Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E.2025/2468 K.2025/3109

1. Hukuk Dairesi         2025/2468 E.  ,  2025/3109 K.
"İçtihat Metni"
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/342 E., 2025/713 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Beyşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2022/115 E., 2024/66 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacılar vekili dava dilekçesinde; Beyşehir ilçesi, ... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu 262 ada 38, 110, 278 ada 17, 351 ada 10, 27 ve 372 ada 12 parsel sayılı taşınmazların Hazine adına tespit ve tescil edildiğini oysa taşınmazlara davacıların zilyet olduğunu ileri sürerek taşınmazların tamamının tapu kaydının iptali ile davacılar adına miras payları oranında tapuya tescilini istemiştir.
Yargılama sırasında 372 ada 12 parsel sayılı taşınmaz hakkında tefrik kararı verilmiştir.
II. CEVAP
Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde, davanın reddini savunmuştur.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Beyşehir 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.02.2021 tarihli ve 2016/1070 Esas, 2021/235 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 21.02.2022 tarih ve 2022/86 Esas, 2022/245 Karar sayılı kararıyla; eksik araştırma ve inceleme ile hüküm tesisinin usul ve yasaya aykırı olduğu gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-a-6 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; çekişmeli 351 ada 10 ve 27 parsel sayılı taşınmazların davacılardan ...’nun babası ...’ya ait olduğu, ancak vefatından sonra bu taşınmazların ekilmediği, nüfus kayıtlarına göre Ethem’in 1985 yılında vefat ettiği, zilyetliğin uzun süre terk edildiği, zilyetlikle iktisap koşullarının oluşmadığı, diğer çekişmeli taşınmazlar yönünden davacılar lehine zilyetlikle iktisap koşulları oluştuğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Hazine vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 26.11.2018 tarih ve 378 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararı ile milli park sınırı dışına çıkarılan, arkeolog bilirkişi raporu ile üzerinde birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunmadığı saptanan dava konusu taşınmazlar üzerinde davacılar yararına kadastro tespit tarihi itibari ile zilyetlikle mülk edinme koşullarının oluştuğu, davalı Hazine tarafından yalnızca milli park sınırları yönünden değil olağanüstü zamanaşımı yoluyla kazanıma ilişkin olarak da davaya karşı konulduğu, bu nedenle davalı aleyhine yargılama gideri takdirinde hukuka aykırı yön görülmediği ancak 278 ada 17 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine" korunması gerekli kültür varlığı" olduğuna dair şerh konulmadığı gerekçesiyle davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kamu düzenine ilişkin nedenlerle HMK’nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca kabulüne, İlk Derece Mahkeme kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurularak davanın kısmen kabulüne, 351 ada 10 ve 27 parsel sayılı taşınmazlar hakkında açılan davanın reddine, diğer çekişmeli taşınmazların Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacılar adına miras payları oranında tapuya tesciline, 278 ada 17 parsel sayılı taşınmazın beyanlar hanesine “korunması gerekli kültür varlığı”, diğer taşınmazların beyanlar hanesine “Doğal Sit-Nitelikli Doğal Koruma Alanı” olduğuna dair şerh yazılmasına karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu ...Koruma sahası ve Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazlara yönelik olarak Yerel Mahkemece verilen kabul kararının kaldırılması gerektiğini, bilirkişi raporundaki hatalı değerlendirmeye itibar edildiğini, dava konusu taşınmazların özel mülkiyete konu edilememesinin nedeninin 1. derece doğal sit alanında bulunması değil aynı zamanda milli park sahası içinde kalması olduğunu, 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu'na aykırı hüküm kurulduğunu, dava konusu taşınmazların ...Milli Parkı Koruma sahası içinde kaldığı hususunun bilirkişiler tarafından da tespit edildiğini ve anılan raporlarında açıkça ifade etmelerine rağmen bilirkişilerin dava konusu taşınmazların niteliklerini ortaya koymakla beraber kendilerine tevdi edilen görev sınırlarını aşarak taşınmazların ...Milli Parkı Koruma sahası içinde kaldığını ancak buna rağmen zilyetlikle kazanılabilecekleri yönünde tespit ve yorumda bulunduklarını, hukuka aykırı olarak tanzim edilen raporlara dayanılarak hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğunu, raporlara karşı itirazlarının Yerel Mahkeme tarafından kabul görmediğini, milli park olarak ilan edilmiş olan ...Milli Parkı sınırları içerisinde kalan taşınmazların zilyetlik yoluyla mülkiyetinin kazanılmasının ve tapuya tescilinin mümkün olmadığını, Cumhurbaşkanlığı kararı ile ...Milli Park sınırlarının değiştiğini, vekili olduğu idarenin yargılama giderleri ve karşı yan vekalet ücretine mahkum edilmesinin hukuka aykırı olduğunu, davanın açılmasına idarenin sebep olmadığını, Milli Park sınırlarının idarenin tasarrufundan bağımsız olarak değiştirildiğini belirterek ve re'sen görülecek nedenler ile kabul kararının bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dava kadastro öncesi nedene dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.
Konya ili Beyşehir ilçesi Yeşildağ/... Mahallesinde yapılan kadastro çalışmaları sonucu temyize konu 278 ada 17, 262 ada 38 ve 110 parsel sayılı sırasıyla 76.71, 609.85, 564.75 m2 yüz ölçümündeki taşınmazlar ...’nun zilyetliğinde olduğu ancak 2863 sayılı Kanun'un 11. maddesinde 5626 sayılı Kanun'un 5. maddesiyle yapılan değişiklik nedeni ile sit alanında kalması nedeniyle arsa/bahçe/tarla vasfı ile Hazine adına tespit ve tescil edilmiş, beyanlar hanesine " Korunması gerekli taşınmaz kültür varlığıdır." şerhi konulmuştur.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Hazine vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davalı Hazine vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle usul ve yasaya uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının HMK’nın 370. maddesi uyarınca ONANMASINA,
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun değişik 13. maddesinin j bendi gereğince davalı Hazineden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın Beyşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesine, kararın bir örneğinin kararı veren Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesine gönderilmesine,
18.06.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.