sonra tekrar davalının muristen devraldığı, 2000 yılındaki devirlerin paylaştırma iradesiyle yapıldığı, murisin 28.12.2006 tarihinde davalıya devirlerinin ise paylaşım sonucu davalıya düşen taşınmazların davalıya iadesi amacıyla gerçekleştiği, murisin davacının miras payını azaltmak gayesiyle hareket ettiğinin ispat edilemediği, ancak harç ve vekâlet ücretinin davacının miras payına düşen değer üzerinden hesaplanması gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun bu yönden kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurmak suretiyle muvazaa iddiasına dayalı dava ile terditli tenkis talebine dayalı davanın reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde; cevaba cevap dilekçesinde belirtilen terditli denkleştirme talebi hakkında olumlu veya olumsuz hüküm kurulmadığını, murisin mal varlığını paylaştırmasından sonra davalı oğlundan da olsa yeni mal edinmesinin dikkate alınmadığını, muris sağlığında taraflara bir kısım taşınmazlarını paylaştırsa da bir süre sonra davalıya devrettiği taşınmazları tekrar devraldığını, 2006 yılında taşınmazın tekrar davalıya devredildiğini, 2006 yılında davalıya yapılan devrin tanık beyanlarıyla muvazaalı olduğu kabulünün hatalı olduğunu, muvazaanın yazılı delil ile ispatlanmadığını, taraflara verilen taşınmazların arasında değer farkı olduğunun bilirkişi raporlarıyla tespit edildiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı pay oranında tapu iptali ve tescil, olmazsa tenkis istemine ilişkindir.
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Dosya kapsamından; tarafların 15.06.1937 doğumlu muris babaları ...'ın 28.05.2017 tarihinde ölümüyle geriye mirasçı olarak kızı davacı ve oğlu davalıyı bıraktığı, İzmir ili, Urla ilçesi, ... Mahallesindeki 254 ada 11 parsel ve ... Mahallesindeki 32 ada 86 parsel sayılı taşınmazlarda muris ve eşi...'nin 1/2'şer paylı malik iken, eşi...'nin ölümü üzerine 28.07.2000 tarihli intikâl işlemiyle 3/16 payın davacıya, 2/16 payın murise, 3/16 payın davalıya intikâl ettiği, davacının 26.07.2001 tarihinde 3/16 payının çıplak mülkiyetini davalıya, intifa hakkını murise sattığı, murisin de dava konusu 28.07.2001 tarihli ve 2651 yevmiye sayılı satış işlemiyle 1/2 + 2/16 payının çıplak mülkiyetini 2.280,00 TL bedelle davalıya sattığı, taşınmazın çıplak mülkiyetinin davalıya, intifa hakkının ise murise geçtikten sonra davalıya vekâleten dava dışı ... tarafından 01.08.2005 tarihinde taşınmazın çıplak mülkiyetinin tamamının 1.000,00 TL bedelle murise satıldığı, murisin de dava konusu 26.12.2006 tarihli satış işlemiyle taşınmazın tamamını 1.000,00TL bedelle davalıya sattığı, ayrıca dava dışı ... ilçesi, ... Mahallesindeki 2882 ada 46 parsel sayılı taşınmazda muris ve eşi... 1/16'şar paylı malik iken, eşin ölümü üzerine 02.08.2000 tarihli intikâl işlemiyle davacının 3/128, murisin 10/128, davalının 3/128 pay sahibi olduğu, davacı ve murisin paylarının çıplak mülkiyetini 02.08.2000 tarihinde davalıya sattıkları, davalının 27.07.2001 tarihinde paylarının tamamını davacıya, intifa hakkını murise sattığı, kat irtifakı tesisi sonucunda 13/128 paya tekabül eden 7 nolu bağımsız bölümün davacı adına tescil edildiği, ... Mahallesindeki dava dışı 31427 ada 8 parselde muris ve eşi 1/2'şer paylı malik iken eşinin ölümü üzerine 02.08.2000 tarihli intikâl işlemi sonucu murisin 1/2 pay+1/2 elbirliği, davacının 1/2 elbirliği, davalının da 1/2 elbirliği hisse sahibi olduğu, murisin aynı tarihte pay ve hissesini davacı ve davalıya satış suretiyle temlik ettiği, davalının da hissesinin tamamının çıplak mülkiyetini 27.07.2001 tarihinde satış suretiyle pay temliği işlemiyle davacıya sattığı anlaşılmaktadır.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, özellikle ön inceleme duruşmasında uyuşmazlığın muris muvazaasına yönelik olduğunun, iddia ve savunmanın genişletilmediğinin tespit edildiği, ön inceleme tutanağının da hazır bulunan davalı ve davacı vekilleri tarafından imzalandığı ve HMK'nın 140/3. maddesi uyarınca tahkikatın bu tutanak esas alınmak suretiyle yürütüldüğünün anlaşılmasına göre, usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı 187,80 TL bakiye onama harcının temyiz eden davacıdan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin hükmü veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
26.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.